Bao sái bàn thờ

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai

Còn gọi: Xin phép lau dọn ban thờ, Rút tỉa chân nhang, Dọn bàn thờ cuối năm, Sái tịnh bàn thờ, Bao xái

Theo tục, trước Tết gia chủ thắp hương xin phép thần linh, gia tiên rồi mới lau dọn bàn thờ, rút tỉa chân nhang; xong việc thì thắp hương mời các vị an vị. Lời khấn là lời xin phép và lời báo đã xong.

Làm lúc nào
Tháng Chạp, thường sau lễ cúng ông Công ông Táo ngày 23 và trước lễ tất niên
Cúng ai
Thần linh và gia tiên được thờ trên bàn thờ

Văn khấn bao sái bàn thờ sau khi cúng ông Công ông Táo (xin phép trước khi lau dọn, rút tỉa chân nhang)

  • Dùng chung cả nước
  • Dân gian

Điền trước khi vào lễ

Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.

Lựa chọn phong tục của anh chị

Đang hiện bản dùng chung cả nước.

Điền thêm 2 chỗ khác

Các bài khác của bao sái bàn thờ

Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.

Lễ vật và cách cúng

Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Dùng chung cả nước, Dân gian

Làm lúc nào
Sau lễ cúng ông Công ông Táo 23 tháng Chạp và trước lễ tất niên; làm ban ngày
Đặt lễ ở đâu
Bàn thờ gia tiên, bàn thờ thần linh, bàn thờ Táo quân
Ai cúng
Gia chủ, tắm gội sạch, ăn mặc chỉnh tề

Lễ vật

Lễ vậtSố lượngGhi chú
Đĩa trái cây
Hươngmột nén khi xin phép, ba nén khi xongPhải có
Nước lau: rượu trắng, nước ấm pha gừng hoặc nước nấu thảo mộc thơm (đinh hương, hồi, quế)
Khăn, chổi dùng riêng cho bàn thờPhải có

Trình tự

  1. Thắp một nén hương, khấn xin phép thần linh, gia tiên
  2. Chuẩn bị bàn sạch trải khăn để đặt đồ thờ
  3. Lau từ trên xuống dưới; bài vị, tượng thần Phật lau trước, của gia tiên lau sau
  4. Một tay giữ bát hương, tay kia rút từng chân nhang, để lại số lẻ
  5. Chân nhang rút ra đem hóa, tro rải ở nơi sạch
  6. Đặt đồ thờ về chỗ cũ, thay nước, thay hoa
  7. Thắp ba nén hương báo đã xong, mời thần linh, gia tiên an vị

Điều kiêng

  • Không tự ý xê dịch bát hương, bài vị
  • Không dùng chung khăn, chổi với việc hằng ngày
  • Tránh làm buổi trưa (12 tới 13 giờ) và buổi tối
  • Không dùng nước lạnh lau bài vị

Chỗ các nguồn nói khác nhau

  • Tro bát hương: vankhan.vn ghi tục xưa lọc tro cũ rồi đổ lại, xúc từng thìa chứ không đổ ụp; docungtamlinh nói về việc thay tro và rải tro chân nhang xuống sông hoặc gốc cây

Đọc thêm về bao sái bàn thờ

Bài của Nhật Nguyệt về cách cúng, phong tục và việc chuẩn bị.

Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.

Nguồn

  • Văn khấn bao sái bàn thờ sau khi cúng ông Công ông Táo (baohatinh.vn)
  • Dọn bàn thờ trước hay sau khi cúng ông Táo (docungtamlinh.com.vn)
  • Tỉa chân nhang trước hay sau cúng tất niên (docungtamlinh.com.vn)
  • Cách dọn bàn thờ ngày Tết (vankhan.vn)
  • Tập tục truyền thống trong các ngày lễ Tết (vankhan.vn)
Xem thêm văn cúng khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời và các lễ theo vùng.