Đi lễ chùa, lễ Phật ở ban Tam Bảo
Còn gọi: Văn khấn ban Tam Bảo, Văn khấn đi chùa, Đi lễ chùa đầu năm
- Chùa, đình, đền, phủ
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, người đi chùa sắm lễ chay, lễ ban Đức Ông trước rồi lên chính điện lễ Phật, sau đó tới các ban khác. Lời khấn ở ban Tam Bảo có bài sám hối (Văn khấn lễ Phật) và bài cầu bình an, tài lộc có dâng sớ.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Ngày rằm, mồng một, lễ Tết, đầu năm và khi có việc hệ trọng
- Cúng ai
- Tam Bảo ở chính điện: Đức Phật Thích Ca, Đức Phật A Di Đà, Đức Phật Dược Sư, mười phương chư Phật, Quán Thế Âm Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng, Hộ pháp
- Nơi cúng
- Chùa
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
_(1).jpg){kind=link}
- Làm lúc nào
- Ngày rằm, mồng một, ngày lễ Tết và khi có việc hệ trọng
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Xôi, bánh | ||
| Hương, hoa tươi, quả chín, oản phẩm, xôi chè | Chay | Phải có. Lễ chay; chính điện chỉ đặt lễ chay, tịnh |
| Hoa | ||
| Hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu | Không dùng hoa tạp, hoa dại | |
| Món mặn | ||
| Lễ mặn (gà, giò, chả) | Mặn | Tuỳ nhà. Chỉ đặt ở ban thờ Thánh, Mẫu, ban Đức Ông nếu chùa có; không đặt ở Phật điện |
| Vàng mã | ||
| Vàng mã, tiền âm phủ | Tuỳ nhà. Không dâng ở ban Phật, Bồ Tát; nếu có thì đặt ở ban Thần linh, Thánh Mẫu hay ban Đức Ông | |
| Đồ vật | ||
| Tiền công đức | Bỏ vào hòm công đức, không đặt lên hương án chính điện | |
Nghi thức
- Thắp hươngĐặt lễ, thắp hương và làm lễ ở ban Đức Ông trước
- Thắp hươngĐặt lễ lên hương án chính điện, thắp đèn nhang, thỉnh ba hồi chuông rồi lễ chư Phật, Bồ Tát
- Thắp hươngThắp hương ở các ban khác của nhà Bái Đường, mỗi ban ba lễ hay năm lễ; chùa có điện Mẫu, Tứ Phủ thì tới đó đặt lễ
- Thắp hươngLễ ở nhà thờ Tổ (nhà Hậu)
- Hạ lễLễ tạ, hạ lễ, thăm hỏi các sư và tùy tâm công đức
- Hạ lễKhi hạ lễ: chờ khoảng một tuần nhang, vái ba vái trước mỗi ban, hóa sớ rồi mới hạ lễ từ ban ngoài vào ban chính
Lưu ý
- An toàn (lửa, hoá vàng)Nhiều chùa không cho thắp hương bên trong vì lý do an toàn; người đi lễ thắp chung ở lư hương lớn trước cửa chùa
Kiêng kỵ
- Lễ vậtKhông sắm lễ mặn (cỗ tam sinh, thịt, gà, giò, chả) để dâng Phật
- Lễ vậtKhông đặt tiền thật, tiền âm phủ, hàng mã lên ban thờ Phật, Bồ Tát
- Lễ vậtRằm tháng Bảy không sắm hình nhân thế mạng
- Việc làmTrước ngày lễ Phật nên chay tịnh: ăn chay, giữ giới, làm việc thiện
Phong tục
Phan Kế Bính (1915) tả chùa làng đầu thế kỷ 20: gian giữa thờ Phật, một gian cạnh thờ Đức Ông (còn gọi Đức Chúa, tức Thổ Thần); dân làng mỗi năm vào ngày đoan dương, chính đán đem lễ oản chuối đến lễ Phật; ngày rằm, mồng một nhà chùa cúng oản rồi chia cho các vãi mỗi người một phần oản, một quả chuối gọi là lộc Phật.
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Về lễ mặn ở ban ngoài chính điện: có hướng dẫn viết lễ mặn được chấp nhận nếu chỉ dâng ở ban thờ Thánh, Mẫu, Đức Ông; có hướng dẫn khuyên đi chùa không dùng đồ mặn, muốn dùng thì mua đồ chay hình gà, giò, và lễ Thành Hoàng, Thư điền cũng dùng chay.
- Ngay trong một bài hướng dẫn của Phật giáo: một đoạn viết lễ mặn đơn giản thường đặt ở ban Đức Ông, đoạn sau viết tuyệt đối không cúng đồ lễ mặn trong chùa, kể cả ở ban Đức Ông
Cộng đồng và vùng
Đọc thêm về đi lễ chùa, lễ Phật ở ban Tam Bảo
Nguồn
- Văn khấn tại chùa (vankhan.vn)
- Bài khấn đi lễ chùa (hoatieu.vn)
- Văn khấn khi đi lễ chùa đầu năm chuẩn nhất (phatgiao.org.vn)
- Việt Nam phong tục, Thiên II, mục VI. Chùa chiền, Phan Kế Bính 1915 (vi.wikisource.org)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở