Cách cục theo Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư: điều kiện đọc thế nào, mỗi cách gặp ở bao nhiêu lá số?

Em dựng 24 cách từ ba bảng cuối quyển 1 của Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, mỗi cách xét đúng chữ của chú văn đi kèm. Quét đủ 880.968 lá số, tức mọi ngày từ 1900 tới 2100 với đủ mười hai giờ: 30,6% lá số có ít nhất một cách, cách phổ biến nhất gặp ở 4,85% lá số, hiếm nhất 0,12%. Sáu cách khác sách có ghi, nhưng phép an sao không bao giờ cho chúng xảy ra.
Cách cục là quy tắc của một sách cổ, chưa được khoa học kiểm chứng. Con số ở đây chỉ nói một cách xuất hiện bao nhiêu lần, không nói nó ứng nghiệm.
Ba bảng của Toàn Thư gồm những gì?
Cuối quyển 1, Toàn Thư có bốn bảng: định phú cục, định quý cục, định bần tiện cục và định tạp cục. Bảng định tạp cục nói về chuỗi đại hạn ("năm tốt năm xấu"), không phải tổ hợp sao trên lá số gốc, nên em chỉ dựng từ ba bảng đầu:
| Bảng | Sách ghi | Dựng được | Không thể xảy ra | Cần sao chưa an | Chú văn chưa đủ để định vị trí |
|---|---|---|---|---|---|
| Định phú | 6 | 4 | 2 | 0 | 0 |
| Định quý | 27 | 15 | 3 | 2 | 7 |
| Định bần tiện | 8 | 5 | 1 | 1 | 1 |
| Cộng | 41 | 24 | 6 | 3 | 8 |
Mỗi cách dựng được mang tên Hán, bảng của nó và nguyên văn chú văn; một test bắt chú văn phải nằm nguyên văn trong bản sách của kho.
Điều kiện được đọc theo chữ của chú văn thế nào?
Ví dụ:
- Nhật xuất Phù Tang (日出扶桑): chú văn 「日在卯守命是也,守官禄宫亦然。」, tức Thái Dương ở Mão toạ thủ cung Mệnh, ở cung Quan Lộc cũng vậy.
- Nguyệt lạc Hợi cung (月落亥宫): 「月在亥守命是也,又名月朗天门。」, tức Thái Âm toạ thủ cung Mệnh an tại Hợi.
- Cự Cơ cư Mão (巨机居卯): chú văn ghi người can Giáp không tính vì Kình Dương ở Mão phá cách; mã bỏ đúng nhóm ấy.
Lá số ví dụ ở bài trước (nam, 19/9/1990 giờ Tuất) mang cả hai cách đầu: Thái Dương ở Mão tại cung Quan Lộc, Thái Âm ở Hợi tại cung Mệnh.
Chú văn chỉ ghi 「見前批注」 ("xem lời chú phía trước") thì em lấy câu chú ở phần phú có chú của chính sách, ghi rõ dòng nào. Ba chữ chú văn không định nghĩa, em đọc như sau và đánh dấu có dị bản cho mọi cách dùng chúng:
- 空亡 (không vong): cung có Tuần hoặc Triệt.
- 吉星 (cát tinh): lục cát tinh (Tả Phù, Hữu Bật, Văn Xương, Văn Khúc, Thiên Khôi, Thiên Việt), Lộc Tồn, hay sao mang Hóa Lộc, Hóa Quyền, Hóa Khoa.
- 祿 (Lộc): Lộc Tồn hay sao mang Hóa Lộc.
Chính Toàn Thư có chỗ nới: phần phú có chú coi Tử Vi gặp Tả Phù, Hữu Bật ở tam phương là bậc kém hơn của Quân thần khánh hội. Em giữ điều kiện chặt (ba sao cùng ở cung Mệnh) và ghi chỗ nới ấy ở mục các phái khác nhau của tiện ích.
Mỗi cách gặp ở bao nhiêu lá số?
Cách quét: mọi ngày dương từ 1/1/1900 tới 31/12/2100 (73.414 ngày), mỗi ngày đủ mười hai giờ, giới tính nam, lập lá số bằng thư viện Python của Nhật Nguyệt rồi nhận diện cách: 880.968 lá số. Điều kiện của 24 cách không dùng tới giới tính.

| Nhóm | Số lá số | Tỉ lệ |
|---|---|---|
| Có ít nhất một cách định phú | 43.411 | 4,9% |
| Có ít nhất một cách định quý | 172.758 | 19,6% |
| Có ít nhất một cách định bần tiện | 81.553 | 9,3% |
| Có ít nhất một cách của ba bảng | 269.755 | 30,6% |
| Vừa có cách phú hay quý, vừa có cách bần tiện | 20.352 | 2,3% |
- Phổ biến nhất: Khoa Quyền Lộc củng, 4,854% lá số.
- Hiếm nhất: Quân thần khánh hội, 0,116%, chừng một trên 860 lá số.
Sáu cách nào không bao giờ xảy ra, vì sao?
Vị trí các chính tinh gắn với nhau bằng khoảng cách cố định, nên có những tổ hợp sách ghi mà phép an sao không cho phép:
| Cách | Điều kiện theo chú văn | Vì sao không thể |
|---|---|---|
| Ấm Ấn củng Thân (蔭印拱身) | cung Thân ở cung Điền Trạch | cung Thân chỉ an vào Mệnh, Phúc Đức, Quan Lộc, Thiên Di, Tài Bạch, Phu Thê |
| Tài Ấm giáp Ấn (財蔭夾印) | Vũ Khúc và Thiên Lương kẹp Thiên Tướng | Thiên Lương luôn ở ngay sau Thiên Tướng, Vũ Khúc không bao giờ ở ngay trước |
| Tài Ấn giáp Lộc (財印夾祿) | Thiên Lương và Thiên Tướng kẹp một cung | hai sao luôn kề nhau, không kẹp được cung nào |
| Mã đầu đới kiếm (馬頭帶劍) | Thiên Mã đồng cung Kình Dương | Thiên Mã chỉ ở Dần, Thân, Tỵ, Hợi; Kình Dương không bao giờ tới đó |
| Kim dư phù giá (金輿扶駕) | Thái Dương, Thái Âm kẹp cung Tử Vi | Thái Dương luôn cách Tử Vi ba cung |
| Tài dữ tù cừu (財與囚仇) | Vũ Khúc đồng cung Liêm Trinh | hai sao luôn cách nhau tám cung |
Test giữ lời ấy bằng cách quét lá số và đỏ ngay khi một trong sáu cách xảy ra. Nếu sau này đổi phép an sao làm một cách thành có thể, test đỏ và cách ấy phải được dựng.
Mười một cách còn lại vì sao chưa dựng?
- Cần sao chưa an (3 cách): Hình Tù giáp Ấn cần Thiên Hình, Tham Hỏa tương phùng cần Hỏa Tinh, Quân tử tại dã cần Hỏa Tinh, Linh Tinh.
- Chú văn chưa đủ để định vị trí (8 cách): chỉ ghi 「見前批注」 mà phần phú không nói vị trí, như Minh châu xuất hải, Nhật Nguyệt tàng huy; hay câu chữ có thể hiểu nhiều cách, như "馬前有祿" của Lộc Mã bội Ấn không nói rõ "trước" là cung nào.
Em không đoán nghĩa những chỗ sách không nói: dựng sai một cách thì sai ở mọi lá số mang nó.
Dùng lại ở đâu?
Thư viện mở nhận diện đủ 24 cách, mỗi cách kèm bảng và chú văn: trang Mã và dữ liệu mở. Tự quét như trên: bài phân tích dữ liệu lá số bằng Python. Câu sách gắn với cách cục đi qua kho sách cổ, xem bài sách cổ và lời luận.
Dùng lại số liệu trong bài, anh chị ghi nguồn: Dữ liệu: Nhật Nguyệt (nhatnguyet.org).




