Triết học phương Đông gồm những hệ nào và đi vào văn hoá Việt ra sao?
Triết học phương Đông gồm âm dương, ngũ hành, Kinh Dịch, Nho, Phật, Đạo. Bài phân tích nguồn gốc, khác biệt và cách các hệ này hoà vào văn hoá Việt.
Kết quả cho "Confucianism"
Thể và Dụng trong Mai Hoa Dịch Số: quẻ nào là thể, quẻ nào là dụng và năm quan hệ sinh khắc đọc ra cát hung thế nào?
Trong Mai Hoa Dịch Số, quái không chứa hào động là thể, tượng cho người hỏi; quái chứa hào động là dụng, tượng cho việc hỏi.
Lục tổ Huệ Năng và kinh Pháp bảo đàn: nội dung và các lớp biên tập
Kinh Pháp bảo đàn ghi lời dạy truyền thống quy cho Lục tổ Huệ Năng, nhưng văn bản đã qua nhiều lớp biên tập. Bài phân tích nội dung và niên đại.
Âm dương là gì? Nguồn gốc học thuyết và cách các môn thuật số dùng nó
Âm dương là gì, bắt nguồn từ đâu và được các môn thuật số phương Đông như Kinh Dịch, Bát Tự, Tử Vi, phong thủy vận dụng ra sao trong thực hành.
Nguyệt Kỵ và Dương Công kỵ nhật: Hiệp Kỷ Biện Phương Thư chép gì và bác bỏ những gì?
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư chép Nguyệt Kỵ ra sao và bác Dương Công kỵ nhật thế nào? Bài phân tích từ nguyên bản Hán văn, tách rõ tục thuyết và lệ cũ.
Cự Môn Thiên Cơ đồng cung Mão Dậu: sách Tử Vi nói gì và chỗ các sách khác nhau
Cách cục Cự Cơ Mão Dậu được Tử Vi đẩu số tân biên và Trung Châu phái của Vương Đình Chi đọc khác nhau: Mão hay Dậu, tuổi nào hợp, gặp sát tinh thì sao.
Phật giáo Việt Nam qua các thời kỳ phát triển: từ Luy Lâu, thời Lý Trần, Lê Nguyễn đến phong trào chấn hưng
Phật giáo Việt Nam gần hai mươi thế kỷ: từ trung tâm Luy Lâu, hoà vào tín ngưỡng bản địa, hưng thịnh thời Lý Trần, đến phong trào chấn hưng đầu thế kỷ 20.
Huyền Quang, tổ thứ ba Thiền phái Trúc Lâm là ai?
Huyền Quang (Lý Đạo Tái) là tổ thứ ba Thiền phái Trúc Lâm, nối nghiệp Trần Nhân Tông và Pháp Loa. Bài viết điểm tiểu sử, công hạnh và thơ văn còn lại.
Để tang bao lâu? Thời gian để tang và tang phục theo vai vế
Để tang bao lâu, tang phục theo vai vế ra sao? Đối chiếu phục chế trong Gia lễ giản yếu, Vũ trung tùy bút, Việt Nam phong tục và các mốc lễ tới khi trừ phục.
Kinh Dịch trở thành kinh điển thế nào: các nhà Tống đọc Dịch ra sao, và Kinh Dịch sang Việt Nam, phương Tây bằng đường nào
Kinh Dịch vốn là sách bói thời Chu, được kinh điển hoá năm 135 TCN, rồi nhà Tống đọc lại theo hai hướng tượng số và nghĩa lý, từ đó lan sang Việt Nam.
Dịch học đời Hán: tượng số của Kinh Phòng khác nghĩa lý Vương Bật thế nào?
Dịch học đời Hán của Mạnh Hỷ, Tiêu Diên Thọ, Kinh Phòng thiên về tượng số, khác lối nghĩa lý của Vương Bật ở chỗ nào và vì sao hai lối ấy đối lập.
Vì sao người Việt làm giỗ hằng năm và ý nghĩa ngày giỗ là gì
Ngày giỗ là nghi lễ tưởng niệm người đã khuất trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt. Bài viết giải thích nguồn gốc, ý nghĩa và cách hiểu ngày giỗ.
Trùng tang là gì, vì sao người Việt chọn giờ nhập quan và kiêng ngày chôn cất: tang lễ nhìn từ nhân học
Trùng tang là gì và vì sao người Việt chọn giờ nhập quan, kiêng ngày chôn cất? Nhân học đọc các tục lệ tang lễ như cách giảm bất an khi có người mất.
Phong thủy là gì trong mắt nhà nhân học và sử gia: từ la bàn tới quyền lực dòng họ
Phong thủy được nhà nhân học xem là hệ biểu tượng đọc cảnh quan và công cụ tranh quyền trong dòng họ. Sang phương Tây, nó thành sản phẩm trang trí nội thất.
Saju (사주): Tứ Trụ Hàn Quốc: Nguồn gốc, Cách tính và Ứng dụng trong đời sống người Hàn
Saju (사주) là hệ thống Tứ Trụ Hàn Quốc, gốc từ Bát Tự Trung Hoa, cách tính theo Năm Tháng Ngày Giờ sinh và ứng dụng trong hôn nhân, sự nghiệp người Hàn.
Người Việt đầu thế kỷ 20 xem bói, xem ngày, cầu đồng thế nào: đọc lại Phan Kế Bính, Diguet, Nguyễn Văn Huyên
Ba người ghi chép đầu thế kỷ 20 đều thấy bói toán, xem ngày, cầu đồng có mặt khắp đời sống người Việt, nhưng nhìn bằng ba lăng kính trái ngược nhau.
Gieo quẻ nhiều hào động thì đọc lời nào? Phép xét biến của Chu Hy từ một tới sáu hào động
Phép xét biến của Chu Hy trong Dịch học khải mông chỉ rõ đọc lời nào khi quẻ có một tới sáu hào động, kèm bảng tra và đối chiếu với các phái khác.
Cưới chạy tang là gì, vì sao phải cưới gấp và người xưa nghĩ gì về tục này?
Cưới chạy tang là đám cưới gấp trước khi phát tang, tổ chức trong một hai ngày vì để tang thì phải hoãn cưới. Bài phân tích tục này theo sách phong tục.
Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử: Trần Nhân Tông xuất gia, ba vị tổ và tư tưởng cư trần lạc đạo
Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử do Trần Nhân Tông sáng lập, gồm ba vị tổ và tư tưởng cư trần lạc đạo: sống giữa đời mà vẫn vui với đạo, tu ngay trong cõi trần.
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585): Danh nhân văn hóa và di sản đền thờ Vĩnh Bảo
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, danh nhân văn hóa thế kỷ 16, cùng tư tưởng, thơ văn và di sản đền thờ tại Vĩnh Bảo, Hải Phòng, di tích quốc gia đặc biệt.
Xin chữ đầu năm ở Văn Miếu: nét đẹp văn hóa ông đồ ngày Tết
Xin chữ đầu năm tại Văn Miếu là tục lệ đẹp, thể hiện sự trân trọng tri thức và gửi gắm ước nguyện năm mới, thu hút đông đảo người dân, du khách.
Tín ngưỡng thờ Thành Hoàng làng của người Việt
Thành Hoàng làng là vị thần bảo hộ của mỗi làng Việt, thờ tại đình làng. Tìm hiểu nguồn gốc, các loại Thành Hoàng, sắc phong và vai trò của đình làng.
Gộp giỗ, cúng chung nhiều giỗ một ngày có được không? Tập tục, lễ nghi và cách ứng xử
Gộp giỗ nhiều người một ngày là cách nhiều gia đình lựa chọn khi con cháu đi làm xa. Tập tục này có gì hợp lý và cần lưu ý điều gì?
Khi người thân mất cần làm gì: trình tự tang lễ truyền thống của người Việt từ lúc lâm chung tới an táng
Khi người thân mất, gia đình cần làm gì từ lúc lâm chung tới an táng? Bài viết trình bày trình tự tang lễ truyền thống và các điểm cần lưu ý.
Dâng sao giải hạn đầu năm: nguồn gốc, ý nghĩa văn hóa và góc nhìn từ Phật giáo
Tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa văn hóa của tục dâng sao giải hạn đầu năm, cùng góc nhìn phân tích từ giáo lý Phật giáo để có cái nhìn khách quan, cân bằng.
Thiệu Ung và Hoàng Cực Kinh Thế: Tượng số học đời Tống và hệ nguyên hội vận thế
Thiệu Ung (1011-1077) lập tượng số học đời Tống, đặt chu kỳ nguyên hội vận thế trong Hoàng Cực Kinh Thế và mở đường cho Mai Hoa Dịch số về sau.
Tang lễ truyền thống của người Việt: Ý nghĩa văn hóa và các hình thức phổ biến
Khám phá ý nghĩa văn hóa sâu sắc của tang lễ truyền thống Việt Nam, các hình thức mai táng phổ biến và xu hướng biến đổi trong xã hội hiện đại.
Tang lễ miền Bắc gồm những nghi lễ nào từ khâm liệm tới phát tang?
Tang lễ miền Bắc truyền thống trải qua nhiều lớp nghi lễ: khâm liệm, nhập quan, phát tang, cúng cơm, tế ngu. Mỗi lớp mang một tầng nghĩa hiếu đạo riêng.
Lễ cưới cổ truyền xứ Huế: trọng lễ nghi, khinh tài vật qua sáu lễ xưa
Khám phá lễ cưới cổ truyền xứ Huế với quan niệm trọng lễ nghi, khinh tài vật, đi sâu vào ý nghĩa của lục lễ và các nghi thức đặc trưng của vùng đất cố đô.
Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10: nguồn gốc, ý nghĩa
Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 ra đời từ sự kiện thành lập Hội Phụ nữ phản đế Việt Nam năm 1930. Tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa lịch sử và giá trị đương đại.
Quẻ Thiên Sơn Độn (số 33, 遯) nói gì về lui ẩn đúng lúc? Cấu trúc, quái từ, sáu hào từ và bài học
Quẻ Thiên Sơn Độn số 33 bàn về đạo lui ẩn đúng lúc: cấu trúc Càn trên Cấn dưới, quái từ, Tượng từ, sáu hào từ và bài học giữ mình khi thời đổi.
Tam Thức, Thái Ất vào Việt Nam và chuyện Nguyễn Bỉnh Khiêm học Thái Ất thần kinh: đâu là sử liệu, đâu là truyền thuyết?
Tam Thức gồm Thái Ất, Lục Nhâm, Kỳ Môn. Bài phân tích đường vào Việt Nam và tách rõ phần sử liệu với phần truyền thuyết quanh Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Quẻ Hỏa Địa Tấn (số 35, 晉): Tiến lên, thăng tiến và sáu hào từ theo Kinh Dịch
Quẻ Hỏa Địa Tấn số 35: mặt trời mọc trên đất, tượng tiến lên và được công nhận. Phân tích quái từ, Tượng từ, sáu hào từ và vị trí trong Tự Quái.
Từ Đạo Hạnh, Nguyễn Minh Không, Dương Không Lộ: ba thiền sư thời Lý trong Lĩnh Nam chích quái và trong tín ngưỡng làng
Từ Đạo Hạnh, Nguyễn Minh Không, Dương Không Lộ trong Lĩnh Nam chích quái là truyện truyền kỳ có phép lạ, khác tầng văn bản Phật giáo và tầng thờ cúng ở làng.
Đọc một quẻ Kinh Dịch theo thứ tự nào: tên quẻ, quái từ, sáu hào từ, rồi Thoán truyện, Đại Tượng, Tiểu Tượng, Văn Ngôn
Một quẻ Kinh Dịch gồm nhiều lớp chữ xếp chồng: tên quẻ, quái từ, sáu hào từ, rồi Thoán truyện, Đại Tượng, Tiểu Tượng, Văn Ngôn.
Thăng Long tứ trấn là gì: bốn ngôi đền trấn bốn hướng kinh thành, thờ ai và vì sao đặt đúng vị thần ấy ở đúng hướng ấy
Thăng Long tứ trấn gồm bốn ngôi đền trấn bốn hướng kinh thành: Bạch Mã phía đông, Voi Phục phía tây, Kim Liên phía nam, Trấn Vũ phía bắc.
Chu Công giải mộng là sách gì, có thật của Chu Công không?
Chu Công giải mộng là sách đoán mộng dân gian khuyết danh, mượn tên Chu Công chứ không phải tác phẩm của ông. Bài phân tích nguồn gốc, cấu trúc và cách đọc.
Sao cứu, sao giải hạn trong tử vi là gì và giới hạn thực sự của chúng
Tìm hiểu sao cứu, sao giải hạn trong tử vi là gì, nguồn gốc và giới hạn thực sự của chúng theo góc nhìn Phật giáo và văn hóa tín ngưỡng.
Ý nghĩa Số 5 trong Thần Số Học phương Đông
Số 5 trong Thần số học phương Đông gắn với Ngũ hành, Kinh Dịch và văn hóa Việt, tượng trưng cho sự cân bằng, chuyển hóa và sức sống.
Thập Dực là gì? Mười thiên truyện chú giải Kinh Dịch, mỗi thiên làm việc gì và ai viết
Thập Dực là mười thiên chú giải Kinh Dịch, gồm Thoán, Tượng, Hệ Từ, Văn Ngôn, Tự Quái, Thuyết Quái, Tạp Quái. Bài phân tích từng thiên và tranh luận tác giả.
Lễ mở cửa mả ba ngày sau an táng có ý nghĩa gì? Lễ vật, tục lệ Nam Bộ và cách nhìn của Phật giáo
Lễ mở cửa mả (khai mộ) cử hành khoảng ba ngày sau an táng ở Nam Bộ: lễ vật, ý nghĩa dân gian của gà con, thang tre, mía lau và cách nhìn của Phật giáo.
Bàn thờ gia tiên: cách bài trí của người Việt Bắc Bộ và người Việt Nam Bộ khác nhau ra sao
So sánh bàn thờ gia tiên Bắc Bộ và Nam Bộ: vị trí, cấu tạo, đồ thờ, cách chọn mâm ngũ quả và số đời thờ cúng, kèm lý giải văn hoá, lịch sử.
Cưới hỏi truyền thống Việt Nam: Trình tự 6 nghi thức cơ bản
Khám phá chi tiết trình tự 6 nghi thức cưới hỏi truyền thống của người Việt: Chạm ngõ, Ăn hỏi, Xin dâu, Đón dâu, Tiệc cưới và Lại mặt.
Không có cơ sở khoa học không có nghĩa là vô giá trị: đọc tín ngưỡng dân gian như di sản văn hoá thay vì như một tuyên bố về sự thật
Tín ngưỡng dân gian như cúng sao giải hạn không phải tuyên bố khoa học, cũng không thuộc giáo lý đạo Phật, nhưng vẫn là di sản văn hoá cần đọc đúng vai trò.
Duyên phận là gì và khác nhân duyên trong Phật giáo ở đâu?
Duyên phận là cách nói dân gian về sự gặp gỡ như đã định sẵn. Nhân duyên trong Phật giáo là điều kiện làm việc gì đó sinh khởi, không phải duyên số.
Vô thường, khổ, vô ngã là gì? Ba dấu ấn của giáo pháp trong Phật giáo
Vô thường, khổ, vô ngã là ba dấu ấn của giáo pháp, giúp nhận diện thân tâm và thế giới đều biến đổi, bất toàn và không có thực thể cố định.
Tín ngưỡng thờ Tứ Pháp (Mây, Mưa, Sấm, Chớp) ở chùa Dâu: Khởi nguồn và bản sắc
Tín ngưỡng thờ Tứ Pháp tại chùa Dâu kết hợp Phật giáo với thờ Mây, Mưa, Sấm, Chớp, phản ánh khát vọng mùa màng của cư dân lúa nước qua lễ hội vùng Dâu.