Cúng Thần Tài, Thổ Địa thường ngày
Còn gọi: Cúng ông Địa, Xin lộc buôn bán, Thần Tài Ông Địa, Cúng Thần Tài mùng 1, ngày rằm
- Thần linh thờ trong nhà
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo quan niệm dân gian, Thần Tài gắn với tiền bạc, việc làm ăn, Ông Địa gắn với đất đai, nhà cửa, nên hai vị được thờ chung, nhất là ở nhà buôn bán. Khám thờ đặt thấp sát đất ở góc nhà gần cửa, khác ban thờ gia tiên đặt trên cao.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Hằng ngày khi mở cửa buôn bán; mồng Một, ngày Rằm, mùng 10 hằng tháng; lễ lớn là vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng
- Cúng ai
- Thần Tài và Thổ Địa (Ông Địa) thờ chung một khám; có bài khấn kính lạy thêm Táo quân, Tiền chủ, Hậu chủ
- Nơi cúng
- Bàn thờ Thần Tài
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
Cả nước
- Làm lúc nào
- Mỗi sáng trước khi làm việc, buôn bán; mồng Một (lễ Sóc) và chiều tối ngày Rằm (lễ Vọng)
- Đặt lễ ở đâu
- Khám thờ đặt thấp, sát mặt đất, ở một góc nhà gần cửa ra vào
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | |||
| Hằng ngày: hương, chén nước sạch | Chay | Có thể thêm hoa, trái cây, bánh kẹo | |
| Sóc vọng, lễ chay: hương, hoa, trầu cau, quả, tiền vàng | Chay | ||
| Món mặn | |||
| Sóc vọng, lễ mặn: rượu, gà luộc, thịt luộc, thịt quay, bánh chưng, xôi | Mặn | Tuỳ nhà. Có thể cúng thêm | |
| Gạo, muối | |||
| Ba hũ gạo, muối, nước | Chay | Đặt giữa hai tượng, chỉ thay vào cuối năm | |
| Trà, rượu, nước | |||
| Năm chung nước | 5 | Chay | Xếp hình chữ thập hoặc hàng ngang trước bát hương, thay nước mỗi ngày |
| Tô nước rắc cánh hoa | Đặt ngoài cùng phía trước | ||
Miền Nam
- Làm lúc nào
- Ông Địa ở chợ được gia chủ mời cà phê, thuốc lá mỗi sáng (theo Thanh Niên)
- Đặt lễ ở đâu
- Dưới đất trong nhà, nhìn ra cửa chính; Thần Tài thờ chung một chỗ với ông Địa
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Quả | ||
| Chuối xiêm | Chay | Nông thôn miền Tây Nam Bộ |
| Xôi, bánh | ||
| Chè xôi nước | Chay | Nông thôn miền Tây Nam Bộ |
Nghi thức
- Bày lễTượng Thần Tài đặt bên trái, tượng Thổ Địa bên phải, bài vị sát vách chính giữa, bát hương trước bài vị
- Bày lễLọ hoa bên phải, đĩa quả bên trái (từ ngoài nhìn vào)
- KhấnThay nước, thắp hương, khấn
Lưu ý
Dùng chung cả nước, Dân gian
- CafeF lưu ý: vì khám thờ đặt sát mặt đất, khi quét, lau nhà thì giữ phần nền quanh khám sạch, tránh để bụi, nước bẩn, nước lau sàn bắn vào
- Một chuyên gia phong thủy trả lời trên VnExpress: bát hương ban Thần Tài đầy thì rút bớt chân hương, người ta thường để lại 3 đến 5 chân hương
Miền Nam, Dân gian
- Có vùng ở miền Tây Nam Bộ, trước khi cúng nải chuối gia chủ bẻ ăn trước một trái, theo chuyện kể ông Địa sợ bị ngộ độc
Kiêng kỵ
- Không xê dịch bát hương khi lau dọn
- Không dùng hoa quả giả, hoa héo
Phong tục
Theo nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng (Tuổi Trẻ), tới cuối thế kỷ 19 Thần Đất (Thổ Thần) vẫn giữ chức năng thần tài theo quan niệm thổ sinh kim; ông Thần Tài người Việt đang thờ chỉ xuất hiện vào những năm 1920, 1930 khi thương nghiệp phát triển, phổ biến nhất ở miền Nam, và vẫn được thờ chung một chỗ với ông Địa.
Chuyên gia văn hoá Dương Hoàng Lộc (Thanh Niên) cho biết ở Nam Bộ, Thần Tài được thờ phổ biến trong các gia đình, thờ chung với ông Địa, đặt dưới đất trong nhà nhìn ra cửa chính; tín ngưỡng về Thần Tài ở Việt Nam có phần ảnh hưởng từ Thần Tài của Trung Quốc.
PGS.TS Nguyễn Thanh Tú (CafeF) giải thích khám thờ Thần Tài, ông Địa đặt sát đất trước hết để phân biệt với không gian thờ tổ tiên ở trên cao.
Hỏi đáp
Cúng Thần Tài hằng ngày cần những gì?
Lễ hằng ngày đơn giản: một hoặc ba nén hương, một chén nước sạch, hoa tươi nếu có, trái cây hay ít bánh kẹo (theo một số hướng dẫn). Nhiều nhà buôn bán thắp hương vào buổi sáng trước khi mở cửa hàng; một chuyên gia phong thủy trả lời trên VnExpress cho rằng có bàn thờ Thần Tài thì thắp hương hằng ngày.
Ở miền Tây Nam Bộ, ông Địa thường được cúng gì?
Theo bài trên Thanh Niên về nông thôn miền Tây Nam Bộ, ông Địa thường được cúng chuối xiêm, chè xôi nước; có vùng gia chủ bẻ ăn trước một trái chuối rồi mới cúng. Ông Địa ở chợ được gia chủ mời cà phê, thuốc lá mỗi sáng.
Cộng đồng và vùng
Đọc thêm về cúng Thần Tài, Thổ Địa thường ngày
Nguồn
- Văn khấn Thần Tài, Thổ Địa hàng tháng (hoatieu.vn)
- Cách sắp xếp bàn thờ Thần Tài Thổ Địa (docungtamlinh.com.vn)
- Tại sao bàn thờ Thần Tài, Ông Địa thường đặt sát mặt đất? (cafef.vn)
- Cửa hàng kinh doanh có cần cúng ngày ông Công, ông Táo? (vnexpress.net)
- Ngày vía Thần tài: Ông là ai, bày mâm cúng thế nào để may mắn cả năm? (thanhnien.vn)
- Vì sao ông Địa... luôn cười? (thanhnien.vn)
- Bỗng lù lù đâu ra ông Thần Tài? (tuoitre.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở