Lễ Chúc thực, cúng cơm cho người mới mất
- Tang ma
- 5 bài văn khấn
- Lễ vật và cách cúng
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai
Còn gọi: Dâng cơm, Cúng cơm, Triêu tịch điện, Triệu tịch điện văn, Chiêu tịch diện, Cúng cơm trong 100 ngày, Hiến thực, Tiến linh
Theo tục, con cháu dâng cơm cho người mới mất như khi còn sống: lúc linh cữu còn ở nhà gọi là chúc thực, sau khi chôn gọi là triêu tịch điện, cúng tới tuần tốt khốc thì thôi. Ở Nam Bộ việc này gọi là hiến thực, ngày mùng một và rằm làm cỗ lớn hơn gọi là cúng tuần.
- Làm lúc nào
- Mỗi ngày hai buổi sớm chiều, từ lúc linh cữu còn ở nhà tới tuần 100 ngày (nhà chùa: tới 49 ngày)
- Cúng ai
- Người mới mất
Văn khấn lễ Chúc Thực (dâng cơm khi còn để linh cữu ở nhà)
- Dùng chung cả nước
- Dân gian
Điền trước khi vào lễ
Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.
Đang hiện bản dùng chung cả nước.
Điền thêm 3 chỗ khác
Các bài khác của lễ Chúc thực, cúng cơm cho người mới mất
Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.
Lễ vật và cách cúng
Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Làm lúc nào
- Mỗi ngày hai buổi sớm và chiều, từ sau lễ thành phục tới tuần tốt khốc (100 ngày)
- Đặt lễ ở đâu
- Linh tọa; nhà đại gia rước hồn bạch từ linh sàng ra linh tọa
- Ai cúng
- Con cháu trong nhà
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Chậu nước, khăn mặt, cau trầu buổi sáng | phụng như khi người còn sống |
| Cơm, canh, vài món theo bữa ăn của nhà | |
| Hương, đèn, nước, trà hoặc rượu |
Trình tự
- Buổi sáng bưng chậu nước, khăn mặt, cau trầu vào chỗ giường nằm, khóc ba tiếng, rước hồn bạch ra linh tọa rồi dâng cúng
- Buổi tối dâng cúng xong rước vào linh sàng, buông màn đắp chăn
- Tới tuần tốt khốc tế một tiệc rồi thôi cúng hai buổi
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Cúng cơm tới bao giờ: sách Việt Nam phong tục và các trang văn khấn nói tới 100 ngày; trang phatgiao.org.vn trả lời theo tinh thần đạo Phật chỉ cần cúng tới hết 49 ngày.
Dùng chung cả nước, Phật giáo
- Làm lúc nào
- Mỗi ngày ba buổi khi chưa chôn; sau đó tới hết 49 ngày
- Đặt lễ ở đâu
- Bàn thờ linh (bàn vong)
Lễ vật
| Lễ vật |
|---|
| Trà buổi sáng |
| Cơm buổi trưa và chiều |
Trình tự
- Sáng cúng trà, trưa và chiều cúng cơm theo nghi đơn giản gọi là tiến linh
- Gần ngày đưa đám có lễ triêu điện buổi sáng (bà con đọc ai điếu) và tịch điện buổi tối (con cháu nội tộc)
Nam Bộ (nguồn không nói rõ hơn), Dân gian
- Làm lúc nào
- Mỗi ngày hai hoặc ba bữa sau khi an táng, tới lễ tốt khốc 100 ngày
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Cơm cúng hằng ngày | Phải có |
| Cỗ bàn trọng hậu hơn vào ngày sóc, vọng | gọi là cúng tuần |
Trình tự
- Tang chủ cúng cơm hằng ngày, gọi là lễ hiến thực
- Mùng một và rằm dọn cỗ lớn hơn (cúng tuần)
- Dứt hiến thực sau 100 ngày, dịp tốt khốc
Nam Bộ (nguồn không nói rõ hơn), Phật giáo
- Làm lúc nào
- Ngày hai bữa sáng và tối trong thời gian quan tài còn quàn tại nhà (lễ triêu tịch)
- Đặt lễ ở đâu
- Trước quan tài
- Ai cúng
- Thân nhân quỳ trước quan tài; nhà sư làm lễ tụng kinh và đọc bài văn tế Triêu tịch
Lễ vật
| Lễ vật |
|---|
| Cơm cúng mỗi bữa |
Trình tự
- Dọn cơm cúng
- Thân nhân tới quỳ trước quan tài
- Sư tụng kinh và đọc Triêu tịch văn
Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.
Nguồn
- Văn khấn trong lễ tang (vankhan.vn)
- Văn khấn Lễ Chúc Thực trong tang lễ (tuvi.vn)
- Việt Nam phong tục, thiên I chương IX Tang ma (vi.wikisource.org)
- Sau 49 ngày, có cần để bàn vong và cúng cơm hàng ngày? (phatgiao.org.vn)
- Nghi thức tang lễ theo truyền thống Phật giáo (phatgiao.org.vn)
- Sự hỗn dung văn hóa trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ở Nam bộ (giacngo.vn)
- Lý Việt Dũng, Nghi thức và văn cúng đám tang ở Nam Bộ, Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, số 2 (73), 2009 (vjol.info.vn)