Cúng nhập trạch
Còn gọi: Về nhà mới, Cúng về văn phòng mới, Thần Tài Thổ Địa về nhà mới, Lễ về nhà mới, Cúng tân gia, Dọn về nhà mới, Văn khấn nhập trạch
- Nhà cửa, đất đai
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, khi dọn vào nhà mới gia chủ khấn thần linh nơi ấy xin được vào ở và lập bát hương, rồi cáo với gia tiên việc rước về nơi thờ mới; nhiều nhà nhóm bếp đun nước ngay sau khi khấn.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Ngày dọn vào nhà mới, thường chọn ngày giờ
- Cúng ai
- Thần linh cai quản nơi ở mới (khấn trước); gia tiên (cáo yết sau)
- Nơi cúng
- Bàn hay mâm kê tạm trong nhà mới, theo hướng hợp với gia chủ
- Ai cúng
- Gia chủ
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Hương, đèn, nến
- Hương (nhang)
Hoa
- Hoa tươi
Trà, rượu, nước
- Rượu trắng
- Nước sạch
Quả
- Trái cây (hoa quả)
Xôi, bánh
- Bánh kẹo
- Xôi
Món mặn
- Thịt lợn (không nói cách làm)
- Gà (không nói cách làm)
Trầu cau
- Trầu cau
Gạo, muối
- Gạo
Vàng mã
- Vàng mã
Đồ vật
- Đồ dùng trong nhà
- Củi, lửa
- Làm lúc nào
- Ngày dọn tới nhà mới; chuyển vào buổi sáng, giữa trưa hoặc lúc mặt trời mới lặn
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Trầu cau | ||
| Trầu cau, hương, hoa, vàng mã | Chay | Phải có |
| Quả | ||
| Quả theo mùa, bánh kẹo | Chay | |
| Món mặn | ||
| Mâm lễ mặn: rượu, thịt, xôi, gà | Mặn | |
| Đồ vật | ||
| Chiếu hoặc đệm đang dùng | Vật mang vào nhà đầu tiên | |
| Bếp lửa (bếp ga, bếp dầu), chổi, gạo, nước | Chay | |
Nghi thức
- Chuẩn bịGia chủ tự tay mang bài vị gia thần, tổ tiên tới nhà mới; người nhà theo sau tay cầm tiền của
- KhấnThắp nhang vào một bát nhang tạm, khấn thần linh xin nhập trạch
- Châm bếp đun nước (khai bếp), pha trà dâng thần linh và gia tiên
- KhấnCáo yết gia tiên
- Dọn dẹp đồ đạc; xong thì lễ tạ
Lưu ý
- VnExpress (Nguyễn Mạnh Linh) ghi: bếp hoàn thiện trước khi nhập trạch; bát hương thường tự bốc 1 đến 2 tiếng trước khi làm lễ; gạo, nước lấy ngay ở nhà mới
- Theo VnExpress, khi vào nhà mới, mỗi người trong nhà đều mang một đồ vật vào, không đi tay không
Kiêng kỵ
- Tránh chuyển nhà buổi tối
- Không mang bếp điện làm bếp khai lửa
- Người có thai không nên dọn nhà
- Người giúp dọn không cầm tinh con Hổ
- Nhập trạch lấy ngày mà chưa ở thì gia chủ ngủ lại một đêm
Phong tục
Theo VnExpress (Nguyễn Mạnh Linh, Viện Quy hoạch và Kiến trúc Đô thị, Đại học Xây dựng), nhập trạch là lễ dọn vào nhà mới, làm cho cả nhà mới xây và nhà mới mua, một nghi lễ cổ truyền bên cạnh lễ động thổ, cất nóc; làm lễ là trình với thần linh, thổ địa nơi ngôi nhà toạ lạc.
Có hướng dẫn ghi gia chủ tự tay mang bài vị gia thần, tổ tiên tới nhà mới, khấn thần linh xin nhập trạch rồi châm bếp đun nước để khai bếp, pha trà dâng thần linh và gia tiên.
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Ai được dọn vào nhà mới: một số hướng dẫn ghi người có thai không nên dọn nhà, người giúp dọn không cầm tinh con Hổ; VnExpress (Nguyễn Mạnh Linh) ghi người trong gia đình bất cứ tuổi nào cũng vào được, không phải kiêng kỵ
Hỏi đáp
Lễ nhập trạch là gì?
Là lễ dọn vào nhà mới, làm cho cả nhà mới xây và nhà mới mua, để trình với thần linh, thổ địa nơi ngôi nhà toạ lạc (theo VnExpress). Gia chủ khấn thần linh xin nhập trạch trước, rồi cáo yết gia tiên (theo một số hướng dẫn).
Mâm cúng nhập trạch gồm những gì?
Có hướng dẫn ghi mâm dâng thần linh, gia tiên gồm trầu cau, hương, hoa, vàng mã, quả theo mùa, bánh kẹo và mâm mặn có rượu, thịt, xôi, gà; khi vào nhà mới còn mang chiếu, bếp lửa, chổi, gạo, nước. VnExpress ghi đồ cúng không cần cầu kỳ, gồm hoa tươi, quả tươi, nước; gạo, nước lấy ngay ở nhà mới.
Cộng đồng và vùng
Đọc thêm về cúng nhập trạch
Nguồn
- Văn khấn lễ nhập trạch (vankhan.vn)
- Hướng dẫn cúng về nhà mới (docungtamlinh.com.vn)
- Nhập trạch nhà mới thế nào cho đúng (vnexpress.net)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở