Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4: nguồn gốc và ý nghĩa
Ngày 21/4 hằng năm là Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, được quy định chính thức tại Quyết định số 1862/QĐ-TTg ngày 4/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ. Sự kiện này kế thừa và nâng tầm từ Ngày Sách Việt Nam, vốn được công nhận từ năm 2014, nhằm khẳng định vai trò của sách trong đời sống xã hội và thúc đẩy phong trào đọc sách trong cộng đồng.
Bối cảnh ra đời
Ngày 25/2/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định lấy ngày 21/4 hằng năm là Ngày Sách Việt Nam. Mục đích ban đầu là khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa to lớn của việc đọc sách đối với việc nâng cao kiến thức, kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người. Đồng thời, ngày này cũng tôn vinh giá trị của sách, khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sách trong đời sống xã hội; tôn vinh người đọc và những người tham gia sưu tầm, sáng tác, xuất bản, in, phát hành, lưu giữ, quảng bá sách.
Đến ngày 4/11/2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1862/QĐ-TTg (do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam ký), chính thức tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam vào ngày 21/4 hằng năm. Quyết định này mở rộng phạm vi và nâng cao yêu cầu về phát triển văn hóa đọc, gắn với xây dựng xã hội học tập.
Vì sao chọn ngày 21/4?
Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, tháng 4 là thời điểm phát hành cuốn sách “Đường Cách mệnh” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tác phẩm đầu tiên bằng tiếng Việt được in bởi những người thợ in Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tác giả lớn, có sức lan tỏa sâu rộng, các tác phẩm của Người có giá trị không chỉ với người dân Việt Nam mà còn được bạn bè quốc tế đón nhận. Việc chọn Ngày Sách gắn với một tác phẩm nổi tiếng của Người mang ý nghĩa to lớn và sâu sắc.
Bên cạnh đó, tháng 4 còn là thời gian diễn ra Ngày Sách và Bản quyền Thế giới (23/4). Tổ chức Ngày Sách Việt Nam vào ngày 21/4 (trước ngày 23/4) nhằm gắn kết với các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Bản quyền Thế giới, tạo thành chuỗi hoạt động phong phú, sôi nổi, thể hiện sự hội nhập của Việt Nam với thế giới.
Ý nghĩa của Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam
Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam mang nhiều tầng ý nghĩa:
- Khẳng định vị trí, vai trò và tầm quan trọng của sách đối với việc nâng cao kiến thức, kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người.
- Khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, tạo dựng môi trường đọc thuận lợi; hình thành thói quen đọc sách trong gia đình, trường học, cơ quan, tổ chức; góp phần xây dựng xã hội học tập.
- Tôn vinh người đọc, người sáng tác, xuất bản, in, phát hành, thư viện, lưu giữ, sưu tầm, quảng bá sách và các tổ chức, cá nhân có đóng góp cho phát triển văn hóa đọc.
- Nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành, các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội đối với việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc Việt Nam.
Cách tổ chức và hưởng ứng
Theo Quyết định 1862/QĐ-TTg, Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng dẫn các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam hằng năm trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố căn cứ hướng dẫn tổ chức tại địa phương. Hội Xuất bản Việt Nam, Hội Thư viện Việt Nam chỉ đạo các tổ chức thành viên tổ chức các hoạt động hưởng ứng. Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và các cơ quan báo chí tuyên truyền, khuyến khích việc đọc sách và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.
Các hoạt động thường thấy trong dịp này gồm hội sách, triển lãm sách, giao lưu tác giả, tọa đàm về văn hóa đọc, quyên góp sách cho thư viện và trường học, phát động phong trào đọc sách trong gia đình và nhà trường. Những hoạt động này góp phần đưa sách đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Kết luận
Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4 là dịp để nhìn lại vai trò của sách trong đời sống cá nhân và xã hội. Từ một quyết định công nhận Ngày Sách Việt Nam năm 2014 đến Quyết định 1862/QĐ-TTg năm 2021, ngày này đã trở thành một sự kiện văn hóa thường niên, góp phần xây dựng thói quen đọc sách và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.