Cúng rằm tháng Mười, Tết Hạ nguyên, lễ cơm mới
- Tiết lễ trong năm
- 5 bài văn khấn
- Lễ vật và cách cúng
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai
Còn gọi: Tết Hạ nguyên, Tết cơm mới, Tiết Thường tân, Rằm Hạ nguyên, Lễ mừng lúa mới
Theo tục, sau vụ gặt tháng Mười các nhà nấu xôi, cơm bằng gạo mới dâng cúng tổ tiên, thần linh để tạ ơn một mùa lúa, gọi là Tết cơm mới hay tiết Thường tân; nhiều nơi làm vào rằm tháng Mười, tức rằm Hạ nguyên.
- Làm lúc nào
- Mồng một, mồng mười hoặc rằm tháng Mười âm lịch tùy nơi
- Cúng ai
- Thần linh trong nhà; gia tiên nội ngoại; có bài cáo với đức Thần Nông
Văn khấn Tiết Thường tân (Cơm mới)
- Dùng chung cả nước
- Dân gian
Điền trước khi vào lễ
Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.
Đang hiện bản dùng chung cả nước.
Chỗ đọc theo hoàn cảnh
- ngày mồng Một (mồng Mười Rằm) tháng Mười: Chọn theo ngày nhà mình làm lễ cơm mới: mồng một, mồng mười hay rằm tháng Mười.
Các bài khác của cúng rằm tháng Mười, Tết Hạ nguyên, lễ cơm mới
Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.
Lễ vật và cách cúng
Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Làm lúc nào
- Mồng một, mồng mười hoặc rằm tháng Mười tùy nơi
- Đặt lễ ở đâu
- Bàn thờ gia tiên
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Xôi, cơm nấu bằng gạo mới | |
| Hương, hoa, đèn nến | |
| Trầu cau, trà quả | |
| Mâm lễ cúng tổ tiên | vankhan.vn ghi mâm lễ mặn, hoatieu.vn ghi mâm lễ chay |
Trình tự
- Nấu xôi, cơm gạo mới dâng cúng tổ tiên, thần linh
- Khấn gia tiên
- Biếu gạo nếp mới, quà đầu mùa cho ông bà, cha mẹ, thầy dạy nghề, thầy thuốc
Điều kiêng
- Lễ dâng ở chùa trong ngày này không sắm lễ mặn (theo một trang)
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Ngày làm lễ: vankhan.vn ghi Trùng thập (10 tháng 10) và Hạ nguyên (rằm tháng 10) thường gộp một và chỉ có vùng có nơi làm; hoatieu.vn ghi làm vào mồng một, mồng mười hoặc rằm, phổ biến nhất là mồng mười; phatgiao.org.vn và báo Pháp luật Việt Nam gắn với rằm tháng Mười
- Mâm lễ: vankhan.vn ghi "mâm lễ mặn thơm ngon tinh khiết"; hoatieu.vn chép cùng câu nhưng ghi "mâm lễ chay"
Đồng bằng Bắc Bộ, Dân gian
Lễ vật
| Lễ vật | Số lượng |
|---|---|
| Bánh làm từ gạo nếp: bánh giầy, bánh trôi, bánh nếp | |
| Gà luộc nguyên con, thịt heo luộc, giò lụa, nem rán | |
| Xôi đỗ xanh, xôi vò hoặc xôi gấc | |
| Canh mọc, canh măng hoặc canh miến | |
| Chè đỗ xanh, chè hạt sen hoặc chè trôi nước | 3 hoặc 5 chén |
| Trái cây, trầu cau, rượu, nước, hoa cúc hoặc bông lúa, hương, đèn nến |
Trình tự
- Làm bánh từ gạo nếp mới rồi đem cúng ông bà tổ tiên và thần linh
Tây Nam Bộ, Dân gian
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Bánh làm từ gạo mới: bánh bao, bánh tét | nguồn ghi có những cuộc thi làm bánh |
| Heo quay hoặc gà luộc nguyên con | |
| Xôi gấc, xôi đậu xanh hoặc xôi ngũ sắc | |
| Thịt heo kho hột vịt, cá lóc kho, giò lụa | |
| Canh khổ qua nhồi thịt | |
| Gỏi cuốn | |
| Bánh cúng gói lá chuối | nguồn ghi là món quen của người miền Tây |
Đọc thêm về cúng rằm tháng Mười, Tết Hạ nguyên, lễ cơm mới
Bài của Nhật Nguyệt về cách cúng, phong tục và việc chuẩn bị.
Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.
Nguồn
- Văn khấn Lễ Trùng thập (10-10) và Tết Hạ nguyên (Lễ cơm mới) (15-10) (vankhan.vn)
- Văn Khấn Tết Hạ Nguyên, Tết Cơm Mới, Tết Trùng Thập (hoatieu.vn)
- Văn khấn cúng rằm tháng 10 Âm lịch 2024 tại gia (phatgiao.org.vn)
- Rằm tháng Mười, rằm Hạ nguyên, Tết lúa mới (baophapluat.vn)