Tín ngưỡng, mê tín dị đoan và giả khoa học là ba thứ khác nhau, nhưng thường bị gộp làm một
Phân biệt tín ngưỡng, mê tín dị đoan và giả khoa học qua định nghĩa, ranh giới và ví dụ cụ thể, giúp nhận diện đúng đâu là niềm tin văn hóa, đâu là lừa đảo.
Kết quả cho "giả khoa học"
Giả khoa học khác gì với khoa học sai?
Khoa học sai là khoa học được thực hành kém nhưng vẫn vận hành theo chuẩn mực khoa học và có thể tự sửa khi có bằng chứng mới. Giả khoa học thì khác ở chỗ nó đi kèm cơ chế tự miễn dịch và phòng vệ, khiến nó kháng cự lại bằng chứng phản bác và sự soi xét phê phán. Một nhà khoa học sai sẽ bị thuyết phục bởi lập luận đủ mạnh; một người cổ xúy giả khoa học thì né tránh những phản lập luận then chốt.
Làm sao nhận ra một lời quảng cáo giả khoa học: các tiêu chí của triết học khoa học, áp vào 'năng lượng', 'rung động', 'lượng tử'
Triết học khoa học dùng chùm tiêu chí để nhận diện giả khoa học: không chịu kiểm chứng, không đổi trước bằng chứng trái, mượn thuật ngữ ngoài nghĩa.
Giả khoa học là gì, và vì sao việc vạch ranh giới giữa khoa học với giả khoa học khó hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó
Giả khoa học là gì? Phân tích định nghĩa, tiêu chí vạch ranh giới của Popper, các phê bình từ Duhem, Quine và Kuhn, cùng những hệ quả thực tiễn.
Khả năng phủ chứng của Karl Popper: một lời đoán không thể sai thì cũng không nói được điều gì
Khả năng phủ chứng của Karl Popper: lý thuyết chỉ là khoa học khi có thể bị một quan sát mâu thuẫn. Chiêm tinh và phân tâm học không đạt tiêu chuẩn này.
Human Design là gì: nguồn gốc năm 1987, cấu tạo biểu đồ và những gì hệ này không chứng minh được
Human Design ra đời từ trải nghiệm năm 1987 của Ra Uru Hu, kết hợp chiêm tinh, Kinh Dịch, Kabbalah và luân xa. Bài phân tích nguồn gốc, biểu đồ và giới hạn.
Phù Ức là gì?
Phù Ức là nguyên tắc cân bằng trong Bát Tự: hỗ trợ Nhật chủ nhược, ức chế Nhật chủ vượng để đạt trung hòa. Tìm hiểu cách dùng và phân biệt với các phép khác.
Tam Hợp là gì?
Tam Hợp (三合) là nhóm ba Địa Chi hợp thành một cục ngũ hành trong 12 con giáp: Thân-Tý-Thìn, Hợi-Mão-Mùi, Dần-Ngọ-Tuất, Tỵ-Dậu-Sửu.
Không có cơ sở khoa học không có nghĩa là vô giá trị: đọc tín ngưỡng dân gian như di sản văn hoá thay vì như một tuyên bố về sự thật
Tín ngưỡng dân gian như cúng sao giải hạn không phải tuyên bố khoa học, cũng không thuộc giáo lý đạo Phật, nhưng vẫn là di sản văn hoá cần đọc đúng vai trò.
Giải mộng trong dân gian Việt: từ tín ngưỡng cổ truyền đến góc nhìn khoa học
Khám phá tập tục giải mộng trong dân gian Việt, từ quan niệm điềm báo tâm linh đến cách khoa học hiện đại lý giải giấc mơ.
Tarot AI đọc bài có chính xác và khác người thật? Góc nhìn khoa học và thực hành
Tarot AI đọc bài có chính xác không, khác gì người thật? Bài phân tích dựa trên nghiên cứu tâm lý 2025 về độ chính xác cảm nhận của trải bài Tarot.
Tử Vi, Bát Tự, Thái Ất từ đâu mà có: sử học khoa học nói gì về các hệ tính số mệnh
Sử học khoa học mô tả Tử Vi, Bát Tự, Thái Ất như những kỹ thuật tính toán trên lịch can chi, phát triển qua nhiều thế kỷ, không phải mặc khải.
Khoa học nói gì về xem tướng mặt: Từ thuyết nhân tướng tội phạm học thế kỷ 19 tới nghiên cứu hiện nay
Khoa học nhìn nhận việc xem tướng mặt như thế nào? Từ thuyết tội phạm học thế kỷ 19 tới tâm lý học hiện đại, cùng những ngộ nhận cần tránh.
Vastu Shastra: Khoa học kiến trúc cổ truyền Ấn Độ: Nguồn gốc, Nguyên tắc và So sánh với Phong Thủy
Vastu Shastra là hệ thống kiến trúc, quy hoạch cổ truyền Ấn Độ bắt nguồn từ kinh Veda, dựa trên Ngũ Đại (Đất, Nước, Lửa, Gió, Không gian) và các hướng.
Tử vi là khoa học hay mê tín: câu hỏi đặt sai chỗ, và câu hỏi nên đặt thay vào đó
Tử vi là khoa học hay mê tín là câu hỏi chưa có đồng thuận. Bài phân tích nguồn gốc, cơ chế lá số, giới hạn của Tử vi và cách dùng nó tỉnh táo.
Đồng thầy và bản hội giữ luật hầu đồng thế nào sau khi UNESCO công nhận: từ giá đồng tới nghi thức múa lửa
Sau khi UNESCO công nhận năm 2016, đồng thầy và bản hội vẫn giữ vai trò truyền dạy, tổ chức lề hầu đồng, từ giá đồng đến nghi thức múa lửa tẩy trần.
Lịch âm là khoa học hay mê tín: hai lớp của một cuốn lịch, phần thiên văn tính được và phần chọn ngày thêm vào sau
Ngày âm, tháng nhuận và tiết khí là kết quả tính thiên văn kiểm chứng được; còn ngày hoàng đạo, sao tốt xấu là lớp quy ước chọn ngày thêm vào sau đó.
Nhân Tướng Học là gì?
Nhân Tướng Học là gì? Tìm hiểu định nghĩa, nguồn gốc, các bộ vị chính như Ngũ Quan, Lục Phủ và cách phân biệt với các thuật ngữ dễ nhầm trong nhân tướng học.
Thần Số Học là gì?
Thần số học là hệ thống tri thức truyền thống gán ý nghĩa cho các con số gắn với ngày sinh và tên gọi, giúp tham khảo xu hướng tính cách và bài học cuộc đời.
Phong thủy là gì trong mắt nhà nhân học và sử gia: từ la bàn tới quyền lực dòng họ
Phong thủy được nhà nhân học xem là hệ biểu tượng đọc cảnh quan và công cụ tranh quyền trong dòng họ. Sang phương Tây, nó thành sản phẩm trang trí nội thất.
Khóa thể Lục Nhâm: Nguyên Thủ, Trùng Thẩm, Tri Nhất, Thiệp Hại là gì và một quẻ Lục Nhâm được gọi tên ra sao?
Khóa thể Lục Nhâm gọi tên quẻ theo tương quan sinh khắc giữa tứ khóa và tam truyền. Bốn thể nền là Nguyên Thủ, Trùng Thẩm, Tri Nhất và Thiệp Hại.
Nhà ngoại cảm có thật không? Tâm lý học dị thường giải thích trải nghiệm "giác quan thứ sáu" thế nào
Các phép thử có kiểm soát chặt chưa cho thấy năng lực ngoại cảm. Tâm lý học dị thường giải thích trải nghiệm "giác quan thứ sáu" bằng cơ chế tâm lý đã biết.
Sao Hóa Khoa trong Tứ Hóa - vai trò khi luận giải lá số Tử Vi
Sao Hóa Khoa trong Tứ Hóa chủ về danh tiếng, học vấn và khả năng hóa giải tai ương, giúp luận giải lá số Tử Vi thêm phần tinh tế.
Mo Mường và sử thi "Đẻ đất đẻ nước" - bách khoa thư dân gian
Mo Mường, di sản văn hóa phi vật thể của người Mường, gắn với sử thi "Đẻ đất đẻ nước", bách khoa thư dân gian về lịch sử, tín ngưỡng và triết lý sống.
Khóa thể Lục Nhâm là gì và một quẻ Lục Nhâm được gọi tên thế nào?
Khóa thể Lục Nhâm là tên gọi của từng dạng quẻ, hình thành từ tứ khóa, tam truyền và quan hệ can chi; mỗi quẻ được gọi bằng tổ hợp nhiều khóa thể.
Khóa thể Lục Nhâm: Nguyên Thủ, Trùng Thẩm, Tri Nhất, Thiệp Hại là gì?
Theo Lục Nhâm đại toàn: Nguyên Thủ là chỉ một khóa trên khắc dưới, Trùng Thẩm chỉ một khóa dưới khắc trên, Tri Nhất và Thiệp Hại là nhiều khóa cùng khắc.
Dân tộc Gia Rai: nơi cư trú, tiếng nói, tập tục thờ cúng và lễ hội chính
Dân tộc Gia Rai thuộc ngữ hệ Nam Đảo, cư trú chủ yếu ở Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lắk, theo chế độ mẫu hệ, thờ đa thần Yang và có lễ bỏ mả nổi tiếng.
Quẻ Phong Hỏa Gia Nhân (số 37, 家人) nói gì về đạo trong nhà?
Quẻ Phong Hỏa Gia Nhân số 37 bàn về nếp nhà, vai trò từng người và sức ảnh hưởng từ trong ra ngoài, gồm quái từ, tượng từ và sáu hào từ.
Lễ bỏ mả (Pơ Thi) và nghệ thuật tượng nhà mồ của người Gia Rai
Lễ bỏ mả Pơ Thi của người Gia Rai đánh dấu sự kết thúc mối liên hệ giữa người sống và người chết, gắn với nghệ thuật tượng nhà mồ.
Lục Nhâm là gì? Các bước lập một quẻ Đại Lục Nhâm từ Thiên bàn, Tứ Khóa đến Tam Truyền và Thiên Tướng
Lục Nhâm là gì và Đại Lục Nhâm lập quẻ ra sao: an Thiên bàn bằng Nguyệt tướng gia lên giờ, dựng Tứ Khóa từ can chi ngày, phát Tam Truyền, an Thiên tướng.
Mùa hoa dã quỳ trên núi lửa Chư Đang Ya (Gia Lai): thời điểm đẹp, lễ hội hoa dã quỳ và văn hóa người Jrai
Hoa dã quỳ nở rộ trên núi lửa Chư Đang Ya (Gia Lai) từ giữa tháng 10 đến tháng 11, gắn với tuần lễ hoa dã quỳ và văn hóa người Jrai bản địa.
Khổng Minh Thần Toán là sách gì, tra thế nào, và vì sao mang tên Gia Cát Lượng dù không có chứng cứ ông viết?
Khổng Minh Thần Toán là sách quẻ 384 thẻ ứng 64 quẻ nhân sáu hào động, mang tên Gia Cát Lượng theo truyền tụng chứ chính sử không nhắc ông viết sách bói.
Gia phả của dòng họ Việt ghi những gì và người xưa giữ gia phả ở đâu?
Gia phả dòng họ Việt ghi tên húy, tự hiệu, ngày sinh mất, nơi táng, con trai con gái; sách xưa cất trong long khám hoặc hộp riêng tại nhà thờ họ.
Ứng dụng Kinh Dịch trong gia đạo
Khám phá cách ứng dụng Kinh Dịch vào đời sống gia đình: từ việc thấu hiểu các mối quan hệ, cách ứng xử đến việc giữ gìn nề nếp, xây dựng hạnh phúc bền vững.
Biển số đẹp đáng bao nhiêu tiền: đấu giá biển số và giá trị của niềm tin vào con số
Dữ liệu đấu giá biển số ở Hồng Kông cho thấy số 8 được trả giá cao hơn, số 4 thấp hơn. Phần giá chênh ấy đo niềm tin và tín hiệu địa vị, không đo may mắn.
Vì sao giá bán hay tận cùng bằng 8: người bán dùng số may mắn để làm giá thế nào
Giá đuôi 8, 88, 168 có thật sự hấp dẫn người mua? Nghiên cứu về mê tín, tụ giá và kỳ vọng cho thấy số may mắn là một công cụ định giá đo được.
Sao Văn Xương trong Tử Vi: Ý nghĩa, vị trí và ảnh hưởng đến trí tuệ, khoa bảng
Khám phá sao Văn Xương trong Tử Vi Đẩu Số: nguồn gốc, bản chất, vị trí đắc hãm, ý nghĩa với trí tuệ, thi cử và sự nghiệp.
Ngày Gia đình Việt Nam 28/6: nguồn gốc, ý nghĩa
Ngày Gia đình Việt Nam 28/6 ra đời theo Quyết định 72/2001/QĐ-TTg, tôn vinh giá trị gia đình và kêu gọi xây dựng mái ấm no ấm, bình đẳng, hạnh phúc.
Cách bày bàn thờ gia tiên đúng phong thủy, đúng phong tục
Cách bày bàn thờ gia tiên đúng phong thủy, phong tục: vị trí đặt, sắp xếp bài vị, bát hương, mâm ngũ quả và các bước thực hiện cho ngày Tết lẫn ngày thường.
Số Đường Đời 6: Yêu Thương, Trách Nhiệm Và Mái Ấm Gia Đình
Tìm hiểu ý nghĩa Số Đường Đời 6 trong thần số học: tính cách chu đáo, giàu trách nhiệm, nghề nghiệp phù hợp và cách xây dựng tình yêu, gia đình hạnh phúc.
Lễ hội Chùa Hương (Hà Nội): nét đặc trưng và cách tham gia
Khám phá nét đặc trưng của lễ hội Chùa Hương: hành trình trẩy hội qua suối Yến, hệ thống chùa hang động và nghi thức dâng lễ.
Mỵ Châu, Trọng Thủy: truyện kể và lời bàn của các sử gia xưa
Mỵ Châu, Trọng Thủy là truyện ghi trong Đại Việt sử ký toàn thư, Việt Nam sử lược. Bài phân tích nguồn gốc, cốt truyện và lời bàn của sử gia xưa về nhân vật.
Nhà 4: Gia Đình trong lá số chiêm tinh: Ý nghĩa và Ảnh hưởng
Khám phá ý nghĩa sâu xa của Nhà 4 (Fourth House) trong chiêm tinh học: nền tảng gia đình, cội nguồn, tổ ấm và đời sống nội tâm.
Bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên: bàn nào đặt trên, bàn nào đặt dưới?
Nguyên tắc chung là bàn thờ Phật đặt cao hơn bàn thờ gia tiên, nhưng cách bài trí cụ thể tùy không gian và truyền thống từng gia đình, từng vùng.
Trương Gia Bình
Được biết đến là Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn FPT, một trong những doanh nghiệp công nghệ thông tin và viễn thông hàng đầu Việt Nam.