Tế Văn Thánh, Võ Thánh của làng
Còn gọi: Tế Văn Miếu, Tế Văn Chỉ, Đinh tế, Xuân đinh, Thu đinh, Mậu tế, Tế Quan Thánh
- Chùa, đình, đền, phủ
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Ở các làng Thừa Thiên Huế, từ thời Tự Đức làng được dựng Văn Miếu (Văn Chỉ) và có lệ tế xuân, thu, cầu cho con em học hành thành đạt; làng có miếu Võ Thánh, miếu Quan Thánh thì tế riêng. Văn tế bằng chữ Hán, đọc âm Hán Việt.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Tế Văn Thánh mùa xuân, mùa thu (ngày Đinh); tế Võ Thánh mùa thu; khánh đản Quan Thánh tháng Năm âm lịch
- Cúng ai
- Văn Thánh: Khổng Tử và tứ phối. Võ Thánh: Khương Thái Công; Quan Thánh Đế Quân
- Nơi cúng
- Văn Miếu của làng (dân gian gọi Văn Chỉ, Thánh Miếu), miếu Võ Thánh, miếu Quan Thánh
- Ai cúng
- Tế chủ cùng viên chức, kỳ lão và dân trong thôn (theo lời văn tế làng Dương Nỗ)
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Miền Trung
Huế, Thừa Thiên Huế, Tế lễ đình làng
- Làm lúc nào
- Tế Văn Thánh (Khổng Tử) hằng năm vào mùa xuân và mùa thu, ngày Đinh (Xuân đinh, Thu đinh); bài Võ Thánh làng Dương Nỗ tế vào mùa thu (Mậu tế); khánh đản Quan Thánh làng An Thành cúng tháng Năm âm lịch
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Món mặn | ||
| Thái lao hoặc thiếu lao | Mặn | Lời văn tế Văn Thánh làng Dương Nỗ ghi "Thái lao (hoặc thiếu lao tùy nghi)" |
| Xôi, bánh | ||
| Xôi (tư thịnh), rượu trong (thanh chước), các phẩm vật | Chay | Theo lời văn tế |
Nghi thức
- Theo nghi thức tế của làng: khai lễ, ba tuần hiến (sơ hiến, á hiến, chung hiến), đọc chúc văn ở tuần sơ hiến, lễ tất (xem dòng nghi thức te-lang-xa-hue)
- Văn tế Văn Thánh cáo Khổng Tử, tứ phối (Nhan Tử, Tăng Tử, Tử Tư, Mạnh Tử), mời thập triết, bảy mươi hai hiền và các văn thân, khoa mục quá cố của làng cùng hưởng
- Văn tế Võ Thánh làng Dương Nỗ cáo Khương Thái Công, mời tả ban, hữu ban và các võ viên quá cố của làng
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Trích tuyển văn tế làng xã Thừa Thiên Huế, Phần thứ ba: Văn tế trong các lễ cúng kỵ hàng năm. Chuyên đề của Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, số 7 (141), 2017 (vjol.info.vn)
- Trích tuyển văn tế làng xã Thừa Thiên Huế, Phần thứ nhất: Đôi nét về tín ngưỡng thần linh ở làng xã Thừa Thiên Huế (Lê Nguyễn Lưu). Chuyên đề của Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, số 7 (141), 2017 (vjol.info.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở