Rước ông Táo
Còn gọi: Đón ông Táo, Cúng rước Táo quân, Rước ông Táo về nhà, Cúng ông Táo mùng 7 tháng Giêng
- Tết Nguyên đán
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, sau khi tiễn Táo quân về trời ngày 23 tháng Chạp, các gia đình làm lễ rước Táo quân trở lại bếp nhà mình vào cuối năm. Bài khấn rước ông Táo trong nhiều hướng dẫn dùng chính khuôn bài khấn giao thừa.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Ngày 30 tháng Chạp (tháng thiếu thì 29), nhiều nơi làm lúc giao thừa; có nơi ghi miền Trung và miền Nam rước vào mùng 7 tháng Giêng
- Cúng ai
- Táo quân, cùng các thần được thỉnh lúc giao thừa
- Nơi cúng
- Bàn thờ gia tiên, Sân, ngoài trời
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Hoa
- Hoa đào
- Hoa cúc
Trà, rượu, nước
- Trà
- Rượu trắng
Quả
- Trái cây (hoa quả)
- Bưởi
Xôi, bánh
- Xôi gấc
- Chè
- Bánh tổ
- Bánh kẹo
Món mặn
- Cá chép
- Giò chả
- Thịt lợn luộc
- Canh mọc
- Món xào
Trầu cau
- Trầu cau
Gạo, muối
- Gạo
- Muối
Vàng mã
- Tiền vàng (giấy tiền vàng bạc)
- Vàng mã
- Mũ áo ông Công ông Táo
Cả nước
- Làm lúc nào
- Ngày 30 tháng Chạp (tháng thiếu thì 29), các hướng dẫn nêu giờ Ngọ hoặc khoảng 23 giờ tới 23 giờ 45 đêm giao thừa
- Đặt lễ ở đâu
- Bàn thờ Táo quân hoặc bàn thờ trong nhà
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Gạo, muối | |||
| Gạo, muối | mỗi thứ một đĩa | Chay | |
| Món mặn | |||
| Cá chép (rán hoặc sống) | một con | Mặn | |
| Xôi gấc, chè kho, giò, thịt luộc, canh mọc, đĩa xào | Mặn | Mâm cỗ mặn; có thể thay bằng cỗ chay | |
| Quả | |||
| Hoa quả, bưởi, trầu cau | Chay | ||
| Trà, rượu, nước | |||
| Trà sen, rượu | một ấm trà, ba chén rượu | Chay | |
| Hoa | |||
| Hoa đào nhỏ, hoa cúc | mỗi thứ một lọ | ||
| Vàng mã | |||
| Giấy tiền, vàng mã, mũ áo Táo quân | |||
| Xôi, bánh | |||
| Bánh tổ, kẹo thèo lèo | Chay | ||
Miền Trung
- Làm lúc nào
- Mùng 7 tháng Giêng, cùng ngày khai hạ
- Đặt lễ ở đâu
- Theo tục cũ đặt mâm ngoài trời; nay nhiều nhà cúng chung ở bàn thờ tổ tiên
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Gạo, muối | ||
| Rượu, hoa quả, gạo, muối, tiền vàng, trầu cau | Chay | Có hướng dẫn gọi là lễ vật bắt buộc |
| Món mặn | ||
| Mâm cỗ mặn: thịt lợn luộc, canh mọc hoặc canh măng, rau xào, giò, xôi gấc hoặc xôi đỗ | Mặn | |
| Món chay | ||
| Mâm cỗ chay: xôi, canh nấm, nem chay, rau | Chay | Nhà theo đạo Phật |
Miền Nam
- Làm lúc nào
- Mùng 7 tháng Giêng, cùng ngày khai hạ
- Đặt lễ ở đâu
- Theo tục cũ đặt mâm ngoài trời; nay nhiều nhà cúng chung ở bàn thờ tổ tiên
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Gạo, muối | ||
| Rượu, hoa quả, gạo, muối, tiền vàng, trầu cau | Chay | Có hướng dẫn gọi là lễ vật bắt buộc |
| Món mặn | ||
| Mâm cỗ mặn: thịt lợn luộc, canh mọc hoặc canh măng, rau xào, giò, xôi gấc hoặc xôi đỗ | Mặn | |
| Món chay | ||
| Mâm cỗ chay: xôi, canh nấm, nem chay, rau | Chay | Nhà theo đạo Phật |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Chuẩn bịLau dọn bàn thờ
- Bày lễBày lễ
- KhấnThắp một hoặc ba nén hương, đọc văn khấn
- Hoá vàngHương cháy gần hết thì lễ tạ, hóa vàng mã
Miền Trung, Dân gian
- Thắp hươngNếu cúng ngoài trời thì thắp hương xin phép tổ tiên trước
- KhấnThắp nến, thắp hương số lẻ, đọc văn khấn
- Lạy ba lạy, cắm hương
- Hoá vàngHương cháy hai phần ba thì hóa vàng
Miền Nam, Dân gian
- Thắp hươngNếu cúng ngoài trời thì thắp hương xin phép tổ tiên trước
- KhấnThắp nến, thắp hương số lẻ, đọc văn khấn
- Lạy ba lạy, cắm hương
- Hoá vàngHương cháy hai phần ba thì hóa vàng
Kiêng kỵ
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Lễ vậtKhông đốt tiền âm phủ cho Táo quân, vì các ngài là thần tiên
Miền Trung, Dân gian
- Lễ vậtCó hướng dẫn dặn không cúng thịt vịt, ngan, chó, cá mè, mực, thịt trâu
Miền Nam, Dân gian
- Lễ vậtCó hướng dẫn dặn không cúng thịt vịt, ngan, chó, cá mè, mực, thịt trâu
Phong tục
Theo dân gian, sau lễ tiễn ngày 23 tháng Chạp, Táo quân lên Thiên giới khoảng bảy ngày, từ 23 tới 30 tháng Chạp, nên các gia đình làm lễ rước Táo quân về nhà vào ngày cuối năm để coi sóc việc bếp núc năm mới; một số nơi rước vào mùng 7 tháng Giêng, cùng lễ tạ năm mới.
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Ngày rước: VOH và một số hướng dẫn ghi 30 tháng Chạp; có hướng dẫn ghi thông thường 30 Tết nhưng người miền Trung và miền Nam rước vào mùng 7 tháng Giêng
- Ngày rước ở miền Trung: có hướng dẫn ghi người miền Trung rước ông Táo vào mùng 7 tháng Giêng; Báo Tuổi Trẻ tả người Huế rước ông Táo lúc đầu đêm 30 Tết, trước lễ giao thừa
- Ngày rước ở miền Nam: có hướng dẫn ghi người miền Nam rước ông Táo vào mùng 7 tháng Giêng; Vietnam+ ghi bộ giấy "cò bay, ngựa chạy" của người Nam Bộ có một phần dùng trong lễ rước ông Táo về ngày 30 Tết
Hỏi đáp
Rước ông Táo về nhà vào ngày nào?
Theo VOH, các gia đình rước ông Táo về nhà vào ngày 30 tháng Chạp, năm không có ngày 30 thì cúng ngày 29; một số nơi rước vào mùng 7 tháng Giêng, cùng lễ tạ năm mới. Năm Bính Ngọ tháng Chạp thiếu, ngày 29 tháng Chạp là 5/2/2027.
Rước ông Táo về nhà cúng gì?
Theo VOH, mâm rước ông Táo tương tự mâm tiễn ngày 23: đĩa gạo, đĩa muối, chè kho, giò, thịt luộc, xôi gấc, canh mọc, đĩa xào, hoa quả, ấm trà sen, 3 chén rượu, quả bưởi, trầu cau, hoa đào, hoa cúc, giấy tiền vàng mã và cá chép rán hoặc sống.
Rước ông Táo về lúc mấy giờ?
Các nguồn ghi khác nhau: VOH nêu giờ Ngọ (11 tới 13 giờ) hoặc khoảng 23 giờ tới 23 giờ 45 đêm giao thừa; ở Huế, theo Báo Tuổi Trẻ, người ta cúng rước ông Táo lúc đầu đêm 30, trước lễ giao thừa.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Văn khấn, cách cúng rước ông Táo về nhà vào 30 Tết (voh.com.vn, Đài Tiếng nói nhân dân TP. Hồ Chí Minh)
- Bài khấn rước ông Táo về nhà ngày Tết 2026 (hoatieu.vn)
- Bài cúng rước ông Táo về nhà ngày Tết (docungtamlinh.com.vn)
- Lễ rước ông Táo về nhà mùng 7 (hoatieu.vn)
- Giao thừa ở Huế (tuoitre.vn)
- Sự khác biệt trong phong tục cúng ông Công, ông Táo ở 3 miền Bắc-Trung-Nam (vietnamplus.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở