Đình làng và tục thờ Thành hoàng: khác biệt giữa Bắc Bộ, Nam Bộ và vùng sông nước miền Tây
So sánh đình làng Bắc Bộ, Nam Bộ và vùng sông nước miền Tây qua kiến trúc, thần thờ, lễ vật và lễ hội, kèm bảng tóm tắt khác biệt chính giữa ba vế.
Tra cứu
Hồ sơ giúp anh chị
Gói của Nhật Nguyệt
Hầu hết tiện ích không cần tài khoản. Hồ sơ để lưu và đọc tiếp.
Chọn ngôn ngữ
Trang này chưa có đủ ba bản ngôn ngữ.
So sánh đình làng Bắc Bộ, Nam Bộ và vùng sông nước miền Tây qua kiến trúc, thần thờ, lễ vật và lễ hội, kèm bảng tóm tắt khác biệt chính giữa ba vế.
So sánh bàn thờ gia tiên Bắc Bộ và Nam Bộ: vị trí, cấu tạo, đồ thờ, cách chọn mâm ngũ quả và số đời thờ cúng, kèm lý giải văn hoá, lịch sử.
Khám phá nguồn gốc, cấu tạo bốn thân, biến thể và ý nghĩa văn hóa của áo tứ thân, biểu tượng trang phục truyền thống của phụ nữ Bắc Bộ Việt Nam.
Khám phá lịch sử 1000 năm, kỹ thuật đúc đồng tinh xảo và sự phát triển hiện đại của làng nghề đúc đồng Đại Bái, Bắc Ninh - cái nôi nghề đồng vùng Bắc Bộ.
So sánh nhà ba gian Bắc Bộ, nhà rường Huế, nhà rông Tây Nguyên và nhà sàn Tây Bắc qua kết cấu, không gian thờ cúng và vai trò cộng đồng.
Văn hoá đồng bằng Bắc Bộ gắn với làng xã, đình chùa, cổng làng, giếng cổ và nếp thờ cúng. Bài phân tích cấu trúc làng Việt cổ qua Đường Lâm, Phù Lưu, Phúc Xá.
Lễ hội Cầu mưa ở Hưng Yên gắn với tín ngưỡng thờ Tứ Pháp, tái hiện ước vọng mưa thuận gió hòa qua nghi thức rước kiệu, tế lễ và trò đánh Trăng.
Dân tộc Sán Dìu thuộc 54 dân tộc Việt Nam, nói thổ ngữ Hán Quảng Đông, sống ở trung du Bắc Bộ với tập tục thờ cúng và hát soọng cô đặc trưng.
Chèo là loại hình sân khấu kịch hát dân gian gắn với lễ hội đồng bằng Bắc Bộ, diễn ở chiếu chèo sân đình, với các vai và tích trò cổ như Quan Âm Thị Kính.
Tục mua muối đầu năm và gánh nước đầu năm là hai tục cầu may dịp Tết: muối lộc sáng mùng 1 ở Bắc Bộ, mùng 2 ở Nghệ An, gánh nước thuê chúc tiền vào như nước.
Hội Lim là lễ hội truyền thống lớn nhất của dân ca Quan họ Bắc Ninh, được tổ chức vào ngày 13 tháng Giêng hằng năm tại đồi Lim, Tiên Du, Bắc Ninh.
Dân ca quan họ Bắc Ninh là lối hát đối đáp giữa liền anh và liền chị, gắn với lề lối kết chạ và canh hát, được UNESCO ghi danh năm 2009.
Lễ hội đền Đồng Bằng còn gọi hội đền Đức Vua, diễn ra 20 đến 26 tháng Tám âm lịch tại Hưng Yên, thờ Vua cha Bát Hải Động Đình và tưởng niệm Trần Quốc Tuấn.
Thờ cúng miền Bắc gồm thờ tổ tiên, Thành hoàng, Mẫu và các nghi lễ dân gian, phản ánh đạo lý uống nước nhớ nguồn và cầu mong bình an.
Thần tích kể chuyện, sắc phong xác nhận cấp bậc: làng và nhà nước cùng tạo ra Thành hoàng, và vì sao đình Nam Bộ phối thờ thần gốc Hoa, Chăm, Khmer.
Mâm cúng giỗ miền Nam gồm gà, vịt, thịt kho hột vịt, canh khổ qua dồn thịt, bánh ít, bánh tét. Đám giỗ Nam Bộ kéo dài hai ngày, khách còn được phần mang về.
Mâm cỗ Tết ba miền Bắc, Trung, Nam khác nhau từ nguyên liệu, cách bài trí đến ý nghĩa: miền Bắc thanh tao, miền Trung cầu kỳ, miền Nam phóng khoáng.
Khám phá sự khác biệt thú vị trong cách ba miền Bắc, Trung, Nam đón Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch), từ lễ vật, nghi thức đến quan niệm dân gian.
Tết Trung Thu ba miền đều sum vầy nhưng mỗi nơi một sắc thái: miền Bắc trọng lễ nghi, miền Trung náo nhiệt lễ hội, miền Nam ấm áp nghĩa tình.
Mừng tuổi và lì xì là một tục, hai tên gọi: miền Bắc xưa nói mừng tuổi, lì xì đi từ miền Nam ra; kèm lệ riêng được ghi ở Huế và ở Nam Bộ xưa.
Xông đất, xông nhà, đạp đất là một tục đầu năm. Sách phong tục miền Bắc, Huế và Nam Bộ tả khác nhau ở cách gọi, tục hái lộc và lệ vào khem chờ người xông.
Việt Bắc và Đông Bắc là hai cách gọi có phạm vi khác nhau. Bài phân tích hát Then, chợ phiên, nếp sống bản làng và các dị bản theo từng địa phương.
Cúng cơm ba ngày Tết mùng Một, mùng Hai, mùng Ba gồm lễ Nguyên đán, Chiêu điện, Tịch điện và lễ Tạ. Bài nêu trình tự cúng và khác biệt tục lệ Bắc, Trung, Nam.
Lễ hội Đền Đô tại Bắc Ninh tưởng nhớ 8 vị vua triều Lý, diễn ra ngày 15/3 âm lịch với nghi thức rước kiệu, tuyên Chiếu dời đô và nhiều hoạt động văn hóa.
Ngũ nhạc trên khuôn mặt ứng với trán, cằm, mũi và hai gò má, được Thần tướng thiết quan đao lý giải và đối chiếu với tục Việt.
Đờn ca tài tử Nam Bộ gồm 20 bài tổ, lối chơi ngẫu hứng quanh chiếu đờn và dòng chảy nối vào cải lương. Bài viết phân tích bài bản, nhạc cụ, cách truyền dạy.
Làng nghề đúc đồng Phường Đúc ở Huế có lịch sử hơn 400 năm, nổi tiếng với đồ thờ, chuông và vật dụng tinh xảo, đòi hỏi tay nghề cao qua từng công đoạn.
Hướng nhà Đông Bắc thuộc cung Cấn, hành Thổ, hợp người mệnh Thổ và Hỏa. Bài viết giải thích cách bài trí, màu sắc nên dùng và điều cần tránh để giữ vượng khí.
Tín ngưỡng thờ Chúa Thác Bờ ở Hòa Bình gắn với hai nữ tướng thời Lê Lợi có công vận chuyển lương thảo qua sông Đà, thể hiện sự tri ân của người dân.
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư chép Nguyệt Kỵ ra sao và bác Dương Công kỵ nhật thế nào? Bài phân tích từ nguyên bản Hán văn, tách rõ tục thuyết và lệ cũ.
Lễ hội đền Công Đồng Bắc Lệ ở xã Tân Thành, Lạng Sơn diễn ra 18 đến 20 tháng 9 âm lịch, gồm lễ tắm ngai, chính tiệc Mẫu và lễ rước thánh vân du.
Thái úy Lý Thường Kiệt và chiến thắng trên phòng tuyến sông Như Nguyệt năm 1077, cùng khu đền thờ ông tại xã Tam Giang, Yên Phong, Bắc Ninh.
Quan Phù thuộc vòng Thái Tuế, Quan Phủ thuộc vòng Lộc Tồn (vòng Bác Sĩ): cách an và nghĩa từng sao theo bốn sách Tử Vi Việt Nam.
Nhà hướng Bắc thuộc hành Thủy, hợp người mệnh Thủy và Kim, gia chủ mệnh khác cần hóa giải. Lưu ý đón sáng, tránh để hướng Bắc tối và ẩm thấp.
Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc tưởng nhớ Trần Hưng Đạo và Nguyễn Trãi, hai danh nhân gắn với vùng đất này, nay là điểm hội tụ di sản văn hóa tầm quốc tế.
Quẻ Sơn Địa Bác (quẻ 23) trong Kinh Dịch: núi trên đất, thời Âm thịnh Dương suy, bài học nhận diện lúc suy tàn để thuận thời và chờ cơ phục hồi.
Vòng Bác Sĩ gồm mười hai sao phụ tinh khởi từ Lộc Tồn, an thuận nghịch theo âm dương nam nữ. Bài giải thứ tự an, ngũ hành và ý nghĩa từng sao.
Tang lễ miền Bắc truyền thống trải qua nhiều lớp nghi lễ: khâm liệm, nhập quan, phát tang, cúng cơm, tế ngu. Mỗi lớp mang một tầng nghĩa hiếu đạo riêng.
Khám phá các nguyên tắc phong thủy khi bố trí cầu thang trong nhà ở: vị trí, hướng, số bậc, vật liệu và cách hóa giải để thu hút vượng khí, tài lộc.
Mai Thúc Loan (722) và Phùng Hưng (791) là hai cuộc khởi nghĩa lớn thời Bắc thuộc nhà Đường. Bài phân tích bối cảnh, diễn biến và ý nghĩa lịch sử.
Bữa ăn ngày thường ba miền Bắc Trung Nam khác nhau ở khẩu vị và nguyên liệu: miền Bắc thanh đạm, miền Trung đậm đà cay mặn, miền Nam ngọt và tươi sống.
Khám phá sơn hướng Tý trong 24 sơn hướng phong thủy: vị trí, ngũ hành, quẻ, cách an hướng, ý nghĩa từng sơn và các tổ hợp tốt xấu.
132 điều kiêng và lưu ý khi làm lễ cúng của người Việt Nam, thuộc 38 loại lễ, mỗi dòng một câu ba thứ tiếng kèm lễ, vùng, truyền thống, loại và địa chỉ trang nguồn. Chỉ lấy từ các dòng nghi thức đã soát; là mô tả tục theo nguồn, không phải điều bắt buộc.
407 dòng nghi thức cúng: mỗi dòng là cách làm một lễ ở một vùng theo một truyền thống, gồm thời điểm, nơi cúng, người cúng, lễ vật kèm mã danh mục, trình tự, điều kiêng và lưu ý, kèm địa chỉ các trang nguồn hay tên sách nguồn. Chỗ các nguồn nói khác nhau ghi ở cột ghi_chu.
Sáu mươi quẻ luân phiên trị ngày theo phép Quái khí, theo thứ tự từ Trung Phu lúc Đông chí, kèm tháng khí, vai công, tích, hầu, đại phu, khanh và lúc mỗi quẻ vào trị tính từ Đông chí. Là bảng tra của bộ que-ngay-quai-khi-1900-2100.
456 bài văn khấn, văn tế, sớ và sám kệ đang được dùng, in và đăng ở Việt Nam, mỗi dòng một lời văn kèm loại lễ, phần lễ, vùng miền, truyền thống, họ lời văn, dị bản và các ô điền. Lời văn giữ nguyên tiếng Việt như nguồn; 348 bài ghi tên và địa chỉ trang nguồn, 108 bài là văn sưu tầm không nêu nguồn.