Tạ mộ cuối năm

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai

Còn gọi: Lễ Chạp, Chạp mả, Tảo mộ ngày Tết, Tạ mộ 30 Tết, Tảo mộ cuối năm, Mời ông bà về ăn Tết, Văn khấn tạ mộ, mời ông bà về ăn Tết

Theo tục, cuối tháng Chạp con cháu ra mộ dọn cỏ, sửa sang, thắp hương tạ thần linh coi nơi yên nghỉ và mời ông bà về nhà ăn Tết. Ở Bắc Trung Bộ lễ này được gọi là lễ Chạp.

Làm lúc nào
Tháng Chạp âm lịch, thường từ 20 tới 30, phần lớn sau ngày 23
Cúng ai
Thần linh, Thổ địa cai quản nghĩa trang; hương linh người thân nằm tại mộ

Văn khấn lễ tạ mộ cuối năm, khấn tại mộ phần (theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam)

  • Dùng chung cả nước
  • Dân gian

Điền trước khi vào lễ

Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.

Lựa chọn phong tục của anh chị

Đang hiện bản dùng chung cả nước.

Điền thêm 4 chỗ khác

Các bài khác của tạ mộ cuối năm

Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.

Lễ vật và cách cúng

Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Dùng chung cả nước, Dân gian

Làm lúc nào
Từ 20 tới 30 tháng Chạp, phần lớn sau ngày 23; không cần chọn giờ
Đặt lễ ở đâu
Tại mộ phần; sau đó một mâm ở bàn thờ gia tiên tại nhà
Ai cúng
Gia chủ cùng con cháu

Lễ vật

Lễ vậtSố lượngGhi chú
Hương, đèn hoặc nếnPhải có
Trầu cau3 lá trầu, 3 quả cauPhải có
Trà, rượu, nước trongPhải có
Tiền vàng mãPhải có
Hoa quả tươi1 đĩa, 5 loại quảPhải có
Lễ mặn: gà trống luộc hoặc khoanh giò, xôi trắng hoặc bánh chưng, đĩa gạo muối
Lễ chay: bánh, gạo, muối, chén mật, xôi chè nếp
Đồ mã: tiền vàng lá, quần áo giấy

Trình tự

  1. Thắp hương ở nơi thờ chung của nghĩa trang (Thổ Địa, Địa Tạng) xin phép
  2. Nhổ cỏ, quét dọn, sửa sang mộ
  3. Bày lễ, thắp hương, khấn thần linh rồi khấn mời hương linh về ăn Tết
  4. Hương cháy khoảng hai phần ba thì lễ tạ, hóa vàng
  5. Thắp hương cho mộ lân cận, mộ vô chủ
  6. Về nhà sắp một mâm ở bàn thờ gia tiên, khấn thỉnh ông bà

Dùng chung cả nước, Phật giáo

Làm lúc nào
Cuối năm
Đặt lễ ở đâu
Mộ mới: đặt lễ phía trước hoặc trên mộ; mộ đã xây: đặt ở phần dành để sắp lễ
Ai cúng
Gia chủ

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Hương, nến, nước trắng hoặc nước chèPhải có
Hoa, quả, bánh kẹotùy tâm
Xôi hoặc một bát cơm trắng

Trình tự

  1. Nguyện hương
  2. Lễ tán Phật
  3. Đọc văn khấn, dâng cúng bốn bậc
  4. Tụng chân ngôn
  5. Hồi hướng

Điều kiêng

  • Không sát sinh
  • Không đốt tiền vàng, mã, giấy sớ

Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.

Nguồn

  • Văn khấn lễ tạ mộ cuối năm (lễ Chạp) 2026 (Báo Hà Tĩnh)
Xem thêm văn cúng khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời và các lễ theo vùng.