Giải mộng trong dân gian Việt: từ tín ngưỡng cổ truyền đến góc nhìn khoa học
Khám phá tập tục giải mộng trong dân gian Việt, từ quan niệm điềm báo tâm linh đến cách khoa học hiện đại lý giải giấc mơ.
Kết quả cho "khoa học"
Tử vi có phải là khoa học không?
Không theo nghĩa khoa học thực nghiệm. Tử vi thiếu ba điều kiện cơ bản: đo lường định lượng, kiểm chứng độc lập và khả năng lặp lại kết quả. Tuy nhiên, nó có hệ thống lý luận riêng và từng được xem như một bước tiến về nhân học Trung Hoa thời Trung đại, nên gọi nó đơn thuần là mê tín cũng không chính xác.
Lấy từ bài “Tử vi là khoa học hay mê tín: câu hỏi đặt sai chỗ, và câu hỏi nên đặt thay vào đó”
Tử vi là khoa học hay mê tín: câu hỏi đặt sai chỗ, và câu hỏi nên đặt thay vào đó
Tử vi là khoa học hay mê tín là câu hỏi chưa có đồng thuận. Bài phân tích nguồn gốc, cơ chế lá số, giới hạn của Tử vi và cách dùng nó tỉnh táo.
Chiêm tinh học phương Tây: dự đoán tính cách hay chỉ là xu hướng tham khảo?
Chiêm tinh học phương Tây có dự đoán được tính cách? Góc nhìn khoa học và tâm lý lý giải vì sao nó phổ biến, và cách dùng như xu hướng tham khảo.
Mang bùa may mắn có làm ta làm tốt hơn không: một thí nghiệm nổi tiếng và những lần lặp lại thất bại
Một nghiên cứu năm 2010 báo cáo bùa may mắn giúp cải thiện thành tích, nhưng các lần lặp lại với mẫu lớn hơn không tìm thấy hiệu ứng.
Giả khoa học là gì, và vì sao việc vạch ranh giới giữa khoa học với giả khoa học khó hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó
Giả khoa học là gì? Phân tích định nghĩa, tiêu chí vạch ranh giới của Popper, các phê bình từ Duhem, Quine và Kuhn, cùng những hệ quả thực tiễn.
Chính tinh là gì?
Chính tinh trong Tử Vi Đẩu Số là gì? Tìm hiểu 14 sao chủ đạo, vai trò định hình tính cách và vận mệnh, cách phân biệt với phụ tinh và sát tinh.
Điều Hậu là gì?
Điều Hậu (調候) là nguyên tắc chọn dụng thần trong Bát Tự nhằm điều tiết khí hậu nóng lạnh, khô ẩm của lá số, giúp mệnh cục cân bằng và thuận hòa.
Tam Hợp là gì?
Tam Hợp (三合) là nhóm ba Địa Chi hợp thành một cục ngũ hành trong 12 con giáp: Thân-Tý-Thìn, Hợi-Mão-Mùi, Dần-Ngọ-Tuất, Tỵ-Dậu-Sửu.
Vòng Trường Sinh là gì?
Vòng Trường Sinh trong Tử Vi Đẩu Số gồm 12 sao mô phỏng chu kỳ sinh lão bệnh tử, an theo cung Dương năm sinh, dùng luận giải thịnh suy của đời người.
Làm sao nhận ra một lời quảng cáo giả khoa học: các tiêu chí của triết học khoa học, áp vào 'năng lượng', 'rung động', 'lượng tử'
Triết học khoa học dùng chùm tiêu chí để nhận diện giả khoa học: không chịu kiểm chứng, không đổi trước bằng chứng trái, mượn thuật ngữ ngoài nghĩa.
Tử Vi, Bát Tự, Thái Ất từ đâu mà có: sử học khoa học nói gì về các hệ tính số mệnh
Sử học khoa học mô tả Tử Vi, Bát Tự, Thái Ất như những kỹ thuật tính toán trên lịch can chi, phát triển qua nhiều thế kỷ, không phải mặc khải.
Khoa học nói gì về xem tướng mặt: Từ thuyết nhân tướng tội phạm học thế kỷ 19 tới nghiên cứu hiện nay
Khoa học nhìn nhận việc xem tướng mặt như thế nào? Từ thuyết tội phạm học thế kỷ 19 tới tâm lý học hiện đại, cùng những ngộ nhận cần tránh.
Tín ngưỡng, mê tín dị đoan và giả khoa học là ba thứ khác nhau, nhưng thường bị gộp làm một
Phân biệt tín ngưỡng, mê tín dị đoan và giả khoa học qua định nghĩa, ranh giới và ví dụ cụ thể, giúp nhận diện đúng đâu là niềm tin văn hóa, đâu là lừa đảo.
Không có cơ sở khoa học không có nghĩa là vô giá trị: đọc tín ngưỡng dân gian như di sản văn hoá thay vì như một tuyên bố về sự thật
Tín ngưỡng dân gian như cúng sao giải hạn không phải tuyên bố khoa học, cũng không thuộc giáo lý đạo Phật, nhưng vẫn là di sản văn hoá cần đọc đúng vai trò.
Tarot AI đọc bài có chính xác và khác người thật? Góc nhìn khoa học và thực hành
Tarot AI đọc bài có chính xác không, khác gì người thật? Bài phân tích dựa trên nghiên cứu tâm lý 2025 về độ chính xác cảm nhận của trải bài Tarot.
Vastu Shastra: Khoa học kiến trúc cổ truyền Ấn Độ: Nguồn gốc, Nguyên tắc và So sánh với Phong Thủy
Vastu Shastra là hệ thống kiến trúc, quy hoạch cổ truyền Ấn Độ bắt nguồn từ kinh Veda, dựa trên Ngũ Đại (Đất, Nước, Lửa, Gió, Không gian) và các hướng.
Lịch âm là khoa học hay mê tín: hai lớp của một cuốn lịch, phần thiên văn tính được và phần chọn ngày thêm vào sau
Ngày âm, tháng nhuận và tiết khí là kết quả tính thiên văn kiểm chứng được; còn ngày hoàng đạo, sao tốt xấu là lớp quy ước chọn ngày thêm vào sau đó.
Khả năng phủ chứng của Karl Popper: một lời đoán không thể sai thì cũng không nói được điều gì
Khả năng phủ chứng của Karl Popper: lý thuyết chỉ là khoa học khi có thể bị một quan sát mâu thuẫn. Chiêm tinh và phân tâm học không đạt tiêu chuẩn này.
Xem tướng qua Gò má theo nhân tướng học
Khám phá ý nghĩa tướng số của gò má cao, thấp, đầy đặn hay lộ xương trong nhân tướng học phương Đông, cùng góc nhìn phản biện từ khoa học hiện đại.
Nói không tin mà vẫn kiêng: vì sao 'có kiêng có lành' tồn tại ở cả người học cao
Nhiều người biết điều kiêng không có cơ sở khoa học mà vẫn làm theo. Tâm lý học gọi đó là chấp nhận (acquiescence), một cơ chế dung hòa trực giác và lý trí.
Xem tướng qua Cằm theo nhân tướng học
Khám phá ý nghĩa tướng cằm trong nhân tướng học Á Đông: các hình dáng cằm điển hình, mối liên hệ với tính cách, vận mệnh và sức khỏe, cùng góc nhìn khoa học.
Nhân tướng học: Tìm hiểu và tải sách nhân tướng học
Nhân tướng học là gì, có cơ sở khoa học không, nên bắt đầu từ sách nào và tải sách nhân tướng học ở đâu cho đúng? Bài viết phân tích chi tiết và khách quan.
Kiêng kỵ dân gian khi mang thai và sau sinh
Khám phá những kiêng kỵ dân gian phổ biến của người Việt trong thai kỳ và sau sinh, lý giải nguồn gốc và góc nhìn khoa học hiện đại.
Xem chỉ tay là gì: Các đường chỉ tay được đọc ra sao và vì sao chúng không dự báo được tương lai
Tìm hiểu xem chỉ tay là gì, các đường chỉ tay chính được đọc ra sao, và vì sao khoa học cho thấy chúng không thể dự báo tương lai.
Xem tướng số qua chỉ tay theo quan niệm phương Đông: Giải mã các đường chỉ tay chính
Khám phá ý nghĩa các đường chỉ tay chính như đường sinh đạo, trí đạo, tâm đạo và vận mệnh trong quan niệm phương Đông cùng góc nhìn khoa học.
Nhóm tính cách MBTI ISTJ (Người Trách Nhiệm) - Đặc điểm, điểm mạnh và định hướng nghề nghiệp
ISTJ (Người Trách Nhiệm) trong MBTI: đặc điểm, điểm mạnh, hạn chế và định hướng nghề nghiệp phù hợp, cùng góc nhìn khoa học khách quan về nhóm tính cách này.
Sinh con năm 2030 Canh Tuất hợp tuổi bố mẹ nào theo can chi và nạp âm Thoa Xuyến Kim?
Sinh con năm 2030 Canh Tuất, nạp âm Thoa Xuyến Kim: xét hợp tuổi bố mẹ theo can chi, nạp âm và các quan niệm dân gian, kèm lưu ý khoa học.
Bảy hiểu lầm thường gặp khi tự xem chỉ tay, và chỗ các sách dân gian mâu thuẫn nhau
Phân tích bảy hiểu lầm phổ biến khi tự xem chỉ tay, những điểm mâu thuẫn giữa các trường phái dân gian, và cách nhìn khách quan, khoa học về thuật tướng tay.
Quan niệm dân gian về kiêng kỵ khi nhà có tang
Quan niệm dân gian kiêng kỵ khi nhà có tang như kiêng hơi lạnh, người ốm không nên đi đám ma, cùng lý giải từ khoa học và Đông y để hiểu đúng.
Giải mộng du ngư: nằm mơ thấy cá có ý nghĩa gì trong giấc mơ?
Giải mộng du ngư là cách ông bà ta đoán điềm lành dữ khi nằm mơ thấy cá. Ý nghĩa giấc mơ thấy cá theo quan niệm dân gian và góc nhìn khoa học.
Thần số học có phải của Pythagoras không? Nguồn gốc hệ tính theo tên và ngày sinh ở Mỹ đầu thế kỷ 20
Thần số học tính theo tên và ngày sinh hình thành ở Mỹ đầu thế kỷ 20, gắn với L. Dow Balliett, vay triết học số của Pythagoras.
Số chủ đạo có dự đoán được ai thành công không: phép thử thần số học trên người đoạt giải Nobel
Phép thử thần số học trên 806 người đoạt giải Nobel cho thấy phân bố số ngày sinh không khác may rủi. Vì sao thần số học vẫn nghe đúng?
Phong thủy là gì trong mắt nhà nhân học và sử gia: từ la bàn tới quyền lực dòng họ
Phong thủy được nhà nhân học xem là hệ biểu tượng đọc cảnh quan và công cụ tranh quyền trong dòng họ. Sang phương Tây, nó thành sản phẩm trang trí nội thất.
Nhà ngoại cảm có thật không? Tâm lý học dị thường giải thích trải nghiệm "giác quan thứ sáu" thế nào
Các phép thử có kiểm soát chặt chưa cho thấy năng lực ngoại cảm. Tâm lý học dị thường giải thích trải nghiệm "giác quan thứ sáu" bằng cơ chế tâm lý đã biết.
Khóa thể Lục Nhâm: Nguyên Thủ, Trùng Thẩm, Tri Nhất, Thiệp Hại là gì và một quẻ Lục Nhâm được gọi tên ra sao?
Khóa thể Lục Nhâm gọi tên quẻ theo tương quan sinh khắc giữa tứ khóa và tam truyền. Bốn thể nền là Nguyên Thủ, Trùng Thẩm, Tri Nhất và Thiệp Hại.
Tư duy phản biện trước một lời đoán: năm câu hỏi nên đặt ra và những lỗi lập luận thường gặp nhất
Tư duy phản biện trước một lời đoán: tách tuyên bố, lý lẽ, bằng chứng, đặt năm câu hỏi cốt lõi và nhận diện lỗi lập luận thường gặp như thiên kiến xác nhận.
Sao Hóa Khoa trong Tứ Hóa - vai trò khi luận giải lá số Tử Vi
Sao Hóa Khoa trong Tứ Hóa chủ về danh tiếng, học vấn và khả năng hóa giải tai ương, giúp luận giải lá số Tử Vi thêm phần tinh tế.
Sao Văn Xương trong Tử Vi: Ý nghĩa, vị trí và ảnh hưởng đến trí tuệ, khoa bảng
Khám phá sao Văn Xương trong Tử Vi Đẩu Số: nguồn gốc, bản chất, vị trí đắc hãm, ý nghĩa với trí tuệ, thi cử và sự nghiệp.
Mo Mường và sử thi "Đẻ đất đẻ nước" - bách khoa thư dân gian
Mo Mường, di sản văn hóa phi vật thể của người Mường, gắn với sử thi "Đẻ đất đẻ nước", bách khoa thư dân gian về lịch sử, tín ngưỡng và triết lý sống.
Khóa thể Lục Nhâm: Nguyên Thủ, Trùng Thẩm, Tri Nhất, Thiệp Hại là gì?
Theo Lục Nhâm đại toàn: Nguyên Thủ là chỉ một khóa trên khắc dưới, Trùng Thẩm chỉ một khóa dưới khắc trên, Tri Nhất và Thiệp Hại là nhiều khóa cùng khắc.
Khóa thể Lục Nhâm là gì và một quẻ Lục Nhâm được gọi tên thế nào?
Khóa thể Lục Nhâm là tên gọi của từng dạng quẻ, hình thành từ tứ khóa, tam truyền và quan hệ can chi; mỗi quẻ được gọi bằng tổ hợp nhiều khóa thể.
Lục Nhâm là gì? Các bước lập một quẻ Đại Lục Nhâm từ Thiên bàn, Tứ Khóa đến Tam Truyền và Thiên Tướng
Lục Nhâm là gì và Đại Lục Nhâm lập quẻ ra sao: an Thiên bàn bằng Nguyệt tướng gia lên giờ, dựng Tứ Khóa từ can chi ngày, phát Tam Truyền, an Thiên tướng.
Nguyễn Văn Hiệu
Giáo sư vật lý lý thuyết, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô
Trần Đại Nghĩa
Giáo sư, Viện sĩ, Thiếu tướng, Anh hùng Lao động, nhà khoa học quân sự, người đặt nền móng ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam