Vì sao mê tín không biến mất: từ thí nghiệm chim bồ câu của Skinner tới mô hình tiến hoá
Mê tín tồn tại vì là sản phẩm phụ của bộ máy học: trùng hợp ngẫu nhiên bị củng cố thành nghi thức, còn thói quen gán nhân quả được giữ khi bỏ lỡ tốn kém hơn.
Tra cứu
Hồ sơ giúp anh chị
Gói của Nhật Nguyệt
Hầu hết tiện ích không cần tài khoản. Hồ sơ để lưu và đọc tiếp.
Chọn ngôn ngữ
Trang này chưa có đủ ba bản ngôn ngữ.
Skinner (1948) cho chim bồ câu ăn theo khoảng thời gian cố định, không phụ thuộc hành vi, và thấy chúng hình thành các động tác lặp lại như thể động tác ấy gọi thức ăn tới. Ông coi đây là mô hình cho hành vi mê tín ở người: trùng hợp ngẫu nhiên được củng cố thành nghi thức. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu sau này diễn giải lại hành vi ấy như là biểu hiện của bản năng tìm kiếm thức ăn, nên kết quả trên chim không tự động suy ra cho người.
Lấy từ bài “Vì sao mê tín không biến mất: từ thí nghiệm chim bồ câu của Skinner tới mô hình tiến hoá”
Mê tín tồn tại vì là sản phẩm phụ của bộ máy học: trùng hợp ngẫu nhiên bị củng cố thành nghi thức, còn thói quen gán nhân quả được giữ khi bỏ lỡ tốn kém hơn.
Dân tộc Bố Y gồm hai nhóm địa phương Bố Y và Tu Dí, cư trú ở Hà Giang và Lào Cai, nói hai ngữ hệ khác nhau và giữ nhiều tập tục thờ cúng, lễ tết riêng.
Tết Sử Giề Pà (Lễ tạ ơn trâu) của người Bố Y ở Lào Cai diễn ra ngày 8/4 âm lịch với mâm lễ chung của cả làng, tạ ơn trâu và cầu mùa màng.
Tín ngưỡng thờ Chúa Thác Bờ ở Hòa Bình gắn với hai nữ tướng thời Lê Lợi có công vận chuyển lương thảo qua sông Đà, thể hiện sự tri ân của người dân.
Quẻ Phong Sơn Tiệm số 53 trong Kinh Dịch nói về tiến dần có thứ tự, qua hình ảnh chim hồng bay qua sáu chặng. Bài phân tích quái từ, Tượng từ và sáu hào.
Trống đồng Đông Sơn phản ánh niên đại, kỹ thuật đúc đồng và tín ngưỡng người Việt cổ qua hoa văn ngôi sao, chim Lạc, hình cóc và các vành hoa văn.
Mâm cúng giỗ miền Nam gồm gà, vịt, thịt kho hột vịt, canh khổ qua dồn thịt, bánh ít, bánh tét. Đám giỗ Nam Bộ kéo dài hai ngày, khách còn được phần mang về.
Khám phá các nguyên tắc phong thủy khi bố trí cầu thang trong nhà ở: vị trí, hướng, số bậc, vật liệu và cách hóa giải để thu hút vượng khí, tài lộc.
Quẻ Sơn Địa Bác (quẻ 23) trong Kinh Dịch: núi trên đất, thời Âm thịnh Dương suy, bài học nhận diện lúc suy tàn để thuận thời và chờ cơ phục hồi.
Đờn ca tài tử Nam Bộ gồm 20 bài tổ, lối chơi ngẫu hứng quanh chiếu đờn và dòng chảy nối vào cải lương. Bài viết phân tích bài bản, nhạc cụ, cách truyền dạy.
Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh chọn Hoa Lư làm kinh đô Đại Cồ Việt nhờ núi đá vôi như thành tự nhiên, sông Hoàng Long làm đường thủy và gần quê nhà vua.
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn mười hai sứ quân, thống nhất đất nước và lập nước Đại Cồ Việt năm 968, lập lại chính quyền trung ương sau hơn hai mươi năm cát cứ.
Tín ngưỡng thờ cá Ông và lễ Cầu Ngư là hồn cốt văn hóa duyên hải Nam Trung Bộ, gắn với đời sống làng biển và tâm linh ngư dân.
Lễ hội Cầu mưa ở Hưng Yên gắn với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp, tái hiện ước vọng mưa thuận gió hòa qua nghi thức rước kiệu, tế lễ và trò đánh Trăng.
Lễ cưới cổ truyền người Khmer Nam Bộ gồm lễ cắt hoa cau chính thức hôn ước và nghi thức cột tay gắn kết đôi linh hồn, mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.
Quẻ Lôi Thủy Giải số 40 trong Kinh Dịch: cấu trúc Chấn trên Khảm dưới, quái từ, Tượng từ, sáu hào từ và bài học về cởi bỏ, tha thứ, dứt điểm việc còn dang dở.
Lễ hội Dinh Cậu Phú Quốc diễn ra 15 và 16 tháng 10 âm lịch, gồm lễ Nghinh Cậu, Yết Cậu, Chánh tế, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Ngọc Nương Nương.
Nhật Quang và Nguyệt Quang Bồ Tát là hai vị thị giả hầu hai bên Đức Phật Dược Sư, tượng trưng cho ánh sáng Mặt Trời và Mặt Trăng soi khắp chúng sinh.
Câu đối Tết được cho là bắt nguồn từ thẻ gỗ đào khắc thần giữ cửa của Trung Hoa cổ. Người xưa dán ở cửa, cột nhà, bàn thờ và viết theo luật đối.
Bị người yêu bỏ nên xem gì: tarot có thể gợi mở cảm xúc, nhưng không thay bạn quyết định. Bài phân tích giới hạn của tarot, bói tuổi hợp và cách tự vượt qua.
So sánh bàn thờ gia tiên Bắc Bộ và Nam Bộ: vị trí, cấu tạo, đồ thờ, cách chọn mâm ngũ quả và số đời thờ cúng, kèm lý giải văn hoá, lịch sử.
So sánh đình làng Bắc Bộ, Nam Bộ và vùng sông nước miền Tây qua kiến trúc, thần thờ, lễ vật và lễ hội, kèm bảng tóm tắt khác biệt chính giữa ba vế.
Khám phá lý do người miền Tây kiêng chưng chuối ngày Tết, cùng ý nghĩa bộ đôi câu đối 'Cầu Vừa Đủ Xài' và trái dư trong mâm ngũ quả Nam Bộ.
Khám phá lễ hội Cầu Ngư, nét đẹp tín ngưỡng thờ cá Ông của ngư dân miền Trung, từ nguồn gốc, nghi thức đến ý nghĩa văn hóa và đời sống tâm linh.
Khám phá nguồn gốc, lịch sử hình thành và ý nghĩa văn hóa sâu sắc của áo bà ba, biểu tượng trang phục truyền thống của vùng đất Nam Bộ Việt Nam.
Lễ hội Cầu ngư ở Cửa Đại là dịp ngư dân tri ân thần Nam Hải, cầu mưa thuận gió hòa, mùa đánh bắt bội thu, với nghi thức trang nghiêm và phần hội đặc sắc.
Khám phá Lễ Cầu mùa của người Sán Chay tại Ba Chẽ, Quảng Ninh: nguồn gốc, ý nghĩa tâm linh, quy trình nghi lễ và vai trò trong đời sống nông nghiệp cộng đồng.
Phật giáo Nam Tông là trung tâm đời sống tâm linh người Khmer Nam Bộ, với ngôi chùa làng và các lễ hội lớn như Chol Chnam Thmay và Ok Om Bok.
Phong thủy nhà ở là nghệ thuật sắp xếp không gian để khí lưu thông tốt, gồm bát trạch, ngũ hành, vị trí sofa và lối đi thoáng.
Cung Bọ Cạp (23/10 - 21/11) do Diêm Vương Tinh và Hỏa Tinh cai quản: tính cách mãnh liệt, bí ẩn, tình yêu sâu sắc, sự nghiệp kiên định và các cung hợp khắc.
Phong thủy phòng khách cần sofa tựa tường, lối đi thông thoáng, ánh sáng đa tầng và cân bằng ngũ hành. Tránh góc nhọn, gương chiếu cửa chính để khí lưu thông.
Phong thủy phòng ngủ gồm vị trí giường, hướng cửa, màu sắc, ánh sáng và cách hóa giải để tạo không gian nghỉ ngơi cân bằng năng lượng.
Khám phá các nguyên tắc phong thủy cửa chính: vị trí, hướng, màu sắc, vật phẩm và cách hóa giải để thu hút sinh khí, tài lộc cho ngôi nhà của bạn.
Năm 2028 là Mậu Thân, nạp âm Đại Trạch Thổ. Tuổi bố mẹ nào thuận, tuổi nào nghịch theo thiên can, địa chi, nạp âm, kèm bảng năm sinh 1984 tới 2001.
Khám phá các nguyên tắc phong thủy phòng bếp: vị trí, hướng bếp, màu sắc, cách hóa giải để thu hút tài lộc và sức khỏe cho gia đình.
Sinh con năm 2029 Kỷ Dậu, nạp âm Đại Trạch Thổ: bố mẹ tuổi nào được tính là hợp hay xung theo can, chi, nạp âm, kèm bảng năm sinh 1984 tới 2001.
Phong thủy sân vườn dựa trên cân bằng ngũ hành, dòng chảy khí tự nhiên và bố trí cây xanh, lối đi hợp lý, giúp không gian sống hài hòa và thông thoáng.
Bố trí bàn thờ hợp phong thủy gồm vị trí, hướng và cách bài trí, giữ không gian thờ cúng trang nghiêm, thanh tịnh để thu hút vượng khí và bình an.
Tín ngưỡng thờ Ông Tà ở Nam Bộ bắt nguồn từ Neak Ta của người Khmer, phản ánh giao thoa văn hóa Việt - Khmer và ước vọng an cư, mùa màng tốt tươi.