Cúng tiết Thanh minh, tảo mộ

Dùng chung cả nước, Dân gian

Làm lúc nào

Trong tiết Thanh minh, bắt đầu khoảng 4 hoặc 5 tháng 4 dương lịch, kéo dài chừng 15 ngày

Đặt lễ ở đâu

Ngoài nghĩa trang: lễ đặt ở chỗ thờ chung (miếu thần linh), rồi thắp hương từng mộ. Ở nhà: bàn thờ gia tiên

Lễ vật

Trình tự

1. Phát cỏ, đắp thêm đất, sửa sang phần mộ
2. Đặt lễ ở chỗ thờ chung, thắp đèn nhang, vái ba vái rồi khấn thần linh nơi nghĩa trang
3. Trong lúc đợi tuần nhang, thắp hương và khấn trước từng ngôi mộ của gia đình
4. Đợi hết hai phần ba tuần hương thì lễ tạ, hoá vàng, xin lộc
5. Về nhà làm lễ gia thần và gia tiên

Dùng chung cả nước, Phật giáo

Đặt lễ ở đâu

Ngoài mộ, và tại nơi cúng lễ, tu tập trong nhà; nhà chùa dặn không bày lễ dưới nền nhà, dưới đất

Lễ vật

Trình tự

1. Chọn đọc văn khấn (không tụng kinh) hoặc làm nghi thức có tụng kinh
2. Cúng tại mộ và cúng tại nhà là hai bài riêng

Miền Bắc, Dân gian

Lễ vật

Miền Nam, Dân gian

Làm lúc nào

Nhiều nơi tảo mộ trước Tết (lệ 25 tháng Chạp); dịp Thanh minh quét dọn, tu sửa mộ phần nếu cần

Trình tự

1. Tảo mộ chính vào dịp giáp Tết
2. Tiết Thanh minh là lúc thuận tiện để quét dọn, sửa lại mộ

Nam Bộ (nguồn không nói rõ hơn), Người Người Hoa ở Việt Nam, Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Dân gian

Làm lúc nào

Tiết Thanh minh; nhiều nhà đi tảo mộ trước một hai tuần cho đỡ đông. Đại diện một hội quán nói đây là dịp tảo mộ duy nhất trong năm của người Hoa

Đặt lễ ở đâu

Tại mộ hoặc nghĩa từ (nơi chôn cất chung của cộng đồng), và bàn cúng đặt giữa nhà

Lễ vật

Trình tự

1. Sau tháng Giêng lo đắp mộ, sơn lại bia
2. Hôm trước chuẩn bị lễ vật; sáng sớm mang lễ ra mộ
3. Dán giấy ngũ sắc lên mộ, bày lễ
4. Người lớn tuổi tế trước, con cháu lần lượt tế theo thứ tự
5. Có phần lễ riêng cúng thổ địa đặt ở góc mộ
6. Cúng xong cả nhà ăn uống ngay trước mộ hoặc dọn về nhà