Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo: giáo lý nền của Phật giáo
Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo là giáo lý nền của Phật giáo. Bài viết phân tích kinh điển Pali, quan điểm triết học và các tầng nghĩa tu tập.
Kết quả cho "Phật giáo"
Vì sao mỗi miền lập một hội Phật giáo riêng?
Theo Nguyễn Lang, các thiền sư Khánh Hòa và Huệ Quang thấy chưa thể lập một hội cho cả ba miền nên lập hội ở Nam Kỳ trước. Trung Kỳ và Bắc Kỳ sau đó lần lượt lập hội riêng vào năm 1932 và 1934.
Lấy từ bài “Phong trào chấn hưng Phật giáo đầu thế kỷ 20 diễn ra thế nào?”
Thiền trong Phật giáo là gì và truyền vào Việt Nam khi nào?
Thiền trong Phật giáo gồm thiền định và Thiền tông, có gốc từ Ấn Độ rồi truyền sang Trung Quốc và Việt Nam từ đầu Công nguyên tới thời Lý, Trần.
Phật Đản mùng 8 hay rằm tháng Tư: vì sao có hai ngày và Giáo hội tổ chức thế nào?
Phật Đản mùng 8 hay rằm tháng Tư đều có căn cứ riêng. Bài giải thích nguồn gốc hai ngày, tuần lễ Phật Đản của Giáo hội và Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc.
Lễ Phật Đản: nguồn gốc, ý nghĩa và nghi thức tắm Phật
Tìm hiểu nguồn gốc Đại lễ Phật Đản (Vesak), sự khác biệt giữa Nam tông và Bắc tông, ý nghĩa tâm linh và nghi thức tắm Phật trong văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Duyên phận là gì và khác nhân duyên trong Phật giáo ở đâu?
Duyên phận là cách nói dân gian về sự gặp gỡ như đã định sẵn. Nhân duyên trong Phật giáo là điều kiện làm việc gì đó sinh khởi, không phải duyên số.
Dâng sao giải hạn đầu năm: nguồn gốc, ý nghĩa văn hóa và góc nhìn từ Phật giáo
Tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa văn hóa của tục dâng sao giải hạn đầu năm, cùng góc nhìn phân tích từ giáo lý Phật giáo để có cái nhìn khách quan, cân bằng.
Lễ mở cửa mả ba ngày sau an táng có ý nghĩa gì? Lễ vật, tục lệ Nam Bộ và cách nhìn của Phật giáo
Lễ mở cửa mả (khai mộ) cử hành khoảng ba ngày sau an táng ở Nam Bộ: lễ vật, ý nghĩa dân gian của gà con, thang tre, mía lau và cách nhìn của Phật giáo.
Vô thường, khổ, vô ngã là gì? Ba dấu ấn của giáo pháp trong Phật giáo
Vô thường, khổ, vô ngã là ba dấu ấn của giáo pháp, giúp nhận diện thân tâm và thế giới đều biến đổi, bất toàn và không có thực thể cố định.
Lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn - lễ hội Phật giáo lớn nhất Đà Nẵng
Khám phá lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn: nguồn gốc từ pho tượng thạch nhũ thiên tạo, các nghi lễ đặc sắc và giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tháng cô hồn tháng 7 âm lịch: những điều kiêng kỵ dân gian và lý giải từ góc nhìn nhà Phật
Khám phá nguồn gốc tháng cô hồn, các kiêng kỵ dân gian phổ biến và góc nhìn của Phật giáo về lễ Vu Lan, giúp bạn hiểu đúng để sống an lành, tránh mê tín.
Sao cứu, sao giải hạn trong tử vi là gì và giới hạn thực sự của chúng
Tìm hiểu sao cứu, sao giải hạn trong tử vi là gì, nguồn gốc và giới hạn thực sự của chúng theo góc nhìn Phật giáo và văn hóa tín ngưỡng.
Hạn xấu trong tử vi: Dấu hiệu cảnh báo hay lời tiên tri tự ứng nghiệm?
Phân tích góc nhìn Phật giáo và tâm lý học về hạn xấu trong tử vi, giúp bạn hiểu đúng để không hoang mang mà chủ động cải thiện cuộc sống.
Vận tốt trong tử vi: Vì sao chủ quan khi gặp năm đẹp lại nguy hiểm
Phân tích tâm lý và bài học từ góc nhìn Phật giáo về việc chủ quan khi tử vi báo năm tốt. Hiểu đúng để không ỷ lại vào vận may mà bỏ quên nỗ lực tự thân.
Tín ngưỡng thờ Tứ Pháp (Mây, Mưa, Sấm, Chớp) ở chùa Dâu: Khởi nguồn và bản sắc
Tín ngưỡng thờ Tứ Pháp tại chùa Dâu kết hợp Phật giáo với thờ Mây, Mưa, Sấm, Chớp, phản ánh khát vọng mùa màng của cư dân lúa nước qua lễ hội vùng Dâu.
Triết học phương Đông gồm những hệ nào và đi vào văn hoá Việt ra sao?
Triết học phương Đông gồm âm dương, ngũ hành, Kinh Dịch, Nho, Phật, Đạo. Bài phân tích nguồn gốc, khác biệt và cách các hệ này hoà vào văn hoá Việt.
Bốn niệm xứ là gì? Kinh Niệm xứ dạy quán thân, thọ, tâm, pháp như thế nào
Bốn niệm xứ là bốn nền tảng quán niệm: thân, thọ, tâm, pháp. Kinh Niệm xứ (Satipaṭṭhāna) hướng dẫn cách quán sát từng đối tượng để thấy rõ thực tại.
Công án là gì: Vô môn quan và Bích nham lục trong Thiền tông
Công án là gì và vì sao Vô môn quan, Bích nham lục lại thành hai tuyển tập then chốt của Thiền tông? Bài giải thích nguồn gốc, cấu trúc và cách đọc.
Kinh Kim Cang và Tâm kinh nói gì, vì sao Thiền tông coi trọng hai bản kinh này
Kinh Kim Cang và Tâm kinh là hai bản kinh Bát-nhã cốt lõi của Thiền tông. Bài phân tích nội dung chính, nguồn gốc và lý do Thiền tông đặc biệt coi trọng.
Lục tổ Huệ Năng và kinh Pháp bảo đàn: nội dung và các lớp biên tập
Kinh Pháp bảo đàn ghi lời dạy truyền thống quy cho Lục tổ Huệ Năng, nhưng văn bản đã qua nhiều lớp biên tập. Bài phân tích nội dung và niên đại.
Mười hai nhân duyên là gì trong chuỗi duyên khởi kinh Pali
Mười hai nhân duyên là mười hai mắt xích từ vô minh tới lão tử, giải thích vì sao chúng sinh còn luân hồi và cách đức Phật dạy để cắt chuỗi ấy.
Nhật Nguyệt Đăng Minh Phật trong kinh Pháp Hoa: tên gọi nghĩa là gì và vì sao phẩm Tựa chép có hai vạn vị cùng hiệu
Tên Nhật Nguyệt Đăng Minh nghĩa là ánh sáng mặt trời, mặt trăng và ngọn đèn. Phẩm Tựa kinh Pháp Hoa chép có hai vạn vị Phật cùng hiệu ấy nối nhau ra đời.
Luy Lâu và con đường Phật giáo vào Giao Châu thời kỳ đầu
Luy Lâu được xem là một nơi Phật giáo vào Giao Châu sớm nhất, gắn với chùa Dâu, Tứ Pháp và Lý hoặc luận của Mâu Tử, một tư liệu Hán văn sớm về đạo Phật.
Phong trào chấn hưng Phật giáo đầu thế kỷ 20 diễn ra thế nào?
Phong trào chấn hưng Phật giáo Việt Nam từ thập niên 1920 lập ba hội ba miền, bài trừ hủ tục và canh tân Phật học qua sách Trần Trọng Kim, Phan Văn Hùm.
Phật giáo Việt Nam qua các thời kỳ phát triển: từ Luy Lâu, thời Lý Trần, Lê Nguyễn đến phong trào chấn hưng
Phật giáo Việt Nam gần hai mươi thế kỷ: từ trung tâm Luy Lâu, hoà vào tín ngưỡng bản địa, hưng thịnh thời Lý Trần, đến phong trào chấn hưng đầu thế kỷ 20.
Lễ hội Yên Tử (Quảng Ninh): Hành trình về cõi Phật và ý nghĩa Phật giáo Trúc Lâm
Lễ hội Yên Tử tưởng nhớ Phật hoàng Trần Nhân Tông, người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, là hành trình tâm linh khơi dậy niềm tự hào về dòng thiền Việt.
Nhật Quang Bồ Tát và Nguyệt Quang Bồ Tát là ai trong Phật giáo?
Nhật Quang và Nguyệt Quang Bồ Tát là hai vị thị giả hầu hai bên Đức Phật Dược Sư, tượng trưng cho ánh sáng Mặt Trời và Mặt Trăng soi khắp chúng sinh.
Lễ ra hạ và dâng y Kathina của Phật giáo Nam tông Khmer: ý nghĩa, nghi thức và vì sao diễn ra từ rằm tháng 9 tới rằm tháng 10 âm lịch
Lễ ra hạ và dâng y Kathina của Phật giáo Nam tông Khmer diễn ra từ 16 tháng 9 tới rằm tháng 10 âm lịch, với nghi thức dâng y cà sa lên chư tăng.
Tín ngưỡng và lễ hội của người Khmer Nam Bộ
Phật giáo Nam Tông là trung tâm đời sống tâm linh người Khmer Nam Bộ, với ngôi chùa làng và các lễ hội lớn như Chol Chnam Thmay và Ok Om Bok.
Mâm cúng giỗ chay: khi nào nên cúng chay và bày những món gì?
Giỗ chay dùng món thực vật như gỏi cuốn, canh kiểm, bánh bèo, lẩu nấm, hợp khi người mất ăn chay hoặc gia đình theo Phật giáo và muốn tránh sát sinh.
Lễ Vu Lan (Rằm tháng Bảy): Mùa báo hiếu và nghi thức cài hoa hồng
Tìm hiểu nguồn gốc Phật giáo của lễ Vu Lan rằm tháng Bảy âm lịch, sự tích Mục Kiền Liên cứu mẹ, ý nghĩa báo hiếu và nghi thức cài hoa hồng lên áo.
Từ Đạo Hạnh, Nguyễn Minh Không, Dương Không Lộ: ba thiền sư thời Lý trong Lĩnh Nam chích quái và trong tín ngưỡng làng
Từ Đạo Hạnh, Nguyễn Minh Không, Dương Không Lộ trong Lĩnh Nam chích quái là truyện truyền kỳ có phép lạ, khác tầng văn bản Phật giáo và tầng thờ cúng ở làng.
Sự tích Linh Sơn Thánh Mẫu và lễ hội núi Bà Đen
Sự tích Linh Sơn Thánh Mẫu gắn với truyền thuyết Lý Thị Thiên Hương, được vua Gia Long sắc phong. Tín ngưỡng thờ Bà ở núi Bà Đen kết hợp thờ Mẫu và Phật giáo.
Ngày vía Phật, Bồ Tát trong năm âm lịch gồm những ngày nào?
Tổng hợp các ngày vía Phật Thích Ca, Quan Âm, Địa Tạng, Văn Thù, Phổ Hiền và các vị Bồ Tát theo âm lịch, kèm nguồn gốc và ý nghĩa thực hành.
Ngũ giới là gì? Năm giới của cư sĩ trong kinh Pali và việc quy y, thọ ngũ giới của Phật tử Việt Nam
Ngũ giới là năm điều răn căn bản của người Phật tử tại gia: không sát sinh, trộm cắp, tà dâm, nói dối, uống rượu, được nói trong kinh Pali và kinh Pháp Cú.
Tang lễ miền Bắc gồm những nghi lễ nào từ khâm liệm tới phát tang?
Tang lễ miền Bắc truyền thống trải qua nhiều lớp nghi lễ: khâm liệm, nhập quan, phát tang, cúng cơm, tế ngu. Mỗi lớp mang một tầng nghĩa hiếu đạo riêng.
Đại lễ tưởng niệm Đức vua, Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn (mùng 1 tháng Mười một âm lịch) được tổ chức ở đâu, gồm những nghi lễ nào, và vì sao lễ gắn với Yên Tử và Ngọa Vân?
Đại lễ tưởng niệm Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn diễn ra tại Cung Trúc Lâm, Yên Tử và chùa Ngọa Vân, gồm dâng hương, cúng Phật, cúng Tổ, nhiễu tháp.
Thiền uyển tập anh là sách gì và giới nghiên cứu đọc lại thế nào
Thiền uyển tập anh ghi tiểu sử và thi kệ thiền sư Việt Nam thời Lý, Trần, nhưng giới nghiên cứu nay xem đây là sự sắp đặt có chủ đích.
Kinh Pháp Cú: nguồn gốc bản Pali và bản Hán tạng khác nhau ở đâu
Kinh Pháp Cú gồm hai truyền bản chính: Dhammapada tiếng Pali của Nam truyền và Pháp Cú kinh Hán tạng của Bắc truyền, khác nhau ở số kệ.
Năm nhà của Thiền tông Trung Hoa: Lâm Tế, Tào Động, Vân Môn, Quy Ngưỡng, Pháp Nhãn
Năm nhà Thiền tông Trung Hoa gồm Quy Ngưỡng, Lâm Tế, Tào Động, Vân Môn và Pháp Nhãn, khác nhau ở cách tiếp dẫn học trò và vùng hoằng pháp.
Bồ Đề Đạt Ma: Truyền thuyết sơ tổ Thiền tông và điều sử liệu thật sự cho biết
Bồ Đề Đạt Ma được Thiền tông tôn làm sơ tổ, nhưng hình ảnh ấy hình thành dần qua nhiều tầng văn bản, nhiều chi tiết quen thuộc là truyền thuyết.
Cư trần lạc đạo phú của Trần Nhân Tông nói gì qua mười hội và bài kệ cuối?
Cư trần lạc đạo phú của Trần Nhân Tông gồm mười hội và bài kệ cuối, nêu tinh thần sống giữa đời mà vui với đạo của Thiền phái Trúc Lâm.
Lễ hội chùa Hương và sự tích Phật Bà Quan Âm chùa Hương
Lễ hội chùa Hương gắn với sự tích Phật Bà Quan Âm tu hành tại động Hương Tích, mang ý nghĩa hướng thiện và tìm sự thanh tịnh nơi cõi Phật.
Không có cơ sở khoa học không có nghĩa là vô giá trị: đọc tín ngưỡng dân gian như di sản văn hoá thay vì như một tuyên bố về sự thật
Tín ngưỡng dân gian như cúng sao giải hạn không phải tuyên bố khoa học, cũng không thuộc giáo lý đạo Phật, nhưng vẫn là di sản văn hoá cần đọc đúng vai trò.
Bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên: bàn nào đặt trên, bàn nào đặt dưới?
Nguyên tắc chung là bàn thờ Phật đặt cao hơn bàn thờ gia tiên, nhưng cách bài trí cụ thể tùy không gian và truyền thống từng gia đình, từng vùng.
Chín phép phát Tam Truyền trong Lục Nhâm gồm những phép nào?
Lục Nhâm chọn Tam Truyền Sơ, Trung, Mạt bằng chín phép phát truyền theo thứ tự ưu tiên: tặc khắc, tỷ dụng, thiệp hại, dao khắc, mão tinh, biệt trách.
Kiêng kỵ và lưu ý khi cúng
132 điều kiêng và lưu ý khi làm lễ cúng của người Việt Nam, thuộc 38 loại lễ, mỗi dòng một câu ba thứ tiếng kèm lễ, vùng, truyền thống, loại và địa chỉ trang nguồn. Chỉ lấy từ các dòng nghi thức đã soát; là mô tả tục theo nguồn, không phải điều bắt buộc.
Nghi thức cúng Việt Nam
407 dòng nghi thức cúng: mỗi dòng là cách làm một lễ ở một vùng theo một truyền thống, gồm thời điểm, nơi cúng, người cúng, lễ vật kèm mã danh mục, trình tự, điều kiêng và lưu ý, kèm địa chỉ các trang nguồn hay tên sách nguồn. Chỗ các nguồn nói khác nhau ghi ở cột ghi_chu.
Văn cúng Việt Nam
456 bài văn khấn, văn tế, sớ và sám kệ đang được dùng, in và đăng ở Việt Nam, mỗi dòng một lời văn kèm loại lễ, phần lễ, vùng miền, truyền thống, họ lời văn, dị bản và các ô điền. Lời văn giữ nguyên tiếng Việt như nguồn; 348 bài ghi tên và địa chỉ trang nguồn, 108 bài là văn sưu tầm không nêu nguồn.