Tám du niên Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị, Họa Hại, Lục Sát, Ngũ Quỷ, Tuyệt Mệnh tính thế nào và xếp cửa, phòng chủ, bếp theo Dương trạch tam yếu ra sao

Tám du niên là gì và vì sao gọi là du niên?

Du niên là tên gọi chung cho tám trạng thái được dùng trong phái Bát Trạch của phong thủy dương trạch. Tám trạng thái đó là Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị, Họa Hại, Lục Sát, Ngũ Quỷ, Tuyệt Mệnh. Chữ du niên ở đây mang nghĩa di chuyển, luân chuyển: mỗi khi đổi phương nhìn, quan hệ giữa quẻ gốc và phương đó lại đổi sang một trạng thái khác.

Bốn du niên được xem là cát: Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị. Bốn du niên được xem là hung: Họa Hại, Lục Sát, Ngũ Quỷ, Tuyệt Mệnh. Đây là cách phân nhóm của phái Bát Trạch, không phải kết quả thống kê.

Quẻ mệnh và quẻ hướng khác nhau ở chỗ nào?

Quẻ mệnh gắn với năm sinh và giới tính của người ở trong nhà, còn quẻ hướng gắn với hướng của ngôi nhà hoặc hướng của cửa cái. Bát Trạch Minh Kính, tương truyền của Nhược Quán đạo nhân đời Thanh, lấy cung phi của người làm gốc rồi so với tám phương. Dương Trạch Tam Yếu của Triệu Đình Đống, tự Cửu Phong, đời Thanh, lấy cửa cái làm gốc rồi biến ra các cung còn lại, đồng thời đề cao ba yếu tố cửa, chủ (phòng chủ) và bếp.

Hai cách cho ra hai bảng khác nhau, và đây là lý do cùng một ngôi nhà mà hai thầy có thể luận ra hai kết quả không giống nhau.

Cung phi 5 của nam và nữ gửi về đâu?

Đây là chỗ các sách không thống nhất. Khi tính cung phi mà ra số 5 thì không có quẻ nào ứng với số 5 trong Bát Quái, buộc phải gửi sang một cung khác. Một số sách gửi cung phi 5 của nam về Khôn và của nữ về Cấn, một số sách làm ngược lại, cũng có sách gửi cả nam lẫn nữ về cùng một cung. Tiện ích của Nhật Nguyệt quy nam về Khôn, nữ về Cấn; nếu bạn tra bảng rồi thấy lệch một cung so với kết quả của người khác, hãy kiểm tra xem hai bên đang theo quy ước nào trước khi kết luận ai đúng ai sai.

Phép biến hào từ quẻ gốc sang các quẻ khác diễn ra thế nào?

Phép biến hào là cách tính tám du niên bằng cách lật dấu âm dương của từng hào trong quẻ. Mỗi quẻ Bát Quái có ba hào, mỗi hào hoặc âm hoặc dương. Ta lật lần lượt hào trên, hào giữa, hào dưới, rồi lặp lại hào giữa, hào trên, hào giữa, hào dưới, hào giữa. Tám lần lật cho ra tám quẻ, ứng lần lượt với Sinh Khí, Ngũ Quỷ, Diên Niên, Lục Sát, Họa Hại, Thiên Y, Tuyệt Mệnh, Phục Vị. Lần thứ tám quay về quẻ gốc, đó là Phục Vị.

Ví dụ với quẻ Khảm: lần một ra Tốn, ứng Sinh Khí; lần hai ra Cấn, ứng Ngũ Quỷ; lần ba ra Ly, ứng Diên Niên; cứ thế cho đến khi quay về Khảm. Chấn là Thiên Y của Khảm, không phải kết quả của lần biến thứ hai. Muốn tra nhanh, xem bảng ở cuối bài.

Ý nghĩa của tám du niên được hiểu thế nào?

Cách diễn giải phổ thông cho rằng Sinh Khí là sao tốt nhất, chủ về tài vận và sức khỏe; Diên Niên, còn gọi là Phúc Đức, chủ về tài lộc, tuổi thọ và sự hòa thuận; Thiên Y giúp giảm bệnh tật và tăng thọ; Phục Vị mức độ trung bình, chủ về ổn định. Về nhóm hung, Tuyệt Mệnh thường bị xem là xấu nhất, chủ về tai họa, bệnh tật, chia ly, hao tán; Ngũ Quỷ gây tai họa bất ngờ, tranh chấp, kiện tụng; Lục Sát dẫn đến bất hòa, mâu thuẫn, mất mát; Họa Hại gây thị phi và ảnh hưởng sức khỏe.

Việc gán ngũ hành cho từng du niên, ví dụ Sinh Khí thuộc Mộc, Diên Niên thuộc Kim, Phục Vị thuộc Thủy, là quy ước của các sách phong thủy hiện đại và giữa các sách có thể ghi khác nhau. Các khái niệm như vượng trạch cách, sanh trạch cách, hay quan hệ Đông tứ trạch thuộc Mộc, Tây tứ trạch thuộc Kim cũng là quy ước như vậy, không phải kết luận chung cho mọi phái. Mức độ tốt xấu còn phụ thuộc tương tác giữa sao và cung vị, nên không nên khẳng định cát hung tuyệt đối.

Cát tinh đắc vị, thất vị, đăng diện khác nhau ra sao?

Theo cách luận của phái Bát Trạch, một cát tinh khi chiếu vào cung có hành tương hòa với nó thì gọi là đăng diện, được xem là tốt bậc nhất; chiếu vào cung tương sinh thì gọi là đắc vị, tốt bậc nhì; chiếu vào cung khắc hoặc bị khắc thì gọi là thất vị, tác dụng bị suy giảm. Ví dụ Thiên Y thuộc Thổ gặp Cấn và Khôn cùng thuộc Thổ là đăng diện; gặp Ly thuộc Hỏa và Đoài, Càn thuộc Kim là đắc vị; gặp Chấn, Tốn thuộc Mộc và Khảm thuộc Thủy là thất vị.

Cách phân ba mức này là diễn giải huyền học ở mức tham khảo, giải thích vì sao hai căn nhà cùng đặt bếp ở phương Thiên Y mà một căn được khen là vượng, căn kia chỉ được coi là tạm. Không nên xem đây là quy tắc bắt buộc cho mọi trường hợp.

Dương trạch tam yếu lấy cửa làm gốc như thế nào?

Theo Dương Trạch Tam Yếu của Triệu Đình Đống, tự Cửu Phong, đời Thanh, có ba yếu tố được đề cao: cửa cái, sơn chủ hoặc phòng chủ, cùng vị trí đặt bếp. Sách lấy cửa cái làm gốc để biến ra các cung còn lại, rồi từ đó luận vị trí phòng chủ và bếp. Nói cách khác, Bát Trạch Minh Kính hỏi người này hợp hướng nào, còn Dương Trạch Tam Yếu hỏi cửa này mở ra thì các cung trong nhà thành thế nào.

Áp dụng máy móc một thuyết mà bỏ qua thuyết kia là điều cần tránh. Mỗi cách có hệ quy chiếu riêng, và kết quả có thể khác nhau trên cùng một ngôi nhà.

Xếp cửa, phòng chủ và bếp theo sao nào?

Theo cách luận của phái Bát Trạch, để nhà được thịnh vượng, việc đặt chủ phòng và bếp nên rơi vào các cung cát du niên ở mức đăng diện hay đắc vị; trường hợp kém nhất cũng chỉ nên đặt tại cung cát du niên ở mức thất vị. Bảng dưới đây tổng hợp hướng dẫn xếp đặt theo từng sao, ở mức tham khảo.

Vì sao bếp phải tọa hung hướng cát?

Nguyên tắc tọa hung hướng cát nghĩa là lưng bếp tựa vào phương xấu, mặt bếp nhìn về phương tốt. Cách lý giải thông dụng là bếp thuộc Hỏa, đặt lưng vào hung phương để trấn áp khí xấu, còn mặt hướng về cát phương để đón khí tốt. Đây là nguyên tắc của phái Bát Trạch, ở mức diễn giải huyền học tham khảo.

Có hai thuyết trái ngược về táo tòa: một thuyết chủ trương đặt bếp nơi cát phương, thuyết kia chủ trương bếp phải đồng phe với nhà, nhà Tây trạch thì bếp đặt phía Tây, nhà Đông trạch thì bếp đặt phía Đông, nhằm điều phối và tạo cân bằng giữa ba yếu tố cửa, chủ, bếp. Người dùng nên biết cả hai để tránh áp dụng máy móc một thuyết.

Đông tứ trạch và Tây tứ trạch liên quan gì?

Các cung Đông tứ trạch gồm Khảm, Ly, Chấn, Tốn, còn Tây tứ trạch gồm Càn, Khôn, Cấn, Đoài. Khi các cung trong cùng một nhóm kết hợp với nhau thì thường sinh ra cát du niên, còn khi hai nhóm giao thoa thì có xu hướng sinh ra hung du niên. Đây là quy ước chia nhóm của phái Bát Trạch, không phải kết quả thống kê.

Cách phân nhóm này giải thích vì sao người ta thường nói người Đông tứ mệnh hợp nhà Đông tứ trạch. Nhưng cần lưu ý đây là quy ước của một phái, không phải chân lý tuyệt đối cho từng trường hợp cụ thể.

Những điểm cần lưu ý khi tự tra bảng

Thứ nhất, phải xác định rõ đang theo Bát Trạch Minh Kính lấy cung phi của người làm gốc hay Dương Trạch Tam Yếu lấy cửa làm gốc, vì hai cách cho ra bảng khác nhau. Thứ hai, phải xử lý cung phi 5 theo quy ước của sách mình dùng, và ghi rõ quy ước đó khi trình bày kết quả. Thứ ba, phải phân biệt đăng diện, đắc vị, thất vị khi luận mức độ tốt xấu, chứ không chỉ dừng ở tên sao.

Thứ tư, có cách luận nhắc rằng Dương Trạch Tam Yếu không tồn tại độc lập. Một ngôi nhà có bố cục tốt theo tam yếu nhưng nằm gần nghĩa trang, bệnh viện hay nơi nhiều âm khí thì hiệu quả giảm sút. Ngược lại, nhà bố cục chưa hoàn hảo nhưng ở vị trí đắc địa hoặc gặp thời vận tốt vẫn có thể mang lại may mắn. Các sao du niên chỉ là một lớp thông tin; cùng một phương có thể tốt với người này và xấu với người khác, tùy quẻ mệnh. Vì vậy không nên khẳng định cát hung tuyệt đối cho bất kỳ vị trí nào khi chưa xét đủ các lớp còn lại.

Tra du niên của một phương theo cung phi thế nào?

Tìm hàng của cung phi, rồi đọc ô ở cột của phương cần xét. Bảng dựng từ lõi tính của Nhật Nguyệt, cùng dữ liệu với tiện ích xem hướng nhà; cung phi 5 theo quy ước của tiện ích: nam dùng hàng Khôn, nữ dùng hàng Cấn.