Cúng vía Quan Thế Âm Bồ Tát (19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín)

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai

Còn gọi: Vía Mẹ Quan Âm, Vía Quan Âm Nam Hải, Lễ khánh đản Quán Thế Âm, Lễ vía Quán Thế Âm

Trong ba ngày vía, Phật tử cúng chay tại nhà hoặc lên chùa tụng kinh, niệm danh hiệu Quán Thế Âm. Nhiều nơi mở lễ hội: Chùa Hương và chùa Bổ Đà vào tháng Hai, Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) ngày 19 tháng Hai, Huế vào tháng Sáu, Fansipan ngày 19 tháng Chín, Quán Âm Phật Đài (Bạc Liêu) còn có lễ hội riêng tháng Ba.

Làm lúc nào
Ba ngày vía theo âm lịch: 19 tháng Hai (đản sinh), 19 tháng Sáu (thành đạo), 19 tháng Chín (xuất gia)
Cúng ai
Quan Thế Âm Bồ Tát (Phật Bà Quan Âm, Mẹ Quan Âm; ở Bạc Liêu gọi Mẹ Nam Hải)

Văn khấn mẹ Quan Âm Nam Hải (mẫu 1)

  • Tây Nam Bộ
  • Bạc Liêu
  • Phật giáo

Điền trước khi vào lễ

Lời khấn bên dưới đọc được ngay.

Lựa chọn phong tục của anh chị

Bài này là bản của miền Nam.

Các bài khác của cúng vía Quan Thế Âm Bồ Tát (19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín)

Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.

Lễ vật và cách cúng

Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Dùng chung cả nước, Phật giáo

Làm lúc nào
Ba ngày vía trong năm theo âm lịch: 19 tháng Hai (đản sinh), 19 tháng Sáu (thành đạo), 19 tháng Chín (xuất gia); có trang nói ngày 19 hằng tháng đều có thể cúng
Đặt lễ ở đâu
Bàn thờ Phật Bà Quan Âm tại nhà; theo trang, bàn thờ đặt tọa Tây hướng Đông, không đặt ngang hàng hay thấp hơn bàn thờ gia tiên
Ai cúng
Gia chủ, Phật tử tại gia; ngày vía còn lên chùa tụng kinh, ăn chay, phóng sinh

Lễ vật

Lễ vật
Hương
Hoa tươi (hoa hồng, hoa cúc vàng)
Quả tươi (cam, bưởi, lê, quýt)
Bánh kẹo, phẩm oản
Đĩa xôi chay
Nước thờ

Trình tự

  1. Bày lễ chay lên bàn thờ Quan Âm
  2. Thắp hương, đọc văn khấn
  3. Hết một tuần nhang thì thắp thêm một tuần nữa, vái ba vái
  4. Hạ sớ đem hóa
  5. Trong ngày vía tụng mười hai lời nguyện của Quán Thế Âm Bồ Tát

Điều kiêng

  • Chỉ cúng đồ chay, không cúng đồ mặn
  • Không bày nhiều vàng mã, tiền bạc trên bàn thờ Quan Âm
  • Không để đồ cúng hỏng trên bàn thờ; lộc cúng chia cho người nhà, không bỏ đi

Đồng bằng Bắc Bộ, Chùa Hương, Hà Nội, chùa Bổ Đà, Bắc Giang, Phật giáo

Làm lúc nào
Chùa Hương: từ chiều 18 tới sáng 19 tháng Hai âm lịch (lễ khánh đản), nằm trong mùa hội ba tháng xuân; chùa Bổ Đà: hội từ 16 tới 18 tháng Hai
Đặt lễ ở đâu
Chùa Hương: sân chùa Thiên Trù và trong động Hương Tích; chùa Bổ Đà: từ Đền Hạ lên Đền Trung, Đền Thượng, chùa Quán Âm, chùa Tứ Ân
Ai cúng
Tăng ni, Phật tử, dân làng và khách hành hương

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Lễ chay: hoa, quả, oản, xôi, chuối, bỏngbày trên mâm dọc các bậc thềm chùa Thiên Trù trong đàn Mông Sơn thí thực
Nến, đèn hoa đăng hình hoa sennến xếp hình chữ Vạn trong động; hoa đăng thả trên Suối Yến

Trình tự

  1. Chùa Hương, chiều 18: tụng Kinh Phổ Môn ở chùa Thiên Trù; có năm lập đàn Mông Sơn thí thực ở sân chùa
  2. Tối 18: lễ kỷ niệm khánh đản ở sân chùa Thiên Trù; khoảng 23 giờ đoàn tăng ni rước đuốc lên động Hương Tích, vừa đi vừa tụng kinh niệm Phật
  3. Nửa đêm trong động: thuyết giảng về Bà Chúa Ba, tụng Kinh Ngũ Bách Danh Quán Thế Âm, Phật tử xướng họa "Nam Mô Quán Thế Âm Bồ Tát" sau mỗi danh hiệu
  4. Vị chủ lễ nhúng cành lá vào nước tượng trưng nước Cam Lồ rảy lên bàn lễ và người dự
  5. Tụng Kinh Phổ Môn hoặc Kinh Di Đà tới sáng sớm 19, rồi hồi hướng; thả hoa đăng trên Suối Yến
  6. Chùa Bổ Đà, sáng 17: rước kiệu từ Đền Hạ lên Đền Trung, rồi lên núi thắp hương Đền Thượng và tiến lễ cúng Phật ở chùa Quán Âm, chùa Tứ Ân

Tây Bắc, Fansipan, Lào Cai, Phật giáo

Làm lúc nào
18 và 19 tháng Chín âm lịch (vía Quán Thế Âm xuất gia)
Đặt lễ ở đâu
Bảo An Thiền Tự dưới chân núi và các chùa trên đỉnh Fansipan
Ai cúng
Tăng ni, Phật tử Lào Cai, do Giáo hội Phật giáo Lào Cai chủ trì

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Hoa đăngxếp thành hình hoa sen trước sân thiền tự
Hoa tươi, vòng tay gỗ cúng dường

Trình tự

  1. Chiều tối 18: tọa thiền, tụng kinh cầu nguyện rồi dâng hoa đăng ở Bảo An Thiền Tự
  2. Ngày 19: đại lễ trên đỉnh núi, tăng ni Phật tử đi nhiễu quanh Đại tượng Phật A Di Đà, qua đường La Hán, kết thúc bằng lễ dâng hương ở Kim Sơn Bảo Thắng Tự

Miền Trung, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế, Phật giáo

Làm lúc nào
Đà Nẵng: lễ vía ngày 19 tháng Hai âm lịch, là nghi lễ chính của Lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn (17 tới 20 tháng Hai); theo bài nghiên cứu, Thừa Thiên Huế tổ chức lễ hội vào ngày thành đạo, tháng Sáu âm lịch
Đặt lễ ở đâu
Chùa Quán Thế Âm, Ngũ Hành Sơn
Ai cúng
Tăng ni, Phật tử, người dân và du khách

Trình tự

  1. Lễ vía tại chùa Quán Thế Âm với các nghi lễ Phật giáo
  2. Thả bóng bay cầu nguyện quốc thái dân an
  3. Rước tôn tượng Đức Quán Thế Âm, đi cùng lễ hóa trang Bồ Tát Quán Thế Âm, các vị Bồ Tát, tiên nữ do gia đình Phật tử của chùa thực hiện

Tây Nam Bộ, Quán Âm Phật Đài, Nhà Mát, Bạc Liêu, Phật giáo

Làm lúc nào
Các ngày vía 19/2, 19/6, 19/9 âm lịch; lễ hội Quán Âm Nam Hải ngày 22, 23, 24 tháng Ba âm lịch; đầu năm người các tỉnh về viếng đông
Đặt lễ ở đâu
Trước tượng Phật Bà Nam Hải (Mẹ Nam Hải) nhìn ra biển
Ai cúng
Phật tử, người dân Bạc Liêu và khách các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, TP. Hồ Chí Minh

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Nhang, đèn, trái câybài báo chỉ nhắc khi tả cảnh bày đồ cúng trước tượng

Trình tự

  1. Bày đồ cúng, thắp nhang khấn vái trước tượng Phật Bà
  2. Nhiều người chạm tay vào đài sen dưới chân tượng để cầu may mắn, sức khỏe
  3. Đọc văn khấn Mẹ Nam Hải (hai mẫu trên hoatieu.vn)

Đọc thêm về cúng vía Quan Thế Âm Bồ Tát (19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín)

Bài của Nhật Nguyệt về cách cúng, phong tục và việc chuẩn bị.

Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.

Nguồn

  • Văn khấn ngày vía Mẹ Quan Âm (hoatieu.vn)
  • Ngày vía Quan Âm là ngày nào? (hoatieu.vn)
  • Phạm Thị Lan Anh, Lễ hội Quán Thế Âm trong một số ngôi chùa ở Bắc Bộ, Nghiên cứu Tôn giáo số 1 năm 2014 (vjol.info.vn)
  • Khám phá đêm hoa đăng huyền ảo trong lễ vía Quán Thế Âm xuất gia tại Fansipan (tapchitoaan.vn)
  • Hàng ngàn người tham dự Lễ vía Đức Bồ Tát Quán Thế Âm (sggp.org.vn)
  • Bạc Liêu: Mùng 4 Tết, biển người đổ về Quán Âm Phật Đài xin lộc đầu năm (daidoanket.vn)
Xem thêm văn cúng khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời và các lễ theo vùng.