Cúng giải hạn Tam Tai
- Cầu an, giải hạn
- 3 bài văn khấn
- Lễ vật và cách cúng
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai
Còn gọi: Cúng Tam Tai, Văn khấn Tam Tai, Giải hạn Tam Tai
Theo quan niệm dân gian, mỗi tuổi cứ mười hai năm lại gặp ba năm liền gọi là Tam Tai, tính theo nhóm tam hợp. Người gặp hạn tự bày lễ ngoài trời với bài vị vị thần của năm và bộ tam sên, khấn rồi đem một gói tóc, móng tay ra ngã ba đường bỏ.
- Làm lúc nào
- Trong ba năm Tam Tai của tuổi mình; theo tục mỗi năm có một ngày cúng cố định trong tháng âm lịch, có nhà chỉ cúng đầu năm
- Cúng ai
- Vị thần Tam Tai ứng với năm (theo bảng mười hai vị của tục: Địa Vong, Địa Hình, Thiên Linh, Thiên Hình, Thiên Kiếp ...); bài khấn còn niệm Ngọc Hoàng Thượng đế
Văn khấn tam tai (kính lạy vị thần Tam Tai của năm)
- Dùng chung cả nước
- Dân gian
Điền trước khi vào lễ
Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.
Đang hiện bản dùng chung cả nước.
Điền thêm 3 chỗ khác
Các bài khác của cúng giải hạn Tam Tai
Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.
Lễ vật và cách cúng
Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Làm lúc nào
- Trong ba năm Tam Tai của tuổi mình (tính theo nhóm tam hợp); theo tục, mỗi năm ứng một vị thần, một ngày cúng cố định trong tháng âm lịch và một hướng lạy; có nhà cúng hằng tháng, có nhà chỉ cúng đầu năm
- Đặt lễ ở đâu
- Ngoài trời: trước sân nhà hoặc trên sân thượng; có người làm ở chùa hoặc mời thầy
- Ai cúng
- Chính người gặp hạn Tam Tai
Lễ vật
| Lễ vật | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bài vị ghi danh vị thần của năm, giấy đỏ chữ đen, dán trên que cắm vào ly gạo | Phải có. mặt chữ quay về phía người cúng, đặt trong cùng bàn lễ | |
| Bộ tam sên (tam sanh): miếng thịt luộc, con tôm luộc hoặc tôm khô, trứng vịt luộc | 1 bộ | Phải có |
| Hương | 3 nén | Phải có |
| Rượu | 3 ly nhỏ | có nguồn thêm 3 chén nước hoặc 3 ly trà |
| Đèn cầy nhỏ | 3 cây | có nguồn ghi 1 cặp |
| Thuốc điếu | 3 điếu | |
| Trầu cau | 3 miếng | |
| Giấy tiền vàng bạc | 3 xấp | |
| Đĩa quả tươi, bình hoa | ||
| Đĩa gạo muối | 1 | |
| Bộ đồ thế bằng giấy (nam hoặc nữ theo người gặp hạn) | 1 hoặc 2 bộ | |
| Gói nhỏ: ít tóc rối, móng tay, móng chân của người gặp hạn, gói với ít tiền lẻ | 1 | có nguồn ghi 3 đồng bạc cắc gói giấy đỏ |
| Khúc dây lưng quần cắt làm ba đoạn | 1 | chỉ một trang kể |
Trình tự
- Tra vị thần, ngày cúng và hướng lạy của năm (ví dụ theo bảng của nguồn: năm Tý thần Địa Vong, ngày 22, hướng Bắc; năm Thìn thần Thiên Kiếp, ngày 13, hướng Đông Nam)
- Bày bàn lễ: bình hoa bên phải, đĩa quả bên trái, lư hương phía trước, rồi đèn, rượu; bài vị trong cùng; bộ tam sên ở giữa
- Người cúng đứng quay mặt về hướng của năm, thắp hương, đọc văn khấn
- Vái 3 vái, lạy 12 lạy, chờ tàn một tuần hương
- Đem gói tóc, móng tay và tiền lẻ ra ngã ba, ngã tư đường bỏ; hoặc đốt cùng giấy tiền
- Rải gạo muối ra đường; chỉ mang bàn và đồ dùng về nhà
Điều kiêng
- Trong lúc cúng và chờ hương tàn không nói chuyện với ai
- Đem gói ra ngã ba bỏ thì đi về không ngoái đầu lại
- Người gặp hạn phải tự mình đem gói đi bỏ
- Theo tục, trong năm Tam Tai tránh khởi việc lớn như làm nhà, cưới hỏi, mở rộng làm ăn
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Ngày cúng: theo bảng mười hai vị thần thì mỗi năm một ngày riêng (ngày 13, 14, rằm, 22 ...); bài cúng bản ngắn trên hoatieu.vn in sẵn "ngày 15"; Báo Thế giới và Việt Nam viết cúng vào một ngày nhất định hằng tháng hoặc mỗi dịp đầu năm.
- Năm Thìn: trang hoatieu.vn ghi cúng ngày 13; trang mytour viết năm Giáp Thìn nên cúng ngày 14.
Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.
Nguồn
- Văn khấn tam tai giải hạn đầy đủ nhất năm 2023 (baoquocte.vn)
- Cách cúng giải hạn Tam Tai (hoatieu.vn)
- Văn khấn giải hạn Tam Tai (hoatieu.vn)
- Lễ cúng tam tai: phương pháp cúng, bài lễ, văn khấn, mâm lễ vật (mytour.vn)
- 2026 tam tai tuổi nào? Những điều nên làm trong năm tam tai (fptshop.com.vn)