Kiến thức Việt Nam - trang 2/29
Bà cô ông mãnh là ai, vì sao được thờ riêng dưới gầm bàn thờ tổ tiên?
Bà cô ông mãnh là con cháu chết trẻ, chưa lập gia đình, được thờ riêng dưới gầm hương án vì tuổi nhỏ không ngồi ngang hàng các cụ. Tìm hiểu tục thờ này.
Bàn thờ Thánh sư (tổ nghề) trong nhà thờ ai, đặt ở đâu, cúng ngày nào?
Bàn thờ Thánh sư (Tiên sư, Nghệ sư) là nơi thờ ông tổ một nghề. Bài giải thích ba tên gọi, vị trí bàn thờ, đồ thờ, ngày cúng theo sách phong tục.
Cưới chạy tang là gì, vì sao phải cưới gấp và người xưa nghĩ gì về tục này?
Cưới chạy tang là đám cưới gấp trước khi phát tang, tổ chức trong một hai ngày vì để tang thì phải hoãn cưới. Bài phân tích tục này theo sách phong tục.
Gia phả của dòng họ Việt ghi những gì và người xưa giữ gia phả ở đâu?
Gia phả dòng họ Việt ghi tên húy, tự hiệu, ngày sinh mất, nơi táng, con trai con gái; sách xưa cất trong long khám hoặc hộp riêng tại nhà thờ họ.
Giỗ hậu là gì: người không có con trai mua hậu ở họ, làng, chùa để được cúng giỗ thế nào?
Giỗ hậu là tục người không có người nối dõi giao tiền, ruộng cho họ, làng hay chùa để được cúng giỗ sau khi mất. Sách phong tục chép ai đứng cúng, ở đâu.
Hoành phi, câu đối trên bàn thờ gia tiên viết những gì? Treo ở đâu và khác câu đối Tết thế nào
Hoành phi là bức đại tự treo ngang trên bàn thờ, câu đối treo hai bên cột hoặc tường, nội dung tỏ lòng kính tổ tiên và ca tụng công đức.
Kiêng tên húy tổ tiên: người xưa kiêng thế nào khi khấn và khi đặt tên con?
Tục kiêng tên húy tổ tiên của người Việt: vì sao khấn giỗ phải đọc khẽ tên người đã khuất, có kiêng đặt tên con trùng tên ông bà, và tục này còn ở đâu.
Lễ hạ điền, thượng điền của làng Việt: cúng lúc nào và cầu gì?
Lễ hạ điền làm khi làng bắt đầu cấy, lễ thượng điền khi lúa trổ đòng hoặc cuối vụ, cầu mùa màng. Sách phong tục chép khác nhau về thời điểm và tên gọi.
Lễ mát nhà và bùa trấn trạch: người xưa làm gì khi nhà có chuyện không yên?
Lễ mát nhà và bùa trấn trạch theo sách phong tục đầu thế kỷ 20: ai làm, làm ở đâu, bùa dán chỗ nào, và lời bình của Phan Kế Bính về thầy phù thủy.
Lễ tơ hồng và lễ hợp cẩn trong đám cưới xưa: Làm gì, lúc nào, ai làm?
Lễ tơ hồng tế ông Tơ bà Nguyệt sau khi rước dâu, lễ hợp cẩn là vợ chồng chia nhau chén rượu, miếng trầu trong buồng cưới. Tìm hiểu nghi thức và ý nghĩa.
Thần chủ trên bàn thờ là gì, vì sao thờ tới đời thứ năm thì đem chôn?
Thần chủ bằng gỗ táo ghi tên họ, chức tước, ngày tháng sinh tử, đặt trên bàn thờ. Sách chép lệ thờ bốn đời; sang đời thứ năm, thần chủ cao tổ được mai đi.
Thần Hổ, Sơn thần, Mộc tinh: những vị thần người Việt xưa thờ ở cây hương ngoài trời
Theo sách phong tục, cây hương ngoài trời có nhà thờ Sơn thần và thần Hổ, có nhà lập miếu thờ Mộc tinh ở gốc cây cổ thụ. Tìm hiểu nguồn gốc và cách thờ.
Thần Tiền chủ là ai, vì sao nhiều nhà thờ ở cây hương ngoài sân?
Sách phong tục lý giải Tiền chủ là vong hồn người chủ cũ, vì sao nhiều nhà lập bàn thờ ở cây hương ngoài sân và cách cúng.
Bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên: bàn nào đặt trên, bàn nào đặt dưới?
Nguyên tắc chung là bàn thờ Phật đặt cao hơn bàn thờ gia tiên, nhưng cách bài trí cụ thể tùy không gian và truyền thống từng gia đình, từng vùng.
Cúng 100 ngày có cần bát cơm quả trứng không? Ý nghĩa bát cơm úp và quả trứng trong lễ cúng
Cúng 100 ngày không bắt buộc có bát cơm úp, quả trứng: Phan Kế Bính chép hai lễ vật này ở cỗ giỗ, còn lễ tốt khốc chỉ ghi tế một tiệc.
Cúng 49 ngày có cần đúng ngày không? Cúng sớm muộn có sao không?
Cúng 49 ngày theo tục lệ Việt Nam có cần đúng ngày không, cúng sớm hay muộn có ảnh hưởng gì, và vì sao nhiều gia đình chọn cúng vào ngày gần nhất.
Cúng ba ngày (tế ngu) tính từ ngày mất hay ngày an táng? Cách hiểu từ Việt Nam phong tục
Theo Việt Nam phong tục, tế ngu tính từ ngày an táng: hôm chôn là sơ ngu, ngày thứ ba là tam ngu. Còn 49 ngày, 100 ngày, giỗ đầu thì đếm từ ngày mất.
Cúng cô hồn quay mâm ra hay vào nhà, đặt mâm ở đâu cho đúng tục?
Theo tục dân gian, mâm cúng cô hồn bày ngoài sân, trước ngõ, không đặt trong nhà, nhiều nhà quay mâm ra ngoài. Giờ cúng, mâm ba miền và điều kiêng.
Cúng đất đai, tạ đất cuối năm nên cúng trong nhà hay ngoài trời? Mấy chén chè, lễ vật và cách sắm lễ
Cúng tạ đất cuối năm thường làm ngoài trời, trước sân; nhà chật mới cúng trong nhà. Lễ vật tùy vùng, không quy định số chén chè, quan trọng là lòng thành.
Cúng đầy tháng tính ngày âm hay dương và tục trai lùi một gái lùi hai?
Cúng đầy tháng tính theo âm lịch, tròn một tháng âm từ ngày sinh. Tục trai lùi một, gái lùi hai là làm sớm một, hai ngày. Cách tính, ví dụ, lễ vật.
Cúng giao thừa miền Nam khác miền Bắc: bàn Thiên ngoài trời và mâm trong nhà
Cúng giao thừa miền Nam và miền Bắc khác nhau ở bàn Thiên ngoài trời, mâm trong nhà và lễ vật. Bài phân tích chi tiết nguồn gốc, ý nghĩa và cách sắm lễ.
Cúng khai trương buổi chiều có được không, chọn giờ cúng thế nào theo tục xưa?
Cúng khai trương buổi chiều vẫn được: sách xem ngày xét ngày trước, và ngày nào cũng có ít nhất một giờ hoàng đạo trong khoảng 13h tới 19h.
Cúng nhập trạch chung cư và nhà thuê khác nhà đất thế nào? Lễ vật và trình tự
Lễ nhập trạch chung cư, nhà thuê vẫn cáo gia tiên và thổ công nhưng bỏ phần động thổ, sửa kết cấu, lễ vật gọn nhẹ hơn nhà đất.
Cúng Rằm tháng 7 ngày 14 hay 15, cúng cô hồn giờ nào cho đúng lệ?
Lễ Vu Lan chính lễ ngày 15 tháng 7 âm lịch; cúng cô hồn làm từ mùng 10 đến trước trưa Rằm, nhiều nhà chọn chiều tối ngày 14, sau lễ gia tiên.