Tới nội dung

Từ điển thuật ngữ

Giờ hoàng đạo là gì?

Giờ hoàng đạo là sáu khung giờ trong ngày, mỗi khung hai tiếng theo mười hai Địa Chi, được lịch pháp dân gian xem là thời điểm tốt lành để khởi sự việc quan trọng.

Cách gọi khác: giờ tốt · 黃道

Thuật số truyền thống Hệ diễn giải cổ.

Vòng mười hai khung giờ Chi trong một ngày, mỗi khung hai tiếng, kèm giờ tương ứng

Giờ hoàng đạo là gì và vì sao có tên gọi ấy?

Trong cách tính thời gian truyền thống, một ngày được chia thành mười hai khung, mỗi khung dài hai tiếng, mang tên mười hai Địa Chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Sáu khung được xem là tốt gọi là giờ hoàng đạo, sáu khung còn lại là giờ hắc đạo. Chữ hoàng đạo vốn chỉ đường đi của mặt trời trên bầu trời, về sau được dùng để chỉ những khoảng thời gian được cho là hanh thông.

Cách xác định giờ hoàng đạo trong ngày như thế nào?

Giờ hoàng đạo không cố định cho mọi ngày mà thay đổi theo ngày âm lịch. Dân gian thường tra theo bảng đã lập sẵn, hoặc dựa vào can chi của ngày để suy ra. Vì mỗi ngày có sáu giờ tốt và sáu giờ xấu, người ta thường chọn giờ hoàng đạo để làm việc lớn như cưới hỏi, động thổ, xuất hành, ký kết, mua bán. Cách tra cứu phổ biến là xem lịch âm hoặc các bảng ghi sẵn giờ tốt, giờ xấu cho từng ngày.

Giờ hoàng đạo được dùng trong những việc gì?

Trong đời sống, giờ hoàng đạo thường được nhắc tới khi chọn thời điểm cho các sự kiện quan trọng. Cưới hỏi cần giờ tốt để đón dâu, làm lễ; động thổ, khởi công cần giờ tốt để tránh rủi ro; xuất hành, mở hàng cũng thường được chọn theo giờ hoàng đạo. Tuy vậy, việc chọn giờ chỉ là một phần trong tập tục, còn quyết định thực tế vẫn dựa trên điều kiện cụ thể của từng gia đình.

Phân biệt giờ hoàng đạo với các khái niệm dễ nhầm ra sao?

Giờ hoàng đạo khác với ngày hoàng đạo. Ngày hoàng đạo là cả một ngày được xem là tốt, còn giờ hoàng đạo chỉ là những khung giờ tốt trong ngày, kể cả ngày đó có thể là ngày xấu. Cũng cần phân biệt với giờ hắc đạo, tức những khung giờ được cho là không thuận lợi. Ngoài ra, khái niệm hoàng đạo trong thiên văn cổ chỉ vành đai mà mặt trời di chuyển, không mang nghĩa tốt xấu như trong lịch pháp dân gian.

Giá trị tham khảo của giờ hoàng đạo là gì?

Giờ hoàng đạo thuộc tri thức truyền thống về lịch pháp dân gian, được lưu truyền qua nhiều thế hệ và mang tính tham khảo. Các kết luận về tốt xấu chưa được khoa học kiểm chứng. Người đọc nên tiếp nhận như một nét văn hóa, không nên xem đó là căn cứ duy nhất để quyết định mọi việc trong đời sống.

Các trường phái hiểu khác nhau thế nào?

  • Cách hiểu theo lịch pháp dân gian: Giờ hoàng đạo được xác định theo can chi của ngày, mỗi ngày có sáu giờ tốt và sáu giờ xấu, dùng để chọn thời điểm làm việc lớn.
  • Cách hiểu theo thiên văn cổ: Hoàng đạo chỉ đường đi biểu kiến của mặt trời trên bầu trời, là khái niệm thiên văn thuần túy, không mang nghĩa tốt xấu.
  • Cách hiểu theo phong tục địa phương: Mỗi vùng có thể có bảng giờ hoàng đạo và cách ứng dụng riêng trong cưới hỏi, động thổ, xuất hành, tạo ra dị biệt trong thực hành.

Bài viết liên quan

Mười hai khung giờ theo Địa Chi là gì?

GiờKhung giờ (giờ Việt Nam)
Tý23h-1h
Sửu1h-3h
Dần3h-5h
Mão5h-7h
Thìn7h-9h
Tỵ9h-11h
Ngọ11h-13h
Mùi13h-15h
Thân15h-17h
Dậu17h-19h
Tuất19h-21h
Hợi21h-23h

Khung giờ nào là hoàng đạo phụ thuộc vào CHI CỦA NGÀY, nên nó đổi mỗi ngày và không cố định cho một giờ nhất định. Sáu trong mười hai khung là hoàng đạo, sáu khung còn lại là hắc đạo.

Số liệu trong bảng khớp với kết quả các công cụ tra cứu trên Nhật Nguyệt.

Câu hỏi thường gặp

Giờ hoàng đạo có cố định hằng ngày không?

Không. Giờ hoàng đạo thay đổi theo ngày âm lịch và can chi của từng ngày, nên cần tra cứu theo lịch hoặc bảng tương ứng.

Giờ hoàng đạo khác gì với ngày hoàng đạo?

Ngày hoàng đạo là cả ngày được xem là tốt, còn giờ hoàng đạo chỉ là những khung giờ tốt trong ngày, kể cả khi ngày đó được xem là xấu.

Có nên chỉ dựa vào giờ hoàng đạo để quyết định mọi việc?

Không nên. Giờ hoàng đạo là tri thức truyền thống mang tính tham khảo, chưa được khoa học kiểm chứng, chỉ nên xem như một yếu tố văn hóa bên cạnh các điều kiện thực tế.

Giờ hắc đạo có phải là giờ hoàng đạo không?

Không. Giờ hắc đạo là những khung giờ được xem là không thuận lợi, đối lập với giờ hoàng đạo trong cùng một ngày.

Nguồn tham khảo

  1. Hoàng Xuân Hãn, Lịch và lịch Việt Nam

Đọc tiếp

Nền tảng chung · Xem ngày, chọn ngày (trạch nhật)

Bói toán dân gian
Thuật số dân gian

Hướng dẫn thực hành: Cách xem ngày giờ tốt xấu trong cưới hỏi, động thổ theo dân gian

Lịch bloc cũ có ghi chú tay trên bàn gỗ
Xem ngày truyền thống

Cách Xem Giờ Hoàng Đạo Trong Ngày

Xem ngày tốt xấu có từ bao giờ: những cuốn sách chọn ngày trong mộ cổ hơn hai nghìn năm
Triết học khoa học

Xem ngày tốt xấu có từ bao giờ: những cuốn sách chọn ngày trong mộ cổ hơn hai nghìn năm

Ngày hoàng đạo hắc đạo khác gì giờ hoàng đạo? Mười hai thần Thanh Long, Minh Đường, Thiên Hình, Chu Tước xếp theo tháng thế nào
Xem ngày truyền thống

Ngày hoàng đạo hắc đạo khác gì giờ hoàng đạo? Mười hai thần Thanh Long, Minh Đường, Thiên Hình, Chu Tước xếp theo tháng thế nào

Mười hai trực Kiến Trừ Mãn Bình Định Chấp Phá Nguy Thành Thu Khai Bế là gì?
Xem ngày truyền thống

Mười hai trực Kiến Trừ Mãn Bình Định Chấp Phá Nguy Thành Thu Khai Bế là gì?

Bài viết liên quan

Cúng khai trương buổi chiều có được không, chọn giờ cúng thế nào theo tục xưa?
Xem ngày truyền thống

Cúng khai trương buổi chiều có được không, chọn giờ cúng thế nào theo tục xưa?

Phong tục tiếng Anh là gì? Từ vựng về phong tục Việt
Từ điển

Phong tục tiếng Anh là gì? Từ vựng về phong tục Việt

Xem ngày tốt xấu hôm nay theo lịch âm: nguyên lý, cách tra và giới hạn của việc chọn ngày
Xem ngày truyền thống

Xem ngày tốt xấu hôm nay theo lịch âm: nguyên lý, cách tra và giới hạn của việc chọn ngày

Chữ Minh 明 trong chữ Hán và triết lý âm dương nhật nguyệt
Từ điển

Chữ Minh 明 trong chữ Hán và triết lý âm dương nhật nguyệt

Trích dẫn trang này

Nguồn: Nhật Nguyệt - https://nhatnguyet.org/tu-dien/gio-hoang-dao