Tới nội dung

Từ điển thuật ngữ

Tòng Cách là gì?

Tòng Cách là cách cục đặc biệt trong Bát Tự khi Nhật chủ cực nhược, không có gốc Ấn Tỷ, buộc phải thuận theo hành của thập thần vượng nhất trong lá số để luận mệnh. Sách Trích Thiên Tủy (tương truyền do Lưu Cơ soạn) phân thành chân tòng và giả tòng: chân tòng là Nhật chủ cô nhược vô khí, ba nguyên tuyệt không một chút sinh phù, Tài Quan cực mạnh; giả tòng là Nhật chủ yếu, Tài Quan mạnh, không thể không tòng mà trong cục còn chút trợ giúp, vận gặp Tài Quan đắc địa cũng có thể phú quý.

Cách gọi khác: tòng nhi · tòng tài · tòng sát · 從格

Bát Tự

Tòng Cách là gì?

Tòng Cách (從格) là một dạng cách cục đặc biệt trong Bát Tự. Trong đa số lá số, người ta tìm cách cân bằng Ngũ hành, bổ trợ cho Nhật chủ. Nhưng khi Nhật chủ quá yếu, không có gốc ở địa chi, không có Ấn sinh trợ hay Tỷ Kiếp nâng đỡ, thì cố gắng bổ trợ sẽ phản tác dụng. Lúc đó, nguyên tắc luận mệnh chuyển sang "thuận theo" hành đang vượng nhất trong lá số. Đây là ý nghĩa cốt lõi của chữ "tòng" (theo, thuận theo).

Điều kiện hình thành Tòng Cách là gì?

Sách Trích Thiên Tủy (tương truyền do Lưu Cơ soạn, bản tập yếu đời Thanh), thiên Tòng hóa luận, phần bàn về "chân" (tòng được chân) mở đầu bằng câu: "tòng được chân thì chỉ luận tòng, thần được tòng lại có cát có hung". Lời chú trong thiên này giải thích: khi Nhật chủ cô nhược vô khí, ba nguyên trời đất người đều tuyệt không một chút sinh phù, mà Tài Quan cực mạnh, thì đó là chân tòng. Đã tòng thì luận theo thần được tòng, ví dụ tòng Tài thì lấy Tài làm chủ.

Ngoài các điều kiện trên, các tài liệu cổ điển thường nêu một số điểm chung:

  • Nhật chủ cực nhược, thường là không có gốc ở địa chi hoặc gốc bị xung phá.
  • Trong lá số không có Ấn tinh sinh trợ, hoặc Ấn bị chế hóa mất tác dụng.
  • Không có Tỷ Kiếp trợ thân, hoặc có nhưng bị hợp, bị khắc.
  • Có một hành hoặc một thập thần chiếm ưu thế áp đảo, tạo thành thế "một bên mạnh tuyệt đối".

Nếu chỉ thiếu một trong các điều kiện trên, cách cục có thể không thành Tòng mà rơi vào dạng thân nhược thông thường.

Các dạng Tòng Cách thường gặp là gì?

Tùy theo hành vượng nhất mà Tòng Cách được chia thành nhiều dạng:

  • Tòng Tài: Nhật chủ nhược, Tài tinh cực vượng, buộc phải theo Tài. Người này thường gắn với tiền bạc, kinh doanh, giao tế.
  • Tòng Sát: Thất Sát cực vượng, Nhật chủ không chống nổi, phải theo Sát. Cách này gắn với quyền uy, áp lực, nghị lực.
  • Tòng Nhi: Thực Thần hoặc Thương Quan cực vượng, Nhật chủ theo hành con cái tiết khí. Thường liên quan sáng tạo, biểu đạt, nghệ thuật. Tên gọi Tòng Nhi là cách gọi của các sách về sau, không xuất hiện trong đoạn Trích Thiên Tủy dẫn ở trên.
  • Tòng Quan: Chính Quan cực vượng, Nhật chủ theo Quan. Gắn với công danh, kỷ luật, thể chế. Tên gọi Tòng Quan cũng là cách gọi của các sách về sau, không có trong đoạn Trích Thiên Tủy dẫn ở trên.

Riêng Tòng Tài và Tòng Sát đã có trong lời chú của thiên Tòng hóa luận (Trích Thiên Tủy) khi bàn về chân tòng. Một số tài liệu còn nhắc Tòng Ấn, Tòng Tỷ, nhưng ít phổ biến và thường gây tranh luận.

Phân biệt Tòng Cách với thân nhược thông thường như thế nào?

Điểm dễ nhầm nhất là giữa Tòng Cách và thân nhược. Cả hai đều có Nhật chủ yếu, nhưng cách xử lý hoàn toàn khác:

  • Thân nhược thông thường: vẫn còn chút gốc hoặc Ấn, Tỷ, nên dùng Ấn, Tỷ để bổ trợ.
  • Tòng Cách: Nhật chủ mất hết chỗ dựa, dùng Ấn, Tỷ sẽ phá vỡ thế "tòng", gây bất lợi. Ngược lại, phải thuận theo hành đang vượng.

Vì vậy, xác định đúng Tòng hay không là bước then chốt, ảnh hưởng đến toàn bộ luận đoán về dụng thần, hỷ kỵ và vận hạn.

Lưu ý khi luận giải Tòng Cách là gì?

Tòng Cách là chủ đề mang tính truyền thống, chưa được khoa học kiểm chứng. Nội dung chỉ nên xem là tham khảo trong nghiên cứu văn hóa và huyền học, không thay thế cho quyết định thực tế trong đời sống.

Các trường phái hiểu khác nhau thế nào?

  • Cách hiểu cổ điển (theo Tử Bình truyền thống): Tòng Cách là cách cục chính thức, chỉ thành lập khi Nhật chủ tuyệt đối không có gốc và không có Ấn, Tỷ. Khi đã thành Tòng, phải thuận theo hành vượng, dùng hành đó làm dụng thần, kỵ Ấn và Tỷ. Đây chính là chân tòng mà thiên Tòng hóa luận (Trích Thiên Tủy) mô tả: Nhật chủ cô nhược vô khí, ba nguyên tuyệt không một chút sinh phù, Tài Quan cực mạnh.
  • Cách hiểu mở rộng: Một số tài liệu chấp nhận Tòng Cách ngay cả khi còn chút gốc yếu hoặc Ấn, Tỷ bị chế hóa, miễn là thế vượng của một hành đủ áp đảo. Đối chiếu với sách cổ thì cách hiểu này không phải của "tài liệu hiện đại" như nhiều người tưởng, mà chính là giả tòng đã được Trích Thiên Tủy, thiên Tòng hóa luận, phần bàn về "giả" nêu ra: "chân tòng có mấy người, giả tòng cũng có thể phát thân". Lời chú trong thiên giải thích: Nhật chủ yếu, Tài Quan mạnh, không thể không tòng mà trong cục còn chút trợ giúp thì là giả tòng, vận gặp Tài Quan đắc địa cũng có thể phú quý. Như vậy giả tòng là phạm trù có sẵn trong sách cổ, không phải sáng tạo của tài liệu đời sau.
  • Cách hiểu thận trọng: Nhiều người luận mệnh cho rằng Tòng Cách rất hiếm gặp trên thực tế, phần lớn lá số bị nhầm là Tòng chỉ là thân nhược thông thường. Họ đề nghị kiểm tra kỹ gốc, Ấn, Tỷ và ảnh hưởng của hợp xung trước khi kết luận.

Bài viết liên quan

Trong bài này7 mục

Câu hỏi thường gặp

Tòng Cách có phải là cách cục tốt không?

Không có câu trả lời chung. Tòng Cách chỉ là một dạng cách cục; tốt hay xấu còn phải xét hành được tòng, mức độ thuần khiết của cách cục và vận hạn đi kèm. Một Tòng Cách thuần có thể phát mạnh, nhưng nếu bị phá cách thì bất lợi.

Làm sao phân biệt Tòng Cách với thân nhược?

Điểm mấu chốt là Nhật chủ có còn chỗ dựa hay không. Thân nhược vẫn còn gốc, Ấn hoặc Tỷ nên dùng Ấn, Tỷ để trợ. Tòng Cách thì Nhật chủ mất hết chỗ dựa, dùng Ấn, Tỷ sẽ phá cách, nên phải thuận theo hành vượng.

Tòng Tài, Tòng Sát, Tòng Nhi khác nhau ở đâu?

Khác ở hành vượng nhất mà Nhật chủ phải theo. Tòng Tài theo hành Tài, gắn với tiền bạc, kinh doanh. Tòng Sát theo Thất Sát, gắn với quyền uy, áp lực. Tòng Nhi theo Thực Thần hoặc Thương Quan, gắn với sáng tạo, biểu đạt.

Tòng Cách có được khoa học kiểm chứng không?

Không. Tòng Cách là khái niệm trong Bát Tự, một môn truyền thống thuộc lĩnh vực huyền học, chưa được khoa học kiểm chứng. Nên xem đây là tri thức tham khảo, không dùng thay cho quyết định thực tế.

Nguồn tham khảo

  1. Trích Thiên Tủy (tương truyền của Lưu Cơ; bản tập yếu đời Thanh), thiên Tòng hóa luận, chân (bản chữ Hán, Wikisource)
  2. Trích Thiên Tủy (tương truyền của Lưu Cơ; bản tập yếu đời Thanh), thiên Tòng hóa luận, giả (bản chữ Hán, Wikisource)

Đọc tiếp

Cách cục Bát Tự · Tòng cách

Tòng cách và chuyên vượng cách trong Bát Tự là gì? Khi nào một lá số bỏ mệnh theo thế
Bát Tự

Tòng cách và chuyên vượng cách trong Bát Tự là gì? Khi nào một lá số bỏ mệnh theo thế

Cách cục Bát Tự định thế nào từ nguyệt lệnh và can thấu? Các chính cách và điều kiện thành phá
Bát Tự

Cách cục Bát Tự định thế nào từ nguyệt lệnh và can thấu? Các chính cách và điều kiện thành phá

Bát Tự quang minh là gì và ứng dụng trong luận mệnh?
Bát Tự

Bát Tự quang minh là gì và ứng dụng trong luận mệnh?

Bài viết liên quan

Phong tục tiếng Anh là gì? Từ vựng về phong tục Việt
Từ điển

Phong tục tiếng Anh là gì? Từ vựng về phong tục Việt

Chữ Minh 明 trong chữ Hán và triết lý âm dương nhật nguyệt
Từ điển

Chữ Minh 明 trong chữ Hán và triết lý âm dương nhật nguyệt

Bát Tự
Từ điển

Bệnh Dược là gì?

Bát Tự
Từ điển

Điều Hậu là gì?

Trích dẫn trang này

Nguồn: Nhật Nguyệt - https://nhatnguyet.org/tu-dien/tong-cach