TL;DR: Chu Công giải mộng là sách đoán mộng dân gian khuyết danh, mượn tên Chu Công, không có người soạn và niên đại xác định, nên lời đoán trong sách là quan niệm dân gian, không phải lời tiên tri. Sách có riêng mục 金银 珠玉 绢帛 (vàng bạc, châu ngọc, lụa là): thấy vàng bạc, của báu thì phú quý, nhặt được tiền là rất tốt, nhưng tiền trong mộng vào mùa thu, mùa đông là điềm dữ, và ôm đầy châu ngọc là rất dữ. Sách không có dòng nào đoán thẳng giấc mơ mất tiền.
Chu Công giải mộng là sách gì và ai viết?
Chu Công giải mộng (周公解夢) là sách đoán mộng lưu truyền trong dân gian Trung Hoa, khuyết danh, mượn tên Chu Công và không có người soạn cùng niên đại xác định[1]. Mỗi điềm trong sách là một câu bảy chữ, xếp vào 27 mục như trời đất, nhật nguyệt tinh tú, thuyền xe, côn trùng[1]. Vì gắn tên Chu Công, một nhân vật lịch sử có thật của nhà Chu, nhiều người lầm tưởng đây là sách cổ do chính Chu Công viết. Truyền thống quy cho Chu Công việc soạn sách, nhưng nghiên cứu hiện đại không coi điều đó là đã chứng minh, và bản thân sách cũng không có lời tựa xác nhận tác giả.
Đây là văn bản dân gian: nó ghi lại điều người ta tin, không phải điều đã được kiểm chứng. Bài thơ mở đầu sách nêu quan niệm của chính nó:
> "夜有纷纷梦 神魂预吉凶" (Chu Công giải mộng, khuyết danh)[1]
Dịch sát: Đêm có nhiều giấc mộng, thần hồn báo trước lành dữ. Đây là tiền đề của toàn bộ sách: giấc mơ được coi là dấu hiệu báo trước. Nhật Nguyệt không khẳng định tiền đề ấy đúng, chỉ ghi lại để người đọc biết sách dựa trên cơ sở nào.
Mơ thấy tiền vàng bạc là điềm gì theo sách?
Sách dành riêng mục thứ chín cho của quý, mục 金银 珠玉 绢帛 (vàng bạc, châu ngọc, lụa là). Những dòng trong mục ấy nói thẳng về vàng bạc và tiền gồm[1]:
- 金银宝者主富贵: thấy vàng bạc, của báu thì chủ phú quý.
- 金银珠玉大吉利: vàng bạc, châu ngọc là rất tốt lành.
- 拾得钱物皆大吉: nhặt được tiền, đồ vật thì đều rất tốt.
- 还人钱物疾病去: trả tiền, đồ vật cho người thì bệnh tật qua đi.
- 钱春夏吉秋冬凶: tiền trong mộng vào mùa xuân, mùa hạ thì lành, vào mùa thu, mùa đông thì dữ.
- 珠玉满怀主大凶: châu ngọc ôm đầy lòng thì rất dữ.
Như vậy sách không coi mọi giấc mơ có vàng bạc là điềm tốt. Vàng bạc, của báu thì phú quý, nhưng ôm đầy châu ngọc lại là điềm rất dữ, và tiền lành hay dữ còn tuỳ mùa. Người tra phải nhớ đúng việc mình làm với tiền trong mộng: thấy, nhặt được, trả lại hay chia ra.
Ngoài mục ấy, nhiều dòng ở mục 地理 山石 树木 (đất đai, núi đá, cây cối) cũng đoán là được của, dù thứ thấy trong mộng không phải tiền: khiêng đá vào nhà (运石入家主富贵), đi núi được của (山行得财有福禄), gánh nước về nhà (担水来家得财喜), chặt cây lớn (砍伐大树多得财), vào vườn quả (入果园中大发财)[1]. Đó là điềm được của ở những tình huống khác, không phải dòng đoán giấc mơ thấy tiền.
Mơ thấy mất tiền, mất của thì sao?
Sách không có dòng nào đoán thẳng giấc mơ đánh rơi hay bị mất tiền. Gần nhất là hai dòng về chia của: 家中分财主离散 (trong nhà chia của thì chủ ly tán) ở mục vàng bạc, và 与人分金主分散 (chia vàng cho người thì chủ phân tán) ở mục 刀剑 旌节 钟鼓 (đao kiếm, cờ tiết, chuông trống)[1].
Các dòng đoán hao của khác đều gắn với hình ảnh không phải tiền: 失落刀剑主破财 (đánh rơi đao kiếm thì hao của), 井枯涸者家财散 (giếng cạn khô thì của nhà tan tác), 掇盆脱底主财散 (bưng chậu mà tuột đáy thì của tán)[1]. Lấy những dòng này để đoán giấc mơ mất tiền là suy diễn của người đời sau, không phải lời sách.
Sách xếp điềm tiền của ở những mục nào?
Bảng dưới đây gom các dòng về vàng bạc, tiền và được mất của cải trong sách, kèm mục sách xếp chúng[1]:
| Dòng sách | Nghĩa | Mục sách |
|---|---|---|
| 金银宝者主富贵 | Vàng bạc, của báu: phú quý | Mục 9 (金银 珠玉 绢帛) |
| 金银珠玉大吉利 | Vàng bạc, châu ngọc: rất tốt lành | Mục 9 (金银 珠玉 绢帛) |
| 拾得钱物皆大吉 | Nhặt được tiền, đồ vật: rất tốt | Mục 9 (金银 珠玉 绢帛) |
| 还人钱物疾病去 | Trả tiền, đồ vật cho người: bệnh tật qua đi | Mục 9 (金银 珠玉 绢帛) |
| 钱春夏吉秋冬凶 | Tiền: xuân hạ thì lành, thu đông thì dữ | Mục 9 (金银 珠玉 绢帛) |
| 珠玉满怀主大凶 | Châu ngọc ôm đầy lòng: rất dữ | Mục 9 (金银 珠玉 绢帛) |
| 家中分财主离散 | Trong nhà chia của: ly tán | Mục 9 (金银 珠玉 绢帛) |
| 与人分金主分散 | Chia vàng cho người: phân tán | Mục 5 (刀剑 旌节 钟鼓) |
| 失落刀剑主破财 | Đánh rơi đao kiếm: hao của | Mục 5 (刀剑 旌节 钟鼓) |
| 井枯涸者家财散 | Giếng cạn khô: của nhà tan tác | Mục 8 (门户 井灶 橱厕) |
| 道中得财主通达 | Được của giữa đường: hanh thông | Mục 13 (道路 桥梁 集市) |
| 受人纸钱主大吉 | Nhận tiền vàng mã của người: rất tốt | Mục 17 (文书 笔墨 兵器) |
| 运石入家主富贵 | Khiêng đá vào nhà: phú quý | Mục 2 (地理 山石 树木) |
| 担水来家得财喜 | Gánh nước về nhà: được của, có tin vui | Mục 2 (地理 山石 树木) |
| 入果园中大发财 | Vào vườn quả: phát tài lớn | Mục 2 (地理 山石 树木) |
Dòng nói thẳng về vàng bạc và tiền nằm ở mục 9. Các dòng khác có chữ 财 (của) rải ở nhiều mục, và ở đó của cải là điềm, không phải thứ thấy trong mộng.
Người xưa ghi chép giấc mơ thế nào?
Nam Ông mộng lục của Hồ Nguyên Trừng, soạn năm 1438, có thiên 入夢療病 (vào mộng chữa bệnh): vua Trần Anh Tông đau mắt hơn một tháng, thuốc thang không khỏi, nằm mơ thấy một nhà sư lấy tay xoa mắt và xưng là Quán Viên. Tỉnh dậy thì hết đau, vài ngày sau khỏi hẳn. Vua cho hỏi trong giới tăng, quả có sư Quán Viên ở chùa Đông Sơn, dáng y như người trong mộng, bèn phong làm quốc sư và ban thưởng rất hậu. Sư đem bố thí hết, không giữ lại một đồng[2].
Nam Ông mộng lục ghi giấc mơ như một việc đã xảy ra và có hệ quả, không dùng nó để đoán lành dữ theo bảng như sách đoán mộng dân gian.
Đoán tiền bạc bằng quẻ có phải là giải mộng không?
Không. Đó là phép khác: lập quẻ để hỏi việc tiền bạc, không đọc hình ảnh trong mộng. Sách Thiên thời, địa lợi, nhân hoà của Bạch Huyết và cộng sự (1998), mục Dự đoán cầu tài, viết rằng khi đoán cầu tài thì quẻ thể là mình, quẻ dụng là tiền của. Thể khắc dụng là có của, dụng khắc thể là không có của, thể sinh dụng thì được nhưng có tổn hao, dụng sinh thể là có tin mừng, tăng tiến. Muốn biết ngày cầu được tài thì xem khí của quẻ sinh cho quẻ thể, muốn biết ngày phá tài thì xem khí của quẻ khắc quẻ thể[3].
Sách Chu dịch dự đoán của Thiệu Vĩ Hoa, bản dịch Nguyễn Văn Mậu, có một ví dụ về tiền tưởng đã mất: một người phụ nữ tìm mãi không thấy 90 đồng bán dưa hấu, tác giả lập quẻ, đoán số tiền hơn 80 nhưng chưa tới 100 đồng và tiền chưa mất. Tối đó về nhà, bà nhớ ra ví tiền để quên dưới quầy. Lời giải dựa vào số của quẻ Hằng, hào động và việc hào tài không vượng ở nguyệt kiến[4].
Hai cách trên đọc quẻ, không đọc giấc mơ, nên không dùng để kiểm hay thay lời đoán của Chu Công giải mộng.
Gợi ý của Nhật Nguyệt khi gặp giấc mơ thấy tiền
Gợi ý của Nhật Nguyệt: nếu muốn tra giấc mơ thấy tiền, vàng bạc theo Chu Công giải mộng, hãy tra theo việc mình làm với tiền trong mộng (thấy, nhặt được, trả lại, chia ra) ở mục 9 của sách, rồi mới tới các dòng được của ở mục khác. Đừng gộp mọi giấc mơ có tiền thành một điềm, vì chính sách ghi tiền có lúc lành, có lúc dữ.
Đừng dựa vào lời đoán ấy để quyết việc tiền bạc. Sách khuyết danh, không niên đại, nên giá trị của nó là tư liệu văn hoá. Nếu giấc mơ khiến bạn lo, việc thực tế là xem lại các khoản tiền đang có, chứ không phải tra bảng điềm.
