Lễ tạ cuối năm ở đền, chùa, đình, phủ

Dùng chung cả nước, Dân gian

Làm lúc nào

Tháng Chạp, trước Tết Nguyên đán

Đặt lễ ở đâu

Đền, phủ, đình, miếu, chùa nơi đã đi lễ, xin lộc hồi đầu năm

Ai cúng

Người đã đi lễ đầu năm, tự sắm lễ và tự khấn

Lễ vật

Trình tự

1. Lễ trình trước ở ban thần Thổ địa, thủ đền để cáo việc mình tới làm lễ
2. Sắp lễ ra mâm, khay của nơi thờ; hai tay dâng lễ, đặt từ ban chính ra ban ngoài cùng
3. Đặt xong lễ mới thắp hương, thắp từ trong ra ngoài, số nén lẻ, thường ba nén; dâng hương ngang trán, vái ba vái rồi cắm
4. Thỉnh ba hồi chuông rồi khấn; có sớ thì nâng đĩa sớ ngang mày, vái ba lần
5. Lễ từ ban chính tới ban ngoài cùng, ban Cô ban Cậu thường lễ cuối
6. Hết một tuần nhang thì vái ba vái ở mỗi ban, hạ sớ và văn khấn đem hóa trước, rồi mới hạ lễ từ ban ngoài vào ban chính

Điều kiêng

• Ăn mặc lịch sự, gọn gàng khi vào nơi thờ
• Không tự ý chụp ảnh, quay phim; giữ lời nói, thái độ đúng mực (theo VOH)
• Đồ lễ ở ban Cô, ban Cậu như gương, lược thì để lại nơi thờ, không đem về (theo hoatieu.vn)

Chỗ các nguồn nói khác nhau

• Hoatieu.vn viết với chùa thờ Phật thì không có lệ vay trả, đi lễ cuối năm chỉ là cảm tạ; lễ tạ được coi là việc cần làm ở đình, đền, miếu, phủ. VOH gộp chung chùa, đền, phủ trong một lời: xin lộc, cầu an ở đâu thì cuối năm trả lễ ở đó.

Miền Bắc, đền Bảo Hà (Lào Cai), phủ Tây Hồ (Hà Nội), đền Bắc Lệ (Lạng Sơn), Thờ Mẫu, Tứ Phủ

Làm lúc nào

Những ngày tháng Chạp, giáp Tết

Đặt lễ ở đâu

Các đền, phủ thờ Mẫu và các vị trong Tứ phủ ở miền Bắc mà người đi lễ đã tới hồi đầu xuân

Trình tự

1. Về lại đền, phủ đã kêu cầu đầu xuân để dâng hương, lễ tạ

Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian

Làm lúc nào

Mượn lộc vào rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu), trả vào cuối năm

Đặt lễ ở đâu

Chùa Quan Đế (hội quán của người Hoa Triều Châu) ở Chợ Lớn

Lễ vật

Trình tự

1. Rằm tháng Giêng người viếng mượn quýt và bao lì xì đỏ của chùa đem về
2. Cuối năm người mượn mang quýt đến trả, coi như tạ ơn thần thánh