TL;DR: Thiếu Âm là sao thứ tư trong vòng Thái Tuế, an theo chi năm sinh, luôn ở cung thứ tư kể từ cung Thái Tuế theo chiều thuận (người tuổi Dần: Thái Tuế ở Dần, Thiếu Âm ở Tỵ). Theo các sách Tử Vi Việt Nam: Tử Vi đẩu số tân biên ghi Thiếu Âm thuộc Thủy, tả là nhân hậu, từ thiện, giải trừ bệnh tật, tai họa nhỏ; Tử Vi tổng hợp xếp vào nhóm giải tinh nhưng hiệu lực kém hơn Tứ Đức; Tử Vi nghiệm lý toàn thư của Thiên Lương đặt Thiếu Âm cùng Long Đức, Trực Phù ở thế thật thà, chịu thiệt so với Thiếu Dương. Đây là cách hiểu của môn Tử Vi, không phải kết luận khoa học về con người.
Vòng Thái Tuế và vị trí của Thiếu Âm
Vòng Thái Tuế là một trong ba vòng sao của lá số Tử Vi, bên cạnh vòng Lộc Tồn và vòng Tràng Sinh. Bài này trình bày cách an và cách hiểu sao Thiếu Âm theo Tử Vi Việt Nam, dựa trên bốn sách: Tử Vi đẩu số tân biên của Vân Đằng Thái Thứ Lang, Tử Vi áo bí biện chứng học của Việt Viêm Tử, Tử Vi tổng hợp của Nguyễn Phát Lộc và Tử Vi nghiệm lý toàn thư của Thiên Lương. Sách của Việt Viêm Tử ghi vòng này gồm 12 sao, an thuận mỗi cung một sao: Thái Tuế, Thiếu Dương, Tang Môn, Thiếu Âm, Quan Phù, Tử Phù, Tuế Phá, Long Đức, Bạch Hổ, Phúc Đức, Điếu Khách, Trực Phù[2]; Tử Vi đẩu số tân biên ghi cùng thứ tự ấy[1].
Cách an rất đơn giản. Lấy năm sinh, an Thái Tuế vào đúng cung địa chi của năm đó. Ví dụ người sinh năm Dần thì Thái Tuế ở cung Dần. Từ đó đếm thuận trên vòng 12 địa chi, mỗi cung một sao theo thứ tự trên. Như vậy Thiếu Âm luôn nằm ở cung thứ tư tính từ Thái Tuế (kể cung Thái Tuế là một): cung Dần có Thái Tuế thì Thiếu Âm ở cung Tỵ.
Cần phân biệt hai chỗ dễ lẫn. Thứ nhất, Thiếu Âm không phải là một chính tinh mà là một phụ tinh; sách Tử Vi áo bí biện chứng học xếp vòng Thái Tuế vào nhóm phi tinh dùng khi xem hạn[2]. Thứ hai, Quan Phù của vòng Thái Tuế khác với Quan Phủ của vòng Lộc Tồn, hai sao này tên gần giống nhau nhưng thuộc hai vòng khác nhau.
Cách an Thiếu Âm cụ thể theo năm sinh
Quy tắc chung: an Thái Tuế tại cung mang địa chi trùng với năm sinh, rồi đếm thuận. Dưới đây là bảng đối chiếu 12 nhóm tuổi với vị trí Thiếu Âm, suy ra trực tiếp từ thứ tự vòng sao đã nêu.
| Năm sinh (địa chi) | Thái Tuế tại | Thiếu Dương tại | Tang Môn tại | Thiếu Âm tại |
|---|---|---|---|---|
| Tý | Tý | Sửu | Dần | Mão |
| Sửu | Sửu | Dần | Mão | Thìn |
| Dần | Dần | Mão | Thìn | Tỵ |
| Mão | Mão | Thìn | Tỵ | Ngọ |
| Thìn | Thìn | Tỵ | Ngọ | Mùi |
| Tỵ | Tỵ | Ngọ | Mùi | Thân |
| Ngọ | Ngọ | Mùi | Thân | Dậu |
| Mùi | Mùi | Thân | Dậu | Tuất |
| Thân | Thân | Dậu | Tuất | Hợi |
| Dậu | Dậu | Tuất | Hợi | Tý |
| Tuất | Tuất | Hợi | Tý | Sửu |
| Hợi | Hợi | Tý | Sửu | Dần |
Bảng này áp cho cả nam và nữ, vì vòng Thái Tuế an thuận không phân biệt giới tính. Đây là điểm khác với vòng Lộc Tồn và vòng Tràng Sinh: theo Tử Vi đẩu số tân biên, hai vòng ấy an thuận với dương nam, âm nữ và an nghịch với âm nam, dương nữ[1].
Đi kèm vòng Thái Tuế còn có hai sao Thiên Không và Quán Sách. Tử Vi áo bí biện chứng học ghi Thiên Không an cùng cung với Thiếu Dương, Quán Sách an cùng cung với Trực Phù[2]; Tử Vi đẩu số tân biên cũng an Thiên Không ở cung đằng trước cung Thái Tuế, tức cung của Thiếu Dương[1]. Hai sao này không thuộc 12 sao của vòng, nên vị trí của Thiếu Âm không đổi.
Thiếu Âm có ý nghĩa gì theo các sách Tử Vi Việt Nam?
Các sách Tử Vi Việt Nam không dành cho Thiếu Âm một chương riêng mà luận chung với Thiếu Dương. Tử Vi đẩu số tân biên ghi Thiếu Âm thuộc Thủy và tả cả hai sao là "Thông minh, vui vẻ, hòa nhã, nhân hậu, từ thiện. Giải trừ những bệnh tật, tai họa nhỏ."[1] Tử Vi áo bí biện chứng học cũng ghi Thiếu Âm thuộc Thủy, miếu ở Mão, Dậu, và coi là khí thiếu âm của Nhật Nguyệt: Nhật ở Tý mà gặp được Thiếu Âm là tốt[2]. Tử Vi tổng hợp của Nguyễn Phát Lộc xếp Thiếu Âm, Thiếu Dương vào nhóm giải tinh, ghi ý nghĩa giống như Tứ Đức nhưng hiệu lực kém hơn và không có nghĩa giải bệnh[3]. Về chuyện giải bệnh, hai sách như vậy nói khác nhau.
Sách Tử Vi nghiệm lý toàn thư của Thiên Lương lại đặt vấn đề ở tầng khác. Tác giả đối chiếu Thiếu Dương với Thiếu Âm và cho rằng theo luật âm dương, hai phái này khác biệt hẳn nhau; Thiếu Dương đã vượt lên trên Thái Tuế nên tinh khôn hơn, còn Thiếu Âm đứng ở tam hợp sau Thái Tuế nên có phần thật thà thua thiệt. Trong cùng đoạn, Thiên Lương viết Thiếu Dương luôn có Hồng Loan, Đào Hoa đi kèm còn Thiếu Âm nhiều trường hợp không có, và Thiếu Dương được tam đức, tứ đức đứng ra khuyên nhủ, còn "Thiếu âm bị bạc đãi nên chỉ một Long đức đứng lên khuyên nhủ"[4].
Đây là cách lý giải riêng của một học phái, gắn với cách tác giả đọc vòng Thái Tuế như một trục đối xứng giữa hai phía. Sách không nói Thiếu Âm là sao xấu; nó nói Thiếu Âm ở vào thế ít được nâng đỡ hơn.
Thiên Lương xếp Thiếu Âm cùng Long Đức và Trực Phù thành một trong bốn thế tam hợp của vòng Thái Tuế; ba sao này đứng cách nhau bốn cung nên luôn tam hợp với nhau[4]. Theo ông, đây là thế nghịch lý âm dương với tuổi và bị thua thiệt mọi lẽ, nên Hồng Loan và Thiên Hỷ chia nhau phần an ủi: Hồng Loan đứng ở vị trí Thiếu Âm cho các tuổi dương, Thiên Hỷ đối xứng với Hồng Loan cho các tuổi âm[4].
Thiếu Âm gặp Thiên Không và Tứ Đức thì luận thế nào?
Tử Vi nghiệm lý toàn thư dành khá nhiều dòng cho tương quan giữa Thiên Không và bốn sao đức. Tác giả chia người thành ba hạng tứ chính, tứ sinh, tứ mộ, rồi viết rằng một khi đã bị Thiên Không thâm nhập thì cả ba hạng đều ở trong tam hợp có Thiên Đức, Nguyệt Đức và Phúc Đức, còn Long Đức đứng ở thế xung; ông hiểu đó là chia cho Thiếu Dương ba đức, để dành Long Đức cho Thiếu Âm[4].
Tức là theo sách này, sao đức đi với Thiếu Âm chỉ có Long Đức, sao cùng tam hợp với nó. Tác giả viết tiếp rằng người ở vào vị trí Thiên Không thì phải suy nghĩ kỹ trước ngã rẽ giữa Tứ Đức và Thiên Không[4]. Đây là lối viết giàu hình ảnh của riêng Thiên Lương.
Sách Tử Vi tổng hợp của Nguyễn Phát Lộc ghi thêm một điều kiện về vị trí: Thái Âm, Thiếu Âm chỉ tốt khi đóng ở các cung ban đêm, cũng như Thái Dương, Thiếu Dương tốt hơn ở các cung ban ngày. Sách cũng nhắc một nguyên tắc chung khi luận sao: phải đánh giá cả cơ năng lẫn động năng, tức ý nghĩa gốc của sao cộng với phần gia tăng do hội tụ và do thuận hay nghịch âm dương ngũ hành với cung tọa thủ[3].
Thiếu Âm có phải sao tốt không?
Không nên trả lời câu này bằng một chữ. Tử Vi đẩu số tân biên tả Thiếu Âm bằng những chữ tốt như nhân hậu, từ thiện[1], và Tử Vi tổng hợp xếp nó vào nhóm giải tinh. Nhưng chính Tử Vi tổng hợp cũng ghi hiệu lực của cặp Thiếu Âm, Thiếu Dương kém hơn Tứ Đức và không có nghĩa giải bệnh[3].
Còn theo cách đọc của Thiên Lương, Thiếu Âm là vị trí của người thật thà, chịu thiệt, ít được hậu thuẫn. Đây là nhận định về thế đứng của sao trong vòng, không phải bản án về tính cách người có sao ấy ở Mệnh. Muốn luận cho một lá số cụ thể, vẫn phải xem Thiếu Âm nằm ở cung nào, hội với sao gì, cung ấy mạnh hay yếu.
Sách Tử Vi đẩu số tân biên của Vân Đằng Thái Thứ Lang còn ghi một bộ sao có Thiếu Âm: Thiếu Dương hay Thiếu Âm gặp Hóa Khoa, đồng cung hoặc xung chiếu, thì kết hợp thành bộ sao mà sách cho là gia tăng phúc thọ[1]. Tức là ngay trong sách này, Thiếu Âm cũng được luận cùng sao khác chứ không đứng riêng.
Gợi ý của Nhật Nguyệt: khi tra Thiếu Âm trên một lá số, tìm cung mang chi năm sinh để thấy Thái Tuế, đếm thuận tới cung thứ tư là Thiếu Âm, rồi xem cung ấy là cung gì và các cung tam hợp có Long Đức, Trực Phù, Hồng Loan hay Thiên Hỷ không. Khi đọc lời luận, nên ghi rõ đang theo sách nào, vì các sách nói khác nhau như đã thấy ở trên.
Vì sao cùng một sao mà sách nói khác nhau?
Hai lý do chính. Thứ nhất, mỗi tác giả chọn một trục để đọc: Việt Viêm Tử đọc Thiếu Âm, Thiếu Dương như hai khí của Nhật Nguyệt[2], Thiên Lương đọc theo luật âm dương và thế đứng quanh Thái Tuế[4], Nguyễn Phát Lộc xếp theo công dụng giải trừ[3]. Thứ hai, Tử Vi là môn luận theo tổ hợp, nên một sao được mô tả bằng quan hệ của nó với các sao khác, và mô tả ấy đổi khi trọng tâm luận giải đổi.
Kết luận thực hành
Muốn an Thiếu Âm, chỉ cần ba bước: xác định địa chi năm sinh, an Thái Tuế vào cung ấy, đếm thuận tới cung thứ tư (kể cung Thái Tuế là một) để đặt Thiếu Âm. Muốn luận Thiếu Âm, cần thêm ít nhất ba thông tin: cung tọa thủ, các sao hội chiếu, và tương quan âm dương ngũ hành giữa sao với cung. Các sách được dẫn đều luận Thiếu Âm cùng với Thiếu Dương và các sao khác trên lá số, không coi nó là sao đứng riêng quyết định điều gì.
