
TL;DR: Các cặp sao đôi như Tả Phù, Hữu Bật, Văn Xương, Văn Khúc, Thiên Khôi, Thiên Việt, Kình Dương, Đà La, Địa Không, Địa Kiếp được an theo cùng một mốc (tháng sinh, giờ sinh, can năm) nên vị trí của chúng luôn có quan hệ cố định: đồng cung, xung chiếu, hội tam hợp hoặc kẹp hai bên một cung. Sách cổ và các phái không thống nhất về thứ tự sức nặng của bốn thế này; Vương Đình Chi cho rằng đồng cung mạnh nhất, xung chiếu kém hơn, hội hợp kém nữa, giáp yếu nhất, và phê việc gọi thế giáp là 'ám củng' là gượng ép. Bài trình bày các quan điểm khác nhau và những chỗ chưa có kiểm chứng, không khẳng định cát hung tuyệt đối.
Vì sao các sao này luôn đi thành cặp?
Trong Tử Vi, có những sao không bao giờ xuất hiện lẻ loi về mặt vị trí, vì chúng được an theo cùng một mốc: tháng sinh, giờ sinh hoặc can năm. Chính vì cùng mốc, vị trí của hai sao trong cặp luôn có một quan hệ hình học cố định trên lá số. Đó là lý do người ta nói đến "sao đôi" và bàn về bốn thế: đồng cung (hai sao cùng một cung), xung chiếu (hai sao ở hai cung đối nhau), hội tam hợp (hai sao nằm trong bộ ba tam hợp) và giáp (hai sao ở hai cung kề hai bên một cung nào đó).
Ví dụ, Tả Phù và Hữu Bật an theo tháng sinh. Theo cách an trong Tử Vi áo bí biện chứng học của Việt Viêm Tử, tháng 4 âm lịch thì Tả Phù và Hữu Bật đồng cung tại Mùi; tháng 10 thì đồng cung tại Sửu. Cũng theo Việt Viêm Tử, Địa Kiếp và Địa Không an theo giờ sinh: giờ Tý thì đồng cung tại Hợi, giờ Ngọ thì đồng cung tại Tỵ. Đây là những vị trí tính ra được từ quy tắc an sao, không phải suy đoán.
Vị trí đồng cung của Tả Hữu theo tháng 4, tháng 10 và của Không Kiếp theo giờ Tý, giờ Ngọ là kết quả của phép an sao, có thể kiểm chéo với bảng an sao trong sách. Còn việc những vị trí ấy tốt hay xấu là quy tắc luận đoán của từng phái, không phải phép tính.
Thứ tự sức nặng giữa đồng cung, xung chiếu, hội hợp, giáp là gì?
Vương Đình Chi, trong Trung Châu phái Tử Vi đẩu số, bàn về Văn Xương và Văn Khúc, viết rằng hai sao này "dĩ đồng cung đích lực lượng tối đại; tương đối thì thứ chi; hội hợp thì hựu thứ chi; tương giáp tắc lực lượng giác nhược". Nghĩa là: đồng cung mạnh nhất, xung chiếu kém hơn, hội hợp kém hơn nữa, giáp yếu nhất. Ông cũng phê cách gọi "giáp" là "ám củng" (củng chiếu ngầm) là gượng ép, vì giáp chỉ là hai sao ở hai bên, không phải cùng chiếu vào một cung theo nghĩa tam hợp hay xung chiếu.
Thứ tự này là quan điểm của một phái, không phải quy tắc chung mà mọi sách đều đồng ý. Các sách khác có thể xếp hạng khác hoặc không phân biệt rõ ràng như vậy.
Tả Hữu đồng cung có phải là cách tốt không?
Sách xưa có câu "Tả Phù Hữu Bật, chung thân phúc hậu", nghĩa là ai có Tả Hữu hội chiếu thì cả đời được phúc dày. Từ đó sinh ra cách "Tả Hữu đồng cung" (hay "Tả Hữu đồng viên"), cho rằng hai sao này cùng một cung là cách tốt. Nhưng Vương Đình Chi gọi đó là "ngụy cách" (cách giả), vì Tả Hữu chỉ là sao phụ tá, không thể tự mình tạo thành cách tốt nếu thiếu chính tinh[1]. Ông lập luận: nếu cứ tháng 4 hoặc tháng 10 sinh là Tả Hữu đồng cung thì chẳng lẽ người sinh hai tháng ấy đều làm quan to? Điều đó vô lý[1].
Ông cũng cho rằng Tả Hữu mạnh nhất khi kẹp hai bên một chính tinh đắc địa (như Tử Vi, Thái Dương), chứ không phải khi đồng cung với nhau[1]. Đây là chỗ các sách không thống nhất: một số sách cổ vẫn ca ngợi cách Tả Hữu đồng cung, trong khi Vương Đình Chi bác bỏ.
Khôi Việt: Trung Châu phái nói gì về vị trí?
Thiên Khôi và Thiên Việt an theo can năm. Vương Đình Chi cho biết hai sao này có thể ở ba thế: xung chiếu (như Sửu và Mùi), hội hợp (như Tý và Thân), hoặc giáp (như Hợi và Dậu)[2]. Ông cũng nói Khôi Việt không nhất thiết phải ở Mệnh mới tốt; ở các cung khác như Điền Trạch, Phụ Mẫu, Phúc Đức cũng có tác dụng, nhưng ông lưu ý không nên để Khôi Việt đơn lẻ trong các cung lục thân, vì có thể gây ra hai lần cha mẹ, hai lần anh em, hai lần hôn nhân[4].
Quan điểm này khác với cách hiểu thông thường là Khôi Việt phải ở Mệnh hoặc giáp Mệnh mới quý. Các sách khác có thể chỉ tập trung vào Mệnh và Thân.
Kình Đà có luôn kẹp Lộc Tồn không?
Kình Dương và Đà La an theo can năm, và theo quy tắc an sao, chúng luôn kẹp Lộc Tồn ở giữa. Đây là một quan hệ vị trí cố định. Vương Đình Chi có bàn đến các cặp sát tinh kẹp một cung, như "Hỏa Linh giáp mệnh vi bại cục" (Hỏa Tinh, Linh Tinh kẹp Mệnh là cách bại), "Dương Đà giáp" (Kình Dương và Đà La kẹp), "Không Kiếp giáp" (Địa Không và Địa Kiếp kẹp)[3]. Ông cho rằng những cách kẹp này thường yếu hơn đồng cung hoặc xung chiếu, nhưng vẫn có tác dụng nhất định, tùy theo chính tinh và các sao khác.
Cần lưu ý: đây là luận đoán của một phái, chưa có kiểm chứng thống kê. Các sách khác có thể đánh giá nặng nhẹ khác nhau.
Chỗ các sách khác nhau và chỗ chưa ai kiểm chứng
Có ít nhất ba điểm không thống nhất giữa các sách:
- Thứ tự sức nặng của bốn thế. Vương Đình Chi xếp đồng cung > xung chiếu > hội hợp > giáp, nhưng một số sách cổ có thể coi hội tam hợp mạnh hơn xung chiếu, hoặc coi giáp có tác dụng đặc biệt trong một số trường hợp.
- Cách Tả Hữu đồng cung. Sách cổ ca ngợi, Vương Đình Chi bác bỏ[1].
- Vị trí của Khôi Việt. Trung Châu phái cho rằng Khôi Việt có thể tốt ở nhiều cung[4], trong khi nhiều sách chỉ chú trọng Mệnh và Thân.
Chưa có nghiên cứu nào kiểm chứng các luận đoán này bằng phương pháp thống kê hay thực nghiệm. Tất cả đều là quy tắc của các phái, dựa trên kinh nghiệm truyền miệng và văn bản cổ, không phải kết quả của khoa học thực nghiệm.
Bảng đối chiếu các cặp sao và thế vị trí
| Cặp sao | An theo | Các tháng/giờ đồng cung | Các tháng/giờ xung chiếu |
|---|---|---|---|
| Tả Phù, Hữu Bật | Tháng sinh | Tháng 4: Mùi; tháng 10: Sửu | Tháng 1: Thìn và Tuất (Tả tại Thìn, Hữu tại Tuất); tháng 7: ngược lại |
| Văn Xương, Văn Khúc | Giờ sinh | Giờ Mão: Mùi; giờ Dậu: Sửu | Giờ Tý: Thìn và Tuất; giờ Ngọ: ngược lại |
| Thiên Khôi, Thiên Việt | Can năm | (Không can nào đồng cung) | Can Giáp, Mậu: Sửu và Mùi[2] |
| Kình Dương, Đà La | Can năm | (Luôn kẹp Lộc Tồn, không đồng cung với nhau) | (Không bao giờ xung chiếu) |
| Địa Không, Địa Kiếp | Giờ sinh | Giờ Tý: Hợi; giờ Ngọ: Tỵ | Giờ Mão: Dần và Thân; giờ Dậu: Thân và Dần |
Bảng này chỉ liệt kê những trường hợp tiêu biểu được các sách nêu; các tháng/giờ khác có thể suy ra từ quy tắc an sao.
Bảng tra vị trí các cặp sao đôi
Ba bảng dưới lấy từ đúng phép an sao của tiện ích /tien-ich/tu-vi. Cột quan hệ chỉ nói hai sao của một cặp đứng thế nào với nhau trên địa bàn; cặp ấy có hội vào cung Mệnh hay không còn tùy cung Mệnh ở đâu.
| Tháng sinh âm lịch | Tả Phù | Hữu Bật | Quan hệ |
|---|---|---|---|
| Tháng 1 | Thìn | Tuất | xung chiếu |
| Tháng 2 | Tỵ | Dậu | tam hợp |
| Tháng 3 | Ngọ | Thân | kẹp một cung ở giữa (giáp) |
| Tháng 4 | Mùi | Mùi | đồng cung |
| Tháng 5 | Thân | Ngọ | kẹp một cung ở giữa (giáp) |
| Tháng 6 | Dậu | Tỵ | tam hợp |
| Tháng 7 | Tuất | Thìn | xung chiếu |
| Tháng 8 | Hợi | Mão | tam hợp |
| Tháng 9 | Tý | Dần | kẹp một cung ở giữa (giáp) |
| Tháng 10 | Sửu | Sửu | đồng cung |
| Tháng 11 | Dần | Tý | kẹp một cung ở giữa (giáp) |
| Tháng 12 | Mão | Hợi | tam hợp |
| Giờ sinh | Văn Xương | Văn Khúc | Quan hệ Xương Khúc | Địa Không | Địa Kiếp | Quan hệ Không Kiếp |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Giờ Tý | Tuất | Thìn | xung chiếu | Hợi | Hợi | đồng cung |
| Giờ Sửu | Dậu | Tỵ | tam hợp | Tuất | Tý | kẹp một cung ở giữa (giáp) |
| Giờ Dần | Thân | Ngọ | kẹp một cung ở giữa (giáp) | Dậu | Sửu | tam hợp |
| Giờ Mão | Mùi | Mùi | đồng cung | Thân | Dần | xung chiếu |
| Giờ Thìn | Ngọ | Thân | kẹp một cung ở giữa (giáp) | Mùi | Mão | tam hợp |
| Giờ Tỵ | Tỵ | Dậu | tam hợp | Ngọ | Thìn | kẹp một cung ở giữa (giáp) |
| Giờ Ngọ | Thìn | Tuất | xung chiếu | Tỵ | Tỵ | đồng cung |
| Giờ Mùi | Mão | Hợi | tam hợp | Thìn | Ngọ | kẹp một cung ở giữa (giáp) |
| Giờ Thân | Dần | Tý | kẹp một cung ở giữa (giáp) | Mão | Mùi | tam hợp |
| Giờ Dậu | Sửu | Sửu | đồng cung | Dần | Thân | xung chiếu |
| Giờ Tuất | Tý | Dần | kẹp một cung ở giữa (giáp) | Sửu | Dậu | tam hợp |
| Giờ Hợi | Hợi | Mão | tam hợp | Tý | Tuất | kẹp một cung ở giữa (giáp) |
| Can năm sinh | Thiên Khôi | Thiên Việt | Lộc Tồn | Kình Dương | Đà La |
|---|---|---|---|---|---|
| Giáp | Sửu | Mùi | Dần | Mão | Sửu |
| Ất | Tý | Thân | Mão | Thìn | Dần |
| Bính | Hợi | Dậu | Tỵ | Ngọ | Thìn |
| Đinh | Hợi | Dậu | Ngọ | Mùi | Tỵ |
| Mậu | Sửu | Mùi | Tỵ | Ngọ | Thìn |
| Kỷ | Tý | Thân | Ngọ | Mùi | Tỵ |
| Canh | Ngọ | Dần | Thân | Dậu | Mùi |
| Tân | Ngọ | Dần | Dậu | Tuất | Thân |
| Nhâm | Mão | Tỵ | Hợi | Tý | Tuất |
| Quý | Mão | Tỵ | Tý | Sửu | Hợi |
