Cúng vía Ngọc Hoàng mùng 9 tháng Giêng
Còn gọi: Cúng vía Trời, Vía Ngọc Hoàng Thượng đế, Cúng mùng 9 tháng Giêng, Ngày Thánh Đản, Cúng Ngọc Hoàng
- Tiết lễ trong năm
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo nhiều hướng dẫn hiện nay, tục cúng vía Ngọc Hoàng (vía Trời) ngày mùng 9 tháng Giêng có gốc từ tín ngưỡng của người Việt gốc Hoa, nay nhiều gia đình người Việt cũng cúng. Lễ vật theo tục là lục lễ (hương, đăng, hoa, trà, quả, phẩm) cùng mía vàng và đường thỏi; người Hoa ở Bình Dương bày mâm có bánh đỏ, bánh tổ, bánh bông lan.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Mùng 9 tháng Giêng âm lịch; có hướng dẫn ghi làm lễ vào giờ Tý
- Năm nay (2026)
- Năm sau (2027)
- Cúng ai
- Ngọc Hoàng Thượng đế (ông Trời); bài khấn đang lưu hành còn thỉnh chư Phật, Tam tòa Thánh Mẫu, Tứ phủ, thần linh bản địa và gia tiên
- Ai cúng
- Các gia đình người Hoa
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Vùng:
Cả nước
Người Người Hoa ở Việt Nam, Dân gian
- Làm lúc nào
- Mùng 9 tháng Giêng âm lịch (ngày vía Ngọc Hoàng, còn gọi ngày Thánh Đản, vía Trời); theo nhiều hướng dẫn, lễ làm vào giờ Tý, từ 23 giờ đêm mùng 8 tới 1 giờ sáng mùng 9
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | |||
| Hương (nhang) | Phải có. Thứ nhất trong lục lễ: hương, đăng, hoa, trà, quả, phẩm | ||
| Đèn cầy hoặc nến cốc | Phải có | ||
| Hoa | |||
| Hoa tươi | 1 bình | Phải có. Có nơi ghi thường là hoa cúc vàng | |
| Trà, rượu, nước | |||
| Trà khô | 9 chén nhỏ | Chay | Phải có. Có hướng dẫn ghi dùng trà hoặc nước lã |
| Quả | |||
| Trái cây | 1 đĩa | Chay | Phải có |
| Mía vỏ vàng còn nguyên ngọn | 1 cặp | Chay | Phải có |
| Món chay | |||
| Phẩm: các món đồ khô như bột bán, bột khoai, nấm đông cô, nấm mèo, bún tàu, tàu hũ ky, phổ tai, táo tàu sấy | số loại lẻ: 5, 7 hoặc 9 | Chay | Phải có |
| Xôi, bánh | |||
| Đường thỏi đổ khuôn (đường mía nhuộm vàng, đỏ, hồng, đổ thành hình tháp lục giác, thỏi vàng, kỳ lân, cá chép) | Chay | Phải có | |
| Vàng mã | |||
| Vàng mã: tiền vàng màu vàng, một cặp thùng giấy (một vàng, một bạc) | Phải có | ||
Miền Nam
Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, Lò Chén, Chánh Nghĩa, Thủ Dầu Một, Bình Dương, Lái Thiêu, Dân gian
- Làm lúc nào
- Mùng 9 tháng Giêng âm lịch; theo bài báo, người Hoa ở Lò Chén coi trọng và chuẩn bị chu đáo như cúng giao thừa
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Khác | ||
| Mâm cúng khoảng 12 tới 13 món | ||
| Quả | ||
| Trái cây, đồ khô | Chay | |
| Món mặn | ||
| Gà | Mặn | |
| Trứng vịt nhuộm màu | Mặn | |
| Xôi, bánh | ||
| Mì vàng | Mặn | |
| Bánh đỏ (bánh nếp in khuôn, hấp) | Chay | Loại bánh được đặt làm nhiều nhất |
| Bánh tổ | Chay | Phải đặt trước hai, ba ngày |
| Bánh bông lan | ||
Nghi thức
Người Người Hoa ở Việt Nam, Dân gian
- Sắm đủ lục lễ cùng mía, đường thỏi và vàng mã từ trước
- Bày lễ, thắp hương vào giờ Tý
- Đọc văn khấn cúng Ngọc Hoàng
- Hóa vàng mã
Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, Lò Chén, Chánh Nghĩa, Thủ Dầu Một, Bình Dương, Lái Thiêu, Dân gian
- Đặt bánh cúng từ trước mùng 9
- Bày mâm cúng vía Ngọc Hoàng tại nhà
- Sau lễ đem bánh biếu khách tới chơi để lấy lộc
Kiêng kỵ
- Phẩm vật dâng Ngọc Hoàng phải là đồ khô, đồ chay
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Số lượng lễ vật: có hướng dẫn viết mọi lễ vật tính theo số lẻ 3, 5, 7, 9; có hướng dẫn chỉ nói số loại phẩm là số lẻ 5, 7, 9 và trà rót 9 chén.
Cộng đồng và vùng
Đọc thêm về cúng vía Ngọc Hoàng mùng 9 tháng Giêng
Nguồn
- Văn khấn Ngọc Hoàng thượng đế (hoatieu.vn)
- Cách cúng Vía trời mùng 9 (hoatieu.vn)
- Bài khấn cúng mùng 9 tháng Giêng (hoatieu.vn)
- Lễ cúng Ngọc Hoàng, cúng vía trời mùng 9 Tết (mytour.vn)
- Độc đáo các món bánh ngày vía Ngọc Hoàng của người Hoa tại Bình Dương (baolaocai.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở