Cúng rằm tháng Giêng
- Tiết lễ trong năm
- 7 bài văn khấn
- Lễ vật và cách cúng
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai
Còn gọi: Tết Nguyên tiêu, Tết Thượng nguyên, Rằm Thượng nguyên, Lễ Thượng nguyên
Theo tục, rằm tháng Giêng là ngày trăng tròn đầu tiên của năm, còn gọi Tết Nguyên tiêu hay Tết Thượng nguyên. Các nhà thường sắm lễ chay cúng Phật và lễ mặn cúng gia tiên, nhiều người đi chùa cầu an trong dịp này.
- Làm lúc nào
- Ngày rằm tháng Giêng âm lịch; lễ cúng gia tiên thường làm vào giờ Ngọ
- Cúng ai
- Phật; thần linh trong nhà (Thành hoàng, Thổ địa, Táo quân, Thần Tài); gia tiên nội ngoại; tiền chủ, hậu chủ
Văn khấn Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu)
- Dùng chung cả nước
- Dân gian
Điền trước khi vào lễ
Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.
Đang hiện bản dùng chung cả nước.
Điền thêm 1 chỗ khác
Các bài khác của cúng rằm tháng Giêng
Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.
- Phật giáoVăn khấn cúng rằm tháng Giêng (không tụng kinh)
- Dân gianVăn khấn rằm tháng Giêng (bản ngắn trên VnExpress)
- Dân gianVăn khấn lễ dâng sao giải hạn rằm tháng Giêng (bản "Kính lạy... Cẩn cáo")
- Dân gianVăn khấn cúng dâng sao giải hạn nhân ngày rằm tháng Giêng (bản kính mời các tinh quân)
- Dân gianVăn khấn dâng sao giải hạn rằm tháng Giêng (bản "Cẩn tấu")
- Dân gianBài văn khấn Thần Tài mùng 1, ngày rằm, mùng 10
Lễ vật và cách cúng
Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Làm lúc nào
- Ngày rằm tháng Giêng; lễ cúng gia tiên thường làm vào giờ Ngọ (11 đến 13 giờ)
- Đặt lễ ở đâu
- Bàn thờ Phật (nếu có) và bàn thờ gia tiên; có nhà lập đàn ngoài sân để làm lễ giải hạn
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Mâm lễ chay cúng Phật | cùng hương hoa, đèn nến |
| Mâm lễ mặn cúng gia tiên | các món như cỗ ngày Tết: thịt luộc, canh măng, nem, giò, xôi gấc |
| Hương, hoa, vàng mã, đèn nến | |
| Trầu cau, rượu | |
| Bánh trôi (chè trôi nước) | một nguồn ghi mâm lễ phải có, nguồn khác ghi nhiều nơi thêm vào |
| Ngũ quả |
Trình tự
- Sắm hai lễ: lễ chay cúng Phật và lễ mặn cúng gia tiên
- Thắp hương, khấn thần linh và gia tiên
- Có thể làm lễ ở chùa hoặc ở nhà; nhiều người đi chùa cầu an trong dịp này
Điều kiêng
- Một nguồn ghi ngày rằm tháng Giêng tránh sát sinh nên có nhà chỉ cúng chay
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Về bánh trôi: hoatieu.vn ghi trong mâm lễ phải có bánh trôi; docungtamlinh.com.vn và plo.vn ghi nhiều nơi, nhiều người thêm bánh trôi nước
- Về cỗ mặn hay chay: vankhan.vn và hoatieu.vn ghi cúng gia tiên bằng mâm mặn; plo.vn ghi lễ vật chủ yếu là đồ chay; bài VnExpress ghi đồ lễ ở nhà không cần to như cuối năm
Miền Bắc, Dân gian
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Mâm cỗ mặn cúng gia tiên theo lối "4 bát 6 đĩa" | nguồn gọi là quy tắc đặc trưng của miền Bắc |
| Mâm ngũ quả có nải chuối | bài báo ghi chuối là thức quả luôn có trên mâm ngũ quả miền Bắc |
Miền Nam, Dân gian
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Mâm ngũ quả: mãng cầu Xiêm, dừa, đu đủ, xoài, sung | bài báo ghi ý "cầu sung túc vừa đủ xài" |
Đọc thêm về cúng rằm tháng Giêng
Bài của Nhật Nguyệt về cách cúng, phong tục và việc chuẩn bị.
- Phong tục lễ tếtRằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu): Rằm đầu năm và tục đi lễ chùa cầu an
- Phong tục lễ tếtCách bày mâm cúng Rằm tháng Giêng cho gia đình: bày gì, mấy mâm, đặt thế nào
- Lễ TếtRằm tháng Giêng - Tết Nguyên Tiêu: Vì sao được coi là rằm lớn nhất năm và mâm cúng cần chuẩn bị những gì
- Lễ TếtTết Nguyên Tiêu của người Hoa ở Chợ Lớn và tín ngưỡng Thiên Hậu
Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.
Nguồn
- Văn khấn cúng rằm tháng giêng năm 2026 chuẩn nhất (phatgiao.org.vn)
- Văn khấn Lễ Nguyên tiêu (vankhan.vn)
- Văn khấn Rằm tháng Giêng 2024 (hoatieu.vn)
- Mâm cỗ cúng rằm tháng giêng (docungtamlinh.com.vn)
- Nghi lễ cúng rằm tháng Giêng (vnexpress.net)
- Lễ vật cúng Rằm tháng Giêng (plo.vn)
- Những món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ cúng Rằm Tháng Giêng (tapchicongthuong.vn)