Cúng ông Công ông Táo
- Tết Nguyên đán
- 5 bài văn khấn
- Lễ vật và cách cúng
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai
Còn gọi: Cúng Táo quân, Đưa ông Táo, Tiễn Táo quân, Tết ông Táo, Tiễn Táo quân về trời, Văn khấn ông Công ông Táo 23 tháng Chạp
Trong dân gian, ngày 23 tháng Chạp là ngày Táo quân về trời tâu việc trong nhà suốt một năm. Các gia đình sửa lễ tiễn; phương tiện cho Táo quân, giờ cúng và món cúng khác nhau giữa miền Bắc, miền Trung và miền Nam.
- Làm lúc nào
- Ngày 23 tháng Chạp âm lịch; giờ cúng khác nhau giữa ba miền
- Cúng ai
- Táo quân (Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân), cùng Thổ Công, Thổ Địa trong nhà
Văn khấn cúng ông Công ông Táo (theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam)
- Dùng chung cả nước
- Dân gian
Điền trước khi vào lễ
Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.
Đang hiện bản dùng chung cả nước.
Các bài khác của cúng ông Công ông Táo
Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.
Lễ vật và cách cúng
Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Làm lúc nào
- Ngày 23 tháng Chạp
- Đặt lễ ở đâu
- Ban thờ Thổ Công (bát hương ông Công đặt chung ban thờ tổ tiên) hoặc nơi bếp
- Ai cúng
- Gia chủ
Lễ vật
| Lễ vật | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mũ Thổ Công | 1 cỗ 3 chiếc | một mũ đàn bà, hai mũ đàn ông; kèm áo và hia giấy; mỗi năm một màu theo ngũ hành |
| Vàng thoi giấy | 100 | đặt dưới mũ |
| Cá chép | phóng sinh sau khi cúng | |
| Hương hoa, mâm cỗ |
Trình tự
- Dọn dẹp nhà cửa, ban thờ trước khi làm cỗ
- Sửa lễ cúng, khấn
- Hóa vàng, mũ, áo, hia của năm trước, thay bài vị và cỗ mũ mới
- Phóng sinh cá chép
Miền Bắc, Dân gian
- Làm lúc nào
- Có nhà cúng từ ngày 21, muộn nhất trong buổi sáng (trước trưa) ngày 23 tháng Chạp
- Đặt lễ ở đâu
- Ban thờ
- Ai cúng
- Gia chủ
Lễ vật
| Lễ vật | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Cá chép đỏ sống | 3 con | Phải có. thả trong chậu nước sạch, cúng xong đem thả |
| Mũ Táo quân | 2 mũ đàn ông có cánh chuồn, 1 mũ đàn bà không cánh chuồn | Phải có |
| Áo, hài giấy | 3 bộ | |
| Cành đào hoặc bình hoa cúc, trầu cau têm cánh phượng, đĩa ngũ quả | ||
| Cỗ mặn: gà, xôi gấc, giò, nem rán, canh, món xào | một số nhà có thêm xôi chè nếp cái, trà sen |
Trình tự
- Bày lễ, khấn tiễn trước giờ Ngọ
- Hóa đồ mã
- Thả cá chép
Điều kiêng
- Không cúng sau trưa 23, theo lời nguồn
Miền Trung, Huế, Hội An, Quảng Nam, Dân gian
- Làm lúc nào
- Hai nguồn nói khác nhau: đêm 22 rạng sáng 23 tháng Chạp (fptshop); sáng hoặc trưa 23, có nhà cúng từ chiều 22 (docungtamlinh)
- Đặt lễ ở đâu
- Bàn thờ bếp
- Ai cúng
- Gia chủ
Lễ vật
| Lễ vật | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Ngựa giấy đủ yên cương | Phải có. thay cho cá chép; hóa cùng áo mũ | |
| Tượng ba ông Táo bằng đất nung | 3 | Huế và vùng lân cận: tiễn tượng cũ ra am miếu, gốc cây, rước tượng mới lên bàn thờ |
| Cá thu hoặc cá ngừ đã nấu chín | ||
| Thịt heo luộc, ram (chả giò) | ||
| Bánh tổ | Quảng Nam |
Trình tự
- Cúng tiễn
- Tiễn ba tượng Táo cũ, rước tượng mới
- Rút chân nhang, thay cát lư hương, lau dọn bàn thờ
- Hóa ngựa giấy, áo mũ
- Một số vùng dựng cây nêu sau ngày 23
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Hai nguồn nói khác nhau: đêm 22 rạng sáng 23 tháng Chạp (fptshop); sáng hoặc trưa 23, có nhà cúng từ chiều 22 (docungtamlinh)
Miền Nam, Dân gian
- Làm lúc nào
- Tối 23 tháng Chạp, khoảng 20 giờ tới 23 giờ, sau bữa tối khi đã thôi nấu nướng
- Đặt lễ ở đâu
- Gần bếp; ở nông thôn Nam Bộ xưa mâm cúng đặt ngay dưới đất cạnh bếp lò
- Ai cúng
- Gia chủ
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Bộ "cò bay, ngựa chạy" bằng giấy | Phải có. thay cho cá chép; hóa ngay sau khi cúng |
| Đậu phộng, kẹo vừng đen | |
| Chè, xôi chè | |
| Cỗ mặn: gà luộc hoặc heo quay, xôi gấc, nem rán |
Trình tự
- Cúng tiễn buổi tối
- Hóa bộ cò ngựa
- Mùng 7 tháng Giêng (có nơi đêm 30 Tết) làm lễ rước ông Táo về
Đọc thêm về cúng ông Công ông Táo
Bài của Nhật Nguyệt về cách cúng, phong tục và việc chuẩn bị.
Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.
Nguồn
- Văn khấn cúng ông Công ông Táo năm 2023 (phatgiao.org.vn)
- Tổng hợp bài cúng ông Công ông Táo (docungtamlinh.com.vn, trang bán mâm cúng ở TP.HCM)
- Văn khấn Thổ công (vankhan.vn)
- Cúng ông Táo ở 3 miền (fptshop.com.vn, trang tin của cửa hàng)
- Cúng ông Táo miền Bắc (docungtamlinh.com.vn)
- Cúng ông Táo miền Trung (docungtamlinh.com.vn)
- Cách cúng ông Táo ở miền Nam (docungtamlinh.com.vn)