Giới thiệu
Nguyễn Quang Sáng là nhà văn, nhà biên kịch Việt Nam, được biết đến rộng rãi qua truyện ngắn Chiếc lược ngà và kịch bản phim điện ảnh Cánh đồng hoang. Ông được nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, gọi là "nhà văn của đồng bằng Nam Bộ", bởi văn chương của ông mang hơi thở, phong cách và khẩu khí của người dân Nam Bộ.
Quá trình hoạt động và sự nghiệp
Theo tự bạch của ông trong Kỷ yếu Hội Nhà văn Việt Nam, Nguyễn Quang Sáng bắt đầu cầm bút năm 1952 khi còn ở rừng U Minh. Đến năm 1956, truyện ngắn đầu tiên Con chim vàng được in trên báo Văn nghệ. Ông cho biết mình chỉ có thói quen viết tay, và nhiều truyện được ông theo đuổi cả chục năm trước khi đặt bút. Trong thời gian ở chiến trường, bản thảo hoàn thành được nhân viên điện đài chuyển ra Hà Nội, nhờ đó chỉ sau một tuần người dân Nam Bộ đã được nghe Chiếc lược ngà qua sóng phát thanh.
Ông quan niệm viết văn gắn với trải nghiệm thực tế: "Tôi mê chi tiết. Viết văn mà không có chi tiết đắt thì giống y chang xã luận còn gì". Ông cũng nói mình luôn tránh dùng cụm từ "đi thực tế sáng tác", bởi phải sống thật trong thực tế mới có đủ vốn liếng để viết.
Danh sách tác phẩm văn xuôi của ông gồm Con chim vàng, Người quê hương, Nhật ký người ở lại, Đất lửa, Chiếc lược ngà, Bông cẩm thạch, Cái áo thằng hình rơm, Mùa gió chướng, Người con đi xa, Dòng sông thơ ấu, Bàn thờ tổ của một cô đào, Tôi thích làm vua, 25 truyện ngắn, Paris - tiếng hát Trịnh Công Sơn, Con mèo của Foujita, Nhà văn về làng. Về kịch bản phim điện ảnh và truyền hình, ông có Cánh đồng hoang, Pho tượng, Cho đến bao giờ, Mùa nước nổi, Dòng sông hát, Câu nói dối đầu tiên, Thời thơ ấu, Giữa dòng, Như một huyền thoại, Con khỉ mồ côi, và loạt phim truyền hình 30 tập Khoảnh khắc Võ Văn Kiệt.
Kịch bản Cánh đồng hoang
Theo nhà thơ, nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát, kịch bản Cánh đồng hoang ra đời từ tình bạn và sự nể phục tài năng giữa Nguyễn Quang Sáng và đạo diễn Hồng Sến. Bộ phim về một gia đình nhỏ sống trên mái lán giữa vùng sông nước Đồng Tháp Mười đã trở thành một tác phẩm kinh điển của điện ảnh Việt Nam. Bà Hồng Ngát nhận xét kịch bản của ông "đầy ắp hình ảnh", và cho rằng tuy chỉ "xẹt qua" điện ảnh, ông đã để lại dấu ấn rực rỡ.
Đời sống và tính cách
Bạn bè và đồng nghiệp mô tả Nguyễn Quang Sáng là người "làm hết sức, chơi hết mình", mang đậm chất anh Hai Nam Bộ. Ông tự nhận "viết để chơi", nhưng được đánh giá là nhà văn làm việc nghiêm túc. Về cuối đời, ông chuyển về quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống. Năm 2008, ông tham gia chuyến đi khắp miền Tây cùng một doanh nghiệp xây lại những cây cầu khỉ cho người dân. Nhà thơ Hữu Thỉnh nhận xét: "Đọc văn anh có cảm giác như được tiếp xúc với cuộc đời thật, với hơi thở cuộc sống thật".