Lễ cầu duyên
Còn gọi: Xin duyên, Cầu tình duyên, Lễ chùa Hà
- Cầu an, giải hạn
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, người chưa lập gia đình đi lễ chùa, đền, phủ để cầu gặp người hợp duyên, người đã có đôi thì cầu hòa thuận. Dân gian truyền nhau một số nơi cầu duyên như chùa Hà ở Hà Nội, chùa Ngọc Hoàng ở TP. Hồ Chí Minh; các nguồn cũng ghi không có nơi thờ nào dành riêng cho việc này. Lễ vật và nơi khấn ở hai miền khác nhau.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Đầu năm, mùng một, ngày rằm
- Cúng ai
- Tùy nơi: các vị Mẫu ở điện Mẫu (chùa Hà), ông Tơ bà Nguyệt, Ngũ Hành Nương Nương (TP. Hồ Chí Minh), hoặc Tam Bảo
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Vùng:
Cả nước
- Làm lúc nào
- Đầu năm, ngày rằm, mùng một
- Đặt lễ ở đâu
- Tại chùa, đền, phủ có ban thờ Mẫu, hoặc tại nhà
- Ai cúng
- Người cầu duyên tự lễ
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn |
|---|---|---|
| Quả | ||
| Hoa quả theo mùa, nhiều màu (vàng, xanh, đỏ, tím, trắng) | Chay | |
| Vàng mã | ||
| Tiền vàng | 5 lễ | |
| Trầu cau | ||
| Trầu cau | 1 quả cau, 3 lá trầu | Chay |
| Xôi, bánh | ||
| Bánh chưng, bánh dày | mỗi loại 1 chiếc | Mặn |
| Bánh xu xê | 1 đôi | Chay |
| Đồ vật | ||
| Tranh hoặc đôi uyên ương làm vật cát tường | ||
| Sớ cầu duyên | ||
Miền Bắc
Hà Nội, chùa Hà, chùa Duyên Ninh, Thờ Mẫu, Tứ Phủ
- Làm lúc nào
- Tết, mùng một, ngày rằm
- Đặt lễ ở đâu
- Chùa Hà (Thánh Đức Tự, Hà Nội): điện Mẫu phía sau chính điện; ngoài ra có am Mỵ Châu, chùa Duyên Ninh ở Trường Yên (trong thành Tây Hoa Lư)
- Ai cúng
- Người cầu duyên, cả nam lẫn nữ
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Đồ vật | |
| Sớ cầu duyên | Xin tại chùa Hà |
Miền Nam
Đông Nam Bộ, Sài Gòn, TP.HCM, Dân gian
- Làm lúc nào
- Ngày rằm, mùng một, lễ lớn, đầu xuân
- Đặt lễ ở đâu
- Chùa Ngọc Hoàng (Quận 1): gian thờ Kim Hoa Thánh Mẫu và 12 bà mụ, có tượng ông Tơ, bà Nguyệt; bàn thờ Ngũ Hành Nương Nương ở một ngôi miếu; bàn thờ Hoa Phấn phu nhân ở chùa Ôn Lăng
- Ai cúng
- Người cầu duyên
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hoa | ||
| Dừa, trầu cau, hoa cúc hoặc hoa sen | Chay | Dâng ở bàn thờ Ngũ Hành Nương Nương; VOH nói dừa là lễ vật may mắn theo tín ngưỡng Nam Bộ |
| Quả | ||
| Hoa quả, bánh trái | Chay | |
| Đồ vật | ||
| Cuộn chỉ đỏ cắm kim luồn sẵn sợi | Đặt ở bàn thờ Hoa Phấn phu nhân, chùa Ôn Lăng | |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Sắm lễ, dâng lên ban
- Thắp hương, đọc văn khấn; khấn thầm đủ mình nghe
- Hương cháy chừng hai phần ba thì hóa tiền vàng
- Mang vật cát tường về nhà
- Thành đôi rồi thì cuối năm trở lại lễ tạ
Miền Bắc, Hà Nội, chùa Hà, chùa Duyên Ninh, Thờ Mẫu, Tứ Phủ
- Dâng hương ở ban thờ Phật
- Sang điện Mẫu (thờ Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải) dâng hương, đọc văn khấn cầu duyên, xin sớ
Đông Nam Bộ, Sài Gòn, TP.HCM, Dân gian
- Thắp hương trước tượng ông Tơ, bà Nguyệt
- Khấn tên mình cùng tên người mình thương
Kiêng kỵ
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Ăn mặc kín đáo, không nói tục, không cười đùa trong chùa
- Không quay chụp ban thờ
Miền Bắc, Hà Nội, chùa Hà, chùa Duyên Ninh, Thờ Mẫu, Tứ Phủ
- Áo có tay, quần dài, không mặc váy ngắn
- Tắt tiếng điện thoại khi vào chùa
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Lễ vật: một nguồn kê mâm lễ có tiền vàng, bánh chưng, bánh dày, bánh xu xê, sớ; nguồn khác nói ở ban Phật chỉ cần lễ chay đơn giản (hương, hoa, quả, nước), không cần vàng mã, không lễ mặn
- Nơi cầu: người trẻ truyền nhau một số chùa, am cầu duyên; có nơi nói không có chùa, đền nào dành riêng cho việc cầu duyên, đó là lời truyền miệng
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Văn khấn cầu duyên, bài khấn cầu duyên (hoatieu.vn)
- Đầu năm đi chùa cầu duyên như thế nào (plo.vn)
- Top 5 ngôi chùa cầu duyên linh thiêng tại Sài Gòn (voh.com.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở