Tới nội dung

Cúng mùng 2, mùng 3 Tết

Còn gọi: Cúng cơm ba ngày Tết, Mùng 2 Tết mẹ, Mùng 3 Tết thầy

  • Tết Nguyên đán

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Văn khấn cúng mùng 2, mùng 3 Tết6 bài, giữ nguyên chữ, có chỗ điền tên và địa chỉ.

Theo tục, trong ba ngày Tết mỗi ngày đều có cơm cúng tổ tiên. Nhiều hướng dẫn đăng riêng bài khấn gia tiên, thần linh, Thần Tài cho mùng 2 và mùng 3; lễ tiễn ông bà ngày mùng 3 thuộc loại hóa vàng.

Tóm tắt

Làm ngày nào
Mùng 2 và mùng 3 tháng Giêng
Cúng ai
Gia tiên, thần linh, Thổ công; có nhà khấn thêm Thần Tài và Táo quân
Nơi cúng
Bàn thờ gia tiên, Bàn thờ Thổ Công, Bàn thờ Thần Tài

Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Mâm cúng

Bàn gỗ trước tủ thờ bày các món xào, đậu phụ rán, đậu que xào cà rốt, bát cơm, hai hàng bát đũa, đèn dầu, bát hương, chén trà và ấm trà.
Mâm cỗ cúng Tết trước tủ thờ gia tiên ngày mùng 2 Tết, năm 2023.Ảnh: Phương Huy, Wikimedia Commons (CC0 1.0)
Bàn gỗ dài bày bát hương, lọ hoa cúc vàng, đĩa cam, quả bưởi, đĩa bánh bao và nhiều đĩa thức ăn, cạnh tủ thờ khảm xà cừ.
Bàn cúng ngày mùng 3 Tết trước tủ thờ gia tiên, năm 2024.Ảnh: Phương Huy, Wikimedia Commons (CC0 1.0)
Làm lúc nào
Mùng 2 và mùng 3 tháng Giêng; mùng 3 nên cúng buổi sáng, trước 12 giờ trưa
Giờ theo tục
lễ mùng 3: sáng sớm hoặc trước 12 giờ trưa
Lễ vậtChay, mặnGhi chú
Hương, đèn, nến
Hương, hoa tươi, đèn nếnHoa đào ở miền Bắc, hoa mai ở miền Nam
Trà, rượu, nước
Mâm ngũ quả, trà, rượu, nướcChay
Xôi, bánh
Bánh chưng hoặc bánh tét, mứt, xôi chèMặnBánh chưng miền Bắc, bánh tét miền Nam
Món mặn
Gà luộc, thịt heo, giò chảMặnThêm dưa hành ở miền Bắc, canh khổ qua nhồi thịt ở miền Nam

Nghi thức

  1. KhấnKhấn thần linh, Thổ công
  2. KhấnKhấn gia tiên
  3. KhấnKhấn Thần Tài; mùng 3 có nhà khấn thêm ông Táo

Lưu ý

  • Gia thần thờ ở bàn thờ riêng thì tách riêng, hoặc thắp hương ở đó trước rồi khấn chung một lượt ở gian thờ gia tiên

Kiêng kỵ

Chưa có nguồn nói về điều kiêng của lễ này.

Phong tục

Theo tục, trong ba ngày Tết mỗi ngày đều cúng tổ tiên một lần. Sách Việt Nam phong tục (1915) ghi phần nhiều nhà ăn Tết ba hôm; nhà con thứ mà cha mẹ đã mất thì mồng hai Tết làm cỗ đem đến nhà con trưởng cúng cha mẹ, người nghèo đem trầu cau, vàng hương đến lễ, ngày mồng ba cũng như ngày mồng hai.

Câu 'Mùng một Tết cha, mùng hai Tết mẹ, mùng ba Tết thầy' nói nếp chia ba ngày đầu năm: mùng 2 là ngày con cháu chúc Tết ông bà ngoại, họ hàng bên mẹ; mùng 3 chúc Tết thầy. Lễ mùng 3 nhiều nhà gộp với lễ tạ, tiễn ông bà tổ tiên.

Chỗ các nguồn nói khác nhau

  • Thứ tự khấn khi thần và gia tiên chung một bàn thờ: Báo Hà Tĩnh ghi khấn thần trước, gia tiên sau; bài mùng 2 của chính báo này xếp bài khấn gia tiên lên đầu

Hỏi đáp

Mùng 2 Tết cúng ai?

Ngày mùng 2, gia đình dâng mâm cỗ cúng tổ tiên, thần linh, Thổ công và Thần Tài tại nhà; mỗi bên có bài khấn riêng.

Mùng 2 Tết có phải làm cơm cúng không?

Theo tục có: trong ba ngày Tết, mỗi ngày đều cúng tổ tiên một lần. Sách Việt Nam phong tục (1915) ghi nhà con thứ mà cha mẹ đã mất thì mồng hai Tết làm cỗ đem đến nhà con trưởng cúng cha mẹ, ngày mồng ba cũng vậy.

Cúng mùng 3 Tết lúc mấy giờ?

Theo tục, lễ mùng 3 cúng buổi sáng sớm hoặc trước 12 giờ trưa. Với Tết Đinh Mùi, mùng 3 rơi vào ngày 8/2/2027.

Cúng mùng 3 Tết gọi là gì?

Lễ mùng 3 thường gọi là lễ tạ ông vải hay lễ hóa vàng, tiễn ông bà tổ tiên về sau những ngày Tết. Miền Bắc gọi là cúng hóa vàng tổ tiên, miền Trung gọi cúng tiễn ông bà, miền Nam gọi cúng tất.

Mùng 2 Tết là ngày gì?

Theo câu 'Mùng một Tết cha, mùng hai Tết mẹ, mùng ba Tết thầy', mùng 2 là ngày con cháu chúc Tết ông bà ngoại, họ hàng bên mẹ, ở nhà vẫn cúng gia tiên, thần linh. Bài của Dân trí ghi đây là nếp quen của người miền Bắc.

Cộng đồng và vùng

Đọc thêm về cúng mùng 2, mùng 3 Tết

Nguồn

  • Văn khấn mùng 2 Tết Bính Ngọ 2026 (baohatinh.vn)
  • Văn khấn mùng 3 Tết Bính Ngọ 2026: hóa vàng, cúng gia tiên, Thần Tài, ông vải (baohatinh.vn)
  • Văn khấn mồng 1 Tết Bính Ngọ 2026 theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam (baohatinh.vn)
  • Việt Nam phong tục, mục XII Tứ thời tiết lạp, Phan Kế Bính, 1915 (vi.wikisource.org)
  • Sự khác biệt thú vị trong văn hóa Tết 3 miền (dantri.com.vn, 18/01/2017)
  • “Cúng tất” trong ngày Tết cổ truyền ở ba miền (Pháp Luật TP.HCM, tuoitre.vn/plo)

Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.

Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.