Kiến thức Việt Nam - trang 13/29

Chữ Nôm: người Việt mượn chữ Hán để viết tiếng Việt thế nào, Truyện Kiều bản Nôm, và vì sao chữ Nôm còn trên hoành phi câu đối
Chữ Nôm do người Việt tạo ra từ chất liệu chữ Hán để ghi tiếng Việt. Bài viết phân tích cấu tạo, Truyện Kiều bản Nôm và sức sống trên hoành phi câu đối.

Di sản văn hoá phi vật thể gồm những loại hình nào: bảy loại hình theo Luật Di sản văn hoá 2024, và nghề thủ công, tri thức dân gian thuộc nhóm nào
Di sản văn hoá phi vật thể gồm bảy loại hình theo Luật Di sản văn hoá 2024. Nghề thủ công truyền thống và tri thức dân gian nằm ở hai nhóm riêng.

Đờn ca tài tử Nam Bộ: 20 bài tổ, cách chơi ngẫu hứng quanh chiếu đờn, và mối liên hệ với cải lương
Đờn ca tài tử Nam Bộ gồm 20 bài tổ, lối chơi ngẫu hứng quanh chiếu đờn và dòng chảy nối vào cải lương. Bài viết phân tích bài bản, nhạc cụ, cách truyền dạy.

Hát Xoan Phú Thọ: hát thờ Vua Hùng ở cửa đình, bốn phường xoan gốc, và hành trình từ di sản cần bảo vệ khẩn cấp tới di sản đại diện
Hát Xoan Phú Thọ là hát cửa đình thờ Vua Hùng, gồm ba chặng hát thờ, quả cách và hát hội, gắn với bốn phường Xoan gốc ở Việt Trì và hành trình di sản UNESCO.

Khi nào đốt khăn tang: các mốc 49 ngày, 100 ngày, giỗ đầu, giỗ hết và lễ xả tang, mãn tang
Hướng dẫn chi tiết các mốc đốt khăn tang, xả tang, mãn tang theo phong tục Việt Nam: 49 ngày, 100 ngày, giỗ đầu, giỗ hết, cùng lễ vật và kiêng kỵ.

Làm ăn thua lỗ: người Việt xưa làm gì (cúng Thần Tài, xem lại ngày khai trương, giải hạn) và điều nên làm trước khi tìm tới tâm linh
Khi làm ăn thua lỗ, người Việt xưa thường cúng Thần Tài, xem lại ngày khai trương, giải hạn. Tìm hiểu nguồn gốc tục lệ và điều nên làm trước khi cầu khấn.

Mất đồ khấn ông Địa: tục tìm đồ thất lạc của người Việt, gieo quẻ hỏi việc và những việc nên làm trước tiên khi mất đồ
Mất đồ khấn ông Địa là tục dân gian miền Tây và nhiều vùng quê Việt Nam. Bài hướng dẫn cách khấn, lễ vật, gieo quẻ hỏi việc và việc nên làm trước tiên.

Múa rối nước: thuỷ đình, chú Tễu, những tích trò cổ và cách nghệ nhân điều khiển con rối dưới nước
Múa rối nước ra đời từ văn minh lúa nước, biểu diễn trên mặt nước với thuỷ đình che khuất cơ chế. Nghệ nhân dùng sào và dây điều khiển rối gỗ.

Nghi lễ và trò chơi kéo co: kéo co ngồi đền Trấn Vũ, kéo co bằng tre và ý nghĩa cầu mùa của một trò chơi tưởng chỉ để vui
Kéo co ngồi đền Trấn Vũ và kéo co bằng tre làng Hữu Chấp là hai nghi lễ cầu mùa độc đáo. Tìm hiểu nguồn gốc, luật chơi và vì sao UNESCO ghi danh.

Nhã nhạc cung đình Huế: Âm nhạc của lễ tế Nam Giao và triều nghi nhà Nguyễn, dàn nhạc gồm những gì, và vì sao được UNESCO ghi danh
Nhã nhạc cung đình Huế là âm nhạc lễ nghi triều Nguyễn, gắn với tế Nam Giao và triều nghi. Bài phân tích dàn nhạc, cấu trúc và lý do UNESCO ghi danh.

Sắp cưới cần chuẩn bị những gì: dạm ngõ, ăn hỏi, xem ngày, sính lễ và rước dâu của người Việt theo ba miền, kèm lịch việc từng tháng
Hướng dẫn thực hành đầy đủ cho người sắp cưới: thứ tự dạm ngõ, ăn hỏi, xem ngày, sính lễ, rước dâu theo ba miền, kèm lịch việc từng tháng và lưu ý an toàn.

Trống đồng Đông Sơn: niên đại, hoa văn ngôi sao, chim Lạc và hình cóc nói gì về tín ngưỡng người Việt cổ
Trống đồng Đông Sơn phản ánh niên đại, kỹ thuật đúc đồng và tín ngưỡng người Việt cổ qua hoa văn ngôi sao, chim Lạc, hình cóc và các vành hoa văn.

Xoè Thái: vòng xoè đoàn kết, các điệu xoè cổ, xoè trong nghi lễ và đời sống người Thái Tây Bắc
Xoè Thái là loại hình múa dân gian tiêu biểu của người Thái Tây Bắc, gồm sáu điệu xoè cổ, được UNESCO ghi danh năm 2021 và thực hành rộng khắp trong đời sống.

Chất Hà Nội trong đời sống hằng ngày: cách xưng hô, cách mời, cách tiếp khách, và chỗ người mới đến hay hiểu nhầm là lạnh nhạt
Chất Hà Nội trong đời sống hằng ngày nằm ở cách xưng hô, cách mời, cách tiếp khách. Người mới đến dễ hiểu nhầm là lạnh nhạt vì khác biệt vùng miền.

Đền Bạch Mã trấn Đông và thần Long Đỗ: vì sao vị thần của rốn đất lại được coi là thành hoàng của cả kinh thành
Đền Bạch Mã trấn Đông thờ thần Long Đỗ, vị thành hoàng của kinh thành Thăng Long. Tìm hiểu truyền thuyết, kiến trúc, lễ hội và ý nghĩa tín ngưỡng.

Đi lễ Thăng Long tứ trấn đầu xuân: thứ tự bốn đền, nên khấn gì ở đền nào, và những điều người đi lần đầu hay làm sai
Hướng dẫn thực hành đi lễ Thăng Long tứ trấn đầu xuân: thứ tự bốn đền Đông Tây Nam Bắc, lễ vật cần chuẩn bị, cách khấn ở từng đền và lỗi người mới hay mắc.

Hồ Gươm trong bố cục tâm linh Thăng Long: truyền thuyết trả gươm đứng ở đâu giữa hệ thống tứ trấn
Hồ Gươm không nằm trong bốn ngôi đền Tứ trấn Thăng Long, nhưng truyền thuyết trả gươm thần giữ vai trò trung tâm trong bố cục tâm linh của kinh đô xưa.

Nếp nhà người Hà Nội: giỗ chạp, hiếu hỉ và những quy tắc không ai nói ra nhưng cả họ đều theo
Giỗ chạp, hiếu hỉ của người Hà Nội vận hành theo những quy tắc ngầm về thứ bậc, lời mời và cách ứng xử, gắn với cốt cách thanh lịch Tràng An.

Người Tràng An thanh lịch nghĩa là gì: câu ca dao ấy nói về nếp ăn nếp nói nào, và phần nào trong đó còn sống tới hôm nay
Người Tràng An thanh lịch là cách nói về nếp ăn, nếp nói, cách ứng xử tinh tế của người Thăng Long xưa, và câu ca dao còn đúng tới đâu hôm nay.

Thăng Long tứ trấn là gì: bốn ngôi đền trấn bốn hướng kinh thành, thờ ai và vì sao đặt đúng vị thần ấy ở đúng hướng ấy
Thăng Long tứ trấn gồm bốn ngôi đền trấn bốn hướng kinh thành: Bạch Mã phía đông, Voi Phục phía tây, Kim Liên phía nam, Trấn Vũ phía bắc.

Bốc bát hương: khi nào cần bốc lại, ai bốc được, trình tự ra sao, và vì sao mỗi nhà làm một khác
Bốc bát hương gồm những bước nào, khi nào nên bốc lại, ai trong nhà có thể làm, và vì sao mỗi vùng, mỗi gia đình lại có cách làm khác nhau.

Xem tuổi làm nhà năm Đinh Mùi 2027: tuổi nào phạm Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai, và vì sao ba phép ấy không phải một
Hướng dẫn tra tuổi làm nhà năm Đinh Mùi 2027 theo ba hạn Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai, kèm cách tính, bảng tra và thứ tự thực hiện lễ động thổ tại gia.

Xuất hành mùng Một Tết Đinh Mùi 2027: chọn giờ, chọn hướng theo cách nào, và các sách nói khác nhau ở đâu
Xuất hành mùng Một Tết Đinh Mùi 2027: gợi ý cách chọn giờ, chọn hướng theo lịch vạn niên, lễ vật đơn giản và lưu ý khi các sách tính hướng khác nhau.

Bàn thờ gia tiên: cách bài trí của người Việt Bắc Bộ và người Việt Nam Bộ khác nhau ra sao
So sánh bàn thờ gia tiên Bắc Bộ và Nam Bộ: vị trí, cấu tạo, đồ thờ, cách chọn mâm ngũ quả và số đời thờ cúng, kèm lý giải văn hoá, lịch sử.
