Bốc bát hương, chuyển bàn thờ

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai

Còn gọi: Dời bàn thờ, An vị bát hương, Thay bát hương, Thay bàn thờ mới, Thiên di linh vị, Hạ bát hương

Theo tục, trước khi hạ bát hương để dời bàn thờ gia chủ làm lễ xin phép, tới nơi mới làm lễ an vị. Báo Giác Ngộ ghi bốc bát hương là tín niệm dân gian thịnh hành ở miền Bắc, các vùng khác cuối năm chỉ lau bát hương, thay cát; đạo Phật không có nghi thức bốc bát hương.

Làm lúc nào
Khi về nhà mới, thay bàn thờ, thay bát hương hay dời bàn thờ sang chỗ khác trong nhà; chọn ngày giờ theo tục
Cúng ai
Thần linh, Thổ Công, Thần Tài cai quản trong nhà; gia tiên nội ngoại, Bà Cô Ông Mãnh có bát hương được dời

Văn khấn bốc bát hương mới cho thần linh, ông bà, tổ tiên

  • Dùng chung cả nước
  • Dân gian
  • Khấn gia tiên

Điền trước khi vào lễ

Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.

Lựa chọn phong tục của anh chị

Đang hiện bản dùng chung cả nước.

Điền thêm 3 chỗ khác

Các bài khác của bốc bát hương, chuyển bàn thờ

Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.

Lễ vật và cách cúng

Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Dùng chung cả nước, Dân gian

Làm lúc nào
Ngày giờ chọn theo tuổi gia chủ; khi về nhà mới làm lễ nhập trạch trước rồi mới an vị bát hương
Đặt lễ ở đâu
Lễ xin dời tại bàn thờ nhà cũ; lễ an vị tại bàn thờ nhà mới

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Tại nhà cũ: trái cây, hoa tươi, nước sạch, rượu, trầu caumâm lễ đơn giản
Tại nhà mới: xôi, chè, hương, đèn, trà rượu, vàng mãsắm tươm tất hơn
Xôi, gà trống luộc nguyên con, một chai rượu, ba chén nhỏ, trầu 3 lá, cau 3 quảtheo hoatieu.vn
Một cặp ngựa giấy một đỏ một vàng, đủ áo mũ kiếm, và một đôi áo quantheo hoatieu.vn, để cúng Thổ Công thần linh
Bát hương mới, bộ cốt (thất bảo, giấy dị hiệu), tro nếp hoặc cát trắng, rượu gừngkhi bốc bát hương mới

Trình tự

  1. Tại nhà cũ bày lễ, thắp 3 nén hương, khấn xin dời, nói rõ tên, địa chỉ cũ, địa chỉ mới, lý do
  2. Hương tàn khoảng hai phần ba thì hoá vàng, hạ bát hương
  3. Phủ vải đỏ hoặc đặt bát hương trong thùng dán giấy đỏ khi mang ra ngoài; lau đồ thờ bằng rượu gừng
  4. Bốc bát hương mới: rửa và lau bát bằng rượu gừng, hơ bát, viết dị hiệu, đặt cốt, bốc từng nắm tro vào bát
  5. Đặt bát hương lên bàn thờ mới theo vị trí đã định
  6. Thắp hương, đọc văn khấn an vị; thắp hương liên tục 49 tới 100 ngày đầu

Điều kiêng

  • Không để bát hương lộ thiên khi di chuyển
  • Sau khi an vị hạn chế xê dịch bát hương

Chỗ các nguồn nói khác nhau

  • Có bốc lại bát hương khi về nhà mới hay không: docungtamlinh.com.vn ghi bát hương cũ còn lành, nhà cũ làm ăn thuận thì giữ, chỉ tỉa chân nhang; bát đã cũ, sứt mẻ thì nhân dịp này bốc mới

Miền Bắc, Dân gian

Làm lúc nào
Có nhà bốc bát hương vào dịp cuối năm đón năm mới
Ai cúng
Thầy hoặc pháp sư được nhờ bốc, chú nguyện

Trình tự

  1. Nhờ thầy bốc bát hương, chú nguyện, thỉnh Phật thánh hay vong linh về an vị nơi bát hương

Dùng chung cả nước, Phật giáo

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Không sắp lễTuỳ nhà. khi hạ bát hương để đổi bàn thờ mới hoặc để lau dọn rồi đặt lại
Hoa quả, bát cơm trắng, nướclễ đơn giản khi hạ bát hương để chuyển đi
Cốt bát hương: tro hoặc cát sạchPhải có. gói thất bảo tuỳ duyên có hoặc không

Trình tự

  1. Cắm hương, chắp tay bạch xin phép hạ bát hương
  2. Bài trí bàn thờ mới hoặc thỉnh bát hương tới nơi mới
  3. Bạch lễ dâng đặt bát hương, cúng thực, hồi hướng, hạ lễ

Đọc thêm về bốc bát hương, chuyển bàn thờ

Bài của Nhật Nguyệt về cách cúng, phong tục và việc chuẩn bị.

Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.

Nguồn

  • Văn khấn và thủ tục bốc bát hương về nhà mới (docungtamlinh.com.vn)
  • Chuẩn bị thủ tục chuyển bàn thờ về nhà mới (docungtamlinh.com.vn)
  • Văn khấn chuyển bàn thờ gia tiên (hoatieu.vn)
  • Có nên bốc bát hương? (giacngo.vn)
  • Quan điểm Phật giáo về bốc bát hương để đón mừng năm mới (giacngo.vn)
Xem thêm văn cúng khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời và các lễ theo vùng.