Giới thiệu
Nguyên Hồng (1918-1982) là nhà văn Việt Nam, quê gốc Nam Định và gắn bó với Hải Phòng từ năm 1934 khi mới 16 tuổi. Ông được biết đến như nhà văn của những người lao động nghèo thành thị, với các trang viết chân thực về cuộc sống của họ.
Sự nghiệp văn chương
Trong gần 50 năm cầm bút, Nguyên Hồng đã sáng tác nhiều tác phẩm văn học giá trị, đóng góp quan trọng cho nền văn học Việt Nam hiện đại. Các tác phẩm tiêu biểu của ông gồm: Bỉ vỏ, Những ngày thơ ấu, Bảy Hựu, Những mầm sống, Địa ngục, Lò lửa, Cửa biển, Sóng ngầm, Cơn bão đã đến, Thời kỳ đen tối, Khi đứa con ra đời, Núi rừng Yên Thế. Sáng tác của Nguyên Hồng là sự gặp gỡ giữa chủ nghĩa hiện thực phê phán với dòng văn học cách mạng thời kỳ nửa đầu thế kỷ 20. Chủ nghĩa nhân đạo là tư tưởng chủ đạo trong hầu hết tác phẩm của ông.
Gắn bó với Hải Phòng và Yên Thế
Bỉ vỏ và Bảy Hựu được ông viết dành cho đất và người dân thành phố Cảng. Trên đồi "Văn hóa" ở ấp Cầu Đen, Yên Thế, nơi ông chuyển vợ con lên sống từ năm 1947, ông hoàn thành bốn tập Cửa biển với hơn hai nghìn trang viết cũng về Hải Phòng. Đây là bộ tiểu thuyết có quy mô lớn nhất trong số những cuốn tiểu thuyết nhiều tập xuất hiện trong đời sống văn học nước ta vào những năm 60, 70 của thế kỷ 20. Tại đây ông cũng bắt tay vào bộ tiểu thuyết lịch sử ba tập Núi rừng Yên Thế, với dự định hàng nghìn trang sách về quê hương người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám. Tập 1 Thù nhà nợ nước in xong thì ông đột ngột qua đời, tập 2 còn dang dở.
Đời sống và tính cách
Nguyên Hồng sống bình dị bên những người nông dân trên đồi "Văn hóa", vừa viết vừa làm, đánh gộc rừng bó củi, quẩy nước từ suối lên. Ông ăn mặc giản dị, thường đi guốc, mặc áo nâu sòng và để râu dài. Ông có bảy người con, ba trai bốn gái, đều sinh ra và lớn lên trên mảnh đồi này và đều tốt nghiệp đại học nhưng không ai theo nghề cha. Vợ ông là người chép lại nhiều tập bản thảo của ông, trong đó có tập truyện Cửa biển. Gia đình ông trân trọng cất giữ chiếc bàn con bên cửa sổ, chiếc chõng tre và chiếc xe đạp mà nhà văn thường dùng.
Vinh danh
Nguyên Hồng vinh dự được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật đợt đầu tiên (năm 1996). Trường tiểu học Nguyên Hồng ở xã Quang Tiến được xây dựng một phần từ nhuận bút tập Cửa biển của ông. Khu mộ nhà văn được đặt ở vị trí đầu đón gió hướng phía núi Án, chân chạm nước suối Cầu Đen, đúng như ước nguyện của ông khi còn sống.