Những điều kiêng kỵ trong đám cưới truyền thống

Những điều kiêng kỵ trong đám cưới truyền thống là gì?

Đám cưới từ lâu đã được người Việt coi là sự kiện trọng đại nhất trong đời người, không chỉ là chuyện riêng của cô dâu chú rể mà còn là mối quan tâm chung của cả hai gia đình, hai dòng họ. Chính vì sự hệ trọng đó, người ta thường cẩn trọng kiêng dè nhiều điều với hy vọng cuộc sống vợ chồng sau này sẽ thuận lợi, ấm êm. Tùy theo mỗi vùng miền, mỗi gia đình, những điều kiêng kỵ có thể khác nhau, nhưng nhìn chung đều xoay quanh các nghi thức chính.

Kiêng kỵ khi xem tuổi và chọn ngày cưới là gì?

Xem tuổi hợp nhau: Đây thường là "cửa ải" đầu tiên mà các đôi uyên ương phải vượt qua. Không gia đình nào lại không quan tâm xem người bạn đời tương lai của con mình cầm tinh con gì, mang mệnh gì để nhờ thầy xem xét. Nếu bị phán là xung khắc, không hợp tuổi, tình yêu của cặp đôi có nguy cơ tan vỡ do sự phản đối từ gia đình. Ngay cả khi cương quyết tiến tới hôn nhân, ấn tượng về chuyện không hợp tuổi vẫn có thể để lại ám ảnh khó phai trong tâm trí hai bên.

Chọn ngày lành tháng tốt: Sau khi quyết định tiến hành hôn lễ, hai nhà sẽ bàn bạc để chọn ngày đẹp cho lễ ăn hỏi và đón dâu. Quan niệm dân gian cho rằng cưới xin vào ngày đẹp thì cuộc sống sau này sẽ yên ả, thuận lợi. Ngược lại, cưới vào ngày xấu có thể mang đến điều không may. Việc xem ngày thường dựa trên tuổi của cô dâu chú rể để tránh phạm phải các ngày như Nguyệt Kỵ, Tam Nương hay những ngày xung khắc với tuổi đôi bên.

Kiêng kỵ trong lễ ăn hỏi là gì?

Cô dâu không được xuất hiện sớm: Trong lễ ăn hỏi, khi nhà trai đến, cô gái phải ngồi trong phòng đợi, không được ló mặt ra ngoài. Chỉ khi hai nhà đã thưa chuyện xong xuôi, chú rể mới được vào đón cô dâu ra mời nước họ hàng. Cô dâu nào xuất hiện sớm sẽ bị coi là vô duyên, thiếu lễ phép, thể hiện sự sốt ruột, không đúng chuẩn mực của người con gái kín đáo, đoan trang.

Kiêng dùng dao xé cau: Trong đám hỏi miền Bắc, nhà gái phải làm lễ xé cau bằng tay để cúng ông bà tổ tiên, tuyệt đối không được dùng dao cắt. Quan niệm cho rằng cắt cau bằng dao sẽ khiến tình cảm vợ chồng tương lai bị "chia cắt". Trong khi đó ở miền Nam, chú rể sẽ là người xé cau, cô dâu xếp trầu để thắp hương. Người làm nhanh hơn được tin là sẽ "nắm quyền" trong gia đình sau này, tạo nên một cuộc thi thầm kín nhưng đầy thú vị giữa đôi uyên ương.

Kiêng kỵ trong lễ đón dâu là gì?

Cô dâu không được ngoái đầu nhìn lại: Khi rời nhà về nhà chồng, cô dâu phải đi thẳng về phía trước, không được ngoái lại nhìn hay tỏ vẻ quyến luyến gia đình nhà gái. Người xưa tin rằng nếu cô dâu ngoảnh đầu nhìn lại sẽ khó dạy bảo, không chăm lo chu đáo cho nhà chồng, thậm chí có thể sớm "bỏ về nhà mẹ đẻ".

Mẹ cô dâu không đi đưa dâu, mẹ chồng không đứng đón: Mẹ cô dâu không được theo đoàn đưa con gái về nhà chồng, còn mẹ chồng cũng không đứng ở cửa đón con dâu. Điều kiêng kỵ này được lý giải nhằm tránh việc cô dâu đòi bỏ về theo mẹ đẻ, và cũng để mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu không xung khắc sau này.

Đi đường khác với đường về: Nhiều gia đình quan niệm đoàn đón dâu khi sang nhà gái phải đi một đường, khi đón được cô dâu về phải đi theo một đường khác. Mục đích là để tránh những điều không may mắn có thể "theo chân" về nhà trai.

Cô dâu mang bầu đi cửa sau: Nếu cô dâu đang mang bầu, khi về nhà chồng không được đi vào từ cửa chính mà phải đi vòng ra cửa sau. Ông bà xưa quan niệm cô dâu có bầu đi cửa trước sẽ khiến nhà trai sau này không ăn nên làm ra, làm ăn sa sút.

Kiêng kỵ trong hôn lễ là gì?

Nhẫn cưới: Nhiều quan niệm cho rằng nhẫn cưới phải là nhẫn trơn, không đính đá hay chạm khắc cầu kỳ. Hai người cũng không được đeo nhẫn trước khi hôn lễ chính thức diễn ra, tránh việc "đeo sớm" bị coi là nôn nóng, không tôn trọng nghi thức.

Người dự tiệc: Những người đang mang bầu hoặc đang có tang không được khuyến khích đi dự đám cưới vì có thể mang tới điều không may, vận xui cho cô dâu chú rể. Quan niệm này xuất phát từ việc tránh sự "xung khắc" giữa hai trường năng lượng đối lập là hỷ sự và tang sự, sinh nở.

Góc nhìn khách quan và hiện đại

Những điều kiêng kỵ trong đám cưới truyền thống rất đa dạng, phong phú và khác nhau giữa từng vùng miền, từng gia đình. Với những quan niệm mang đậm nét văn hóa truyền thống như chọn ngày lành tháng tốt để mọi việc diễn ra thuận lợi, nhiều gia đình vẫn duy trì như một cách tôn trọng phong tục. Tuy nhiên, với những quan niệm không có căn cứ khoa học, mọi người không nên quá tin tưởng mà gây ảnh hưởng tới việc chuẩn bị đám cưới, tạo áp lực không đáng có.

Các chuyên gia tâm lý đã chỉ ra rằng, hạnh phúc cả đời và gia đình yên ấm phụ thuộc chủ yếu vào cá tính, sự cảm thông và chia sẻ của các cặp vợ chồng trong cuộc sống hằng ngày. Dù có kiêng dè nhiều thứ khi cử hành hôn lễ, nhưng khi sống bên nhau mà thiếu đi sự thấu hiểu, bao dung thì gia đình cũng khó có thể yên lành. Vì vậy, các cặp đôi hiện đại thường chọn cách hài hòa: giữ gìn những nét đẹp truyền thống có ý nghĩa tích cực, đồng thời linh hoạt điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh thực tế, đặt nền tảng hạnh phúc lâu dài vào tình yêu thương và trách nhiệm của cả hai.

Bảng tóm tắt các điều kiêng kỵ trong đám cưới truyền thống theo từng nghi thức.