Kim Lâu là gì?
Kim Lâu là một trong ba hạn mà người Việt xem trước khi làm nhà, bên cạnh Hoang Ốc và Tam Tai. Hạn này cũng được xét khi chọn năm cưới hỏi. Trong ba hạn, Kim Lâu thường bị kiêng nhất, và câu "làm nhà xem tuổi đàn ông" trong dân gian phần lớn là nói tới nó.
Cách tính
Lấy tuổi mụ, tức tuổi âm, bằng năm định làm việc lớn trừ năm sinh rồi cộng một. Đem tuổi mụ chia cho 9 và xét số dư. Dư 1, 3, 6 hoặc 8 là phạm Kim Lâu; các số dư còn lại là 0, 2, 4, 5 và 7 thì không phạm.
Ví dụ: người sinh năm 1990 thì năm 2026 là 37 tuổi mụ. Lấy 37 chia 9 được 4 dư 1, vậy là phạm Kim Lâu.
Bốn loại Kim Lâu
Mỗi số dư có một tên riêng, đặt theo đối tượng mà quan niệm dân gian cho là bị ảnh hưởng:
- Dư 1: Kim Lâu Thân, ảnh hưởng tới bản thân gia chủ.
- Dư 3: Kim Lâu Thê, ảnh hưởng tới vợ.
- Dư 6: Kim Lâu Tử, ảnh hưởng tới con cái.
- Dư 8: Kim Lâu Lục Súc, ảnh hưởng tới vật nuôi, gia súc trong nhà.
Cách gọi tên này phản ánh xã hội nông nghiệp nơi phong tục hình thành, khi đàn gia súc là một phần tài sản đáng kể của gia đình.
Những tuổi phạm Kim Lâu
Tính từ 12 đến 75, các tuổi mụ phạm Kim Lâu là 12, 15, 17, 19, 21, 24, 26, 28, 30, 33, 35, 37, 39, 42, 44, 46, 48, 51, 53, 55, 57, 60, 62, 64, 66, 69, 71, 73 và 75.
Danh sách này không cần học thuộc vì nó chỉ là kết quả của một phép chia. Nếu một bảng tra nào đó đưa danh sách khác, hãy chia thử vài tuổi để biết bên nào nhầm.
Cần đọc như thế nào
Kim Lâu chỉ là phép chia dư trên một con số tuổi. Nó không dùng tới Thiên Can, không dùng Ngũ hành, không dùng lá số, và mọi người sinh cùng năm đều nhận cùng một kết quả. Đây là tri thức dân gian, không có cơ sở khoa học, và nên đọc như một quy ước văn hoá chứ không phải một lời đoán riêng cho từng người.
Trong thực tế, khi chỉ phạm Kim Lâu mà không phạm hai hạn còn lại, nhiều gia đình vẫn tiến hành, thường kèm tục mượn tuổi cho phần nghi lễ.